Maliye ve İktisat kuramcı-teorisyenleri

R.Musgrave Yaklaşımı: kamu fonlarının etkin kullanımı hedeflenmelidir.

Paul Sweezy, R.L. Hall,C. J. Hitch: Dirsekli talep teorisi

Kelvin Lancaster: Karakteristikler teorisi

Okun yasası:%2,25 ve üzeri büyümede %0,5 kadar işsizlik düşer

Kontrafieff teorisi: 25 yıl artış-25 yıl azalış olarak 50 yıllık büyüme dalgaları dünyada görülür

Laspayres, Peasche: Fiyat endeksleri

Walras kanunu: veri bir fiyat sepetinde talep edilen m/h toplam değeri arz edilen m/h toplamına eşittir.

Pigou etkisi: fiyatlar düştüğünde nakit tutan bireylerin servetleri artar dolayısıyla tüketim harcamaları da artar.

Pigou: reel harcamalar-transfer harcamaları sınıflandırmasının öncüsüdür.

Robert Lucas(monetarist): Lucas toplam arz eğrisi; reel hasıla, fiili fiyat düzeyi ile beklenen fiyat düzeyi arasındaki farka eşittir.

Hysteresis etkisi: resesyonist dönemlerdeki işsiz kalanların iş yeteneklerini kaybetmeleridir.

Hibbs Modeli(partizan model): toplumun sosyalist-işçi veya merkez-muhafazakar olarak ayrılması.

Tanzi etkisi: enflasyonun toplanan vergileri, kamusal gelirleri eritmesi.

  1. Barro enflasyon-büyüme bağıntısı: enflasyon yıllık %10 arttığında kişi başı reel gsyih yı %2-3 azaltır.

Say Kanunu: her arz kendi talebini yaratır veya her malın alıcısı vardır.

Harvey Leibenstein etkin ücret teorisi(keynezyen): emek piyasasında ücretlerin yapışık olduğunu belirtir.

Nordhaus Modeli(fırsatçı model): siyasal iktidarların aldığı ekonomik kararların gerisinde politik nedenler yatar.

Ricardo denklik teoremi: kamusal harcamalar arttığında vergi mükelleflerinin tasarrufları artar.

Gresham Kanunu: kötü para iyi parayı kovar.

Moral Hazard: ahlaki risk.

Samuelson: ilk kez kamusal mal tanımı.

Samuelson: iktisadi rasyonalite.(devletin ekonomik faaliyetlerini belirlemek amacıyla ileri sürülmüş olan yaklaşımda devletin piyasada üretilmesi mümkün olmayan mal ve hizmetleri üretmesi gerektiğini öne sürer.)

Tabatoni ve Brochier: devlet ve özel sektör hangi alanda üretim yapacağı kararını maliyetleri kıyaslayarak vermelidir.

  1. Musgrave: kamu harcamalarındaki artış savunma harcamaları dışında milli gelirle istikrarlı bir seyir izlemektedir. Kamu harcamalarını arttıran asıl nedenin savaş durumları olduğunu belirtir. Rostow gibi ekonomik gelişim süreçleri içerinde kamu harcamalarının arttığını ama bu artışın özellikle sosyal harcamalardan kaynaklanacağını ifade eder.

R.Musgrave: mali kaldıraç. Tam istihdam bütçe açığına alternatif bir ölçüdür.

R.Musgrave: devletin kalkınmanın ilk aşamasında daha çok yatırım yapacağını zamanla özel sektöre yatırımları bırakıp transfere aktaracağını belirtir.

Rostow: Kalkınma modeli (kamu harcamalarındaki artışı ülkelerin kalkınma süreçlerine bağlar.kalkınma süreçlerini 5 aşamalı olarak görür.)

Bowen: Kısmı Denge Analizi

Lindahl Analizi: kişiler kamusal mala yükledikleri değer ölçüsünde vergi verirler.

Samuelson analizi: kamusal mal ve özel mal optimal düzeylerini aynı anda gösterir.

Wicksell: 1-çoğunluk kuralı.2- dışsallıklar konusunu ilk ifade eden.3- modern kamu tercihi teorisi

Arrow: imkansızlıklar teoremi

Anthony Downs: temsili demokrasi modeli.(demokrasinin ekonomi teorisi)

Wagner: kamu harcamalarının artışı yasası. Toplumlar geliştikçe kişilerin ihtiyaçları artmakta ve çeşitlenmektedir. Bu yüzden kamuca sunulan m/h miktarları artar. ”devlet faaliyetlerinin artışı kanunu” da denir.(sanayileşme ile artış da bu teorisyenin)

Peacock-Wiseman: 1-sıçrama tezi.(Savaşlar nedeniyle artan kamu harcamalarının hiçbir koşulda eski seviyesine dönmeyeