Saadet Partisi 2012 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı     :  2013/43 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı  :  2014/93
Karar Günü  :  17.12.2014
R.G. Tarih-Sayı  :  30.01.2015-29252

       I- MALİ DENETİMİN KONUSU

                   Saadet Partisi 2012 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

           

       II- İLK İNCELEME

       Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Haşim KILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN ve M. Emin KUZ’un katılımlarıyla 11.2.2014 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunu görüşülmüştür.

 

                   2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 73. maddesinin üçüncü fıkrasında “İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine ait olan kesin hesapların, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek karara bağlanacağı” öngörülmüş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasında da “Siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir.”  denilerek il örgütlerinden gönderilen kesin hesaplar ile Parti Genel Merkezine ilişkin kesin hesabın Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek karara bağlanacağını ve birleştirileceğini ve birleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin Anayasa Mahkemesine sunulacağı hükme bağlanmıştır.

     Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 19.2.2013 gün ve  C.02.0.CBS.0.01.02.04/218 sayılı yazılarına ekli listede Saadet Partisinin Genel Merkez dışında 81 il ve bağlı ilçede örgütlendiği belirtilmesine rağmen, Parti tarafından 12 il ve bağlı ilçe örgütüne ilişkin 2012 yılı içerisinde her hangi bir gelir ve giderin gerçekleşmediği ifade edilerek, bu illere ait 2012 yılı kesin hesaplarının gönderilmediği tespit edilmiştir.

     Siyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genel merkez, il, ilçe ve belde başkanlıklarına ait yerler partilerin kendilerine ait olabileceği gibi kiralık olarak da kullanılabilecektir. Şayet, parti yetkililerine ait veya bunların kendilerinin kullandıkları yerlerde siyasi parti faaliyette bulunuyor ise bu takdirde kira sözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarın partiye bağış olarak kaydedilmesi gerekir.

     Ayrıca, partilerin genel merkez, il, ilçe ve belde başkanlıklarının hayatın olağan akışı gereği kira, su, elektrik, posta, telefon, kırtasiye, tutulacak defterlerin satın alınması vb. bir takım genel yönetim giderlerini de yapması gerekir.

     2820 sayılı Kanun’un 69. maddesinde, bir siyasi partinin bütün gelirlerinin, o siyasi partinin tüzelkişiliği adına elde edileceği; 70. maddesinde, siyasi partilerin giderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı ve bir siyasi partinin bütün giderlerinin, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılacağı; 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde de yapılan inceleme ve araştırmaları engelleyen ve istenen bilgileri vermeyen parti sorumluları hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis ve altmış milyon liradan az olmamak üzere ağır para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır. Bu hükümlere göre, parti yetkililerinin genel yönetim giderlerini kendi imkânlarıyla karşılamaları mümkün değildir. Parti yetkililerinin, bu şekilde yapmış oldukları gider bedellerini partiye bağış geliri olarak kaydetmek suretiyle parti tüzelkişiliği adına hesaplara dâhil etmesi gerekir.

     Yönetim giderlerinin hesaplarda görülmemesi kayıt dışı gelir ve gider oluşturulmuş olduğunu göstermektedir. Bu durumda, 2820 sayılı Kanun’un 69. ve 70. maddelerine aykırı davranılmış olmaktadır.

     Mahkemeye bilgilerin istendiği şekliyle verilmemesi, hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabın dışında gelir ve gider oluşturulması, inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan dolayı 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine istinaden gerekli işlemlerin yapılmasını temin için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

    

     Bu itibarla Saadet Partisinin 2012 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

 

     1- Genel Merkeze ait kesin hesapların sunulmasından dolayı işin esasının incelenmesine,

    2- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için partiye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

    

     3- Anayasa Mahkemesine istenen bilgilerin istendiği şekliyle verilmemesi, hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabın dışında gelir ve gider yapılması, inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan, Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

                   OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

       III- ESASIN İNCELENMESİ

       Saadet Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2012 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Sadettin CEYHAN tarafından heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Kanun’un ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

       Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde, Partinin 2012 yılı gelirleri toplamının 2.548.201,02 TL ve giderleri toplamının 2.799.102,20 TL olduğu, gelecek yıla devreden nakit tutarının ise 45.518,54 TL olduğu anlaşılmaktadır.

       Parti 2012 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle Partinin 2012 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

       A- Gelirlerin İncelenmesi

      

       1- Genel Merkez Gelirleri

      Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 782.123,00 TL olup bunun 205.048,77 TL’si giriş aidatları ve üyelik aidatı gelirlerinden, 714,00 TL’si bayrak, flama satış gelirlerinden, 6.200,00 TL’si parti mal varlığı gelirlerinden, 561.533,33 TL’si bağış ve yardımlardan, 29,52TL’si sair gelirlerden, 8.597,38 TL’si teşkilattan alınan yardımlardan oluşmaktadır.

       Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

       2- İl Örgütleri Gelirleri

 

       Parti il örgütlerinin 2012 yılı gelirleri toplamı 1.766.078,02 TL olup bunun813.239,58 TL’si giriş aidatları ve üyelik aidatı gelirlerinden, 730,00 TL’si bayrak, flama satış gelirlerinden, 10.995,00 TL’si sergi, konferans vb gelirlerinden, 885.067,47 TL’si bağış ve yardımlardan, 12.501,06TL’si sair gelirlerden, 15.449,29 TL’si teşkilattan alınan yardımlardan, 28.095,62 TL’si genel merkezden alınan yardımlardan oluşmaktadır.

       Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

 

                   B- Giderlerin İncelenmesi

                  

                   1- Genel Merkez Giderleri

       Parti Genel Merkezinin 2012 yılı giderleri toplamı 990.660,87 TL olup, bunun 234.506,03 TL’si büro genel giderlerinden, 408.080,24 TL’si personel giderlerinden, 42.039,27 TL’si ulaşım giderlerinden, 133.481,71 TL’si bayrak, flama, rozet giderlerinden,  80.000,00 TL’si konferans, sergi vb. giderlerinden, 210,00 TL’si basın yayın giderlerinden, 58.000,00 TL’si demirbaş eşya alım giderlerinden oluşmaktadır.

                   Parti Genel Merkezinin 2012 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

 

                   2- İl Örgütleri Giderleri

                  

       Saadet Partisinin il örgütlerinin 2012 yılı giderleri toplamı 1.808.441,33 TL olup bunun 1.303.942,21 TL’si büro genel giderlerinden, 142.584,93 TL’si personel giderlerinden, 48.497,21 TL’si ulaşım giderlerinden, 10.201,75 TL’si seçim ve propaganda giderlerinden, 16.931,70 TL’si bayrak, flama, rozet giderlerinden,  104.145,53 TL’si konferans, sergi vb. giderlerinden, 43.130,40 TL’si basın yayın giderlerinden, 3.608,36 TL’si demirbaş eşya alım giderlerinden, 111.352,57 TL’si sair giderlerden,  15.449,29 TL’si teşkilata verilen yardım giderlerinden, 8.597,38 TL’si genel merkeze verilen yardım giderlerinden oluşmaktadır.

                   Partinin il örgütlerinin 2012 yılı kesin hesap çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu görülmüştür.

 

                   C- Parti Mallarının İncelenmesi

       Parti’nin 2012 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede, parti genel merkezinin edinmiş olduğu 58.000,00 TL tutarındaki taşınmaz mal ile il örgütlerince edinilen toplam 3.608,36 TL değerindeki taşınır mal ve menkul kıymet ediniminin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

       IV- SONUÇ

       Saadet Partisinin 2012 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

                   Partinin 2012 yılı kesin hesabında gösterilen 2.548.201,02 TL gelir ve 2.799.102,20 TL giderin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, 17.12.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkanvekili

Serruh KALELİ

Başkanvekili

Alparslan ALTAN

Üye

Serdar ÖZGÜLDÜR

Üye

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Recep KÖMÜRCÜ

Üye

Burhan ÜSTÜN

Üye

Engin YILDIRIM

Üye

Nuri NECİPOĞLU

Üye

Hicabi DURSUN

Üye

Celal Mümtaz AKINCI

Üye

Erdal TERCAN

Üye

Muammer TOPAL

Üye

Zühtü ARSLAN

Üye

M. Emin KUZ

Üye

Hasan Tahsin GÖKCAN

Bir Cevap Yazın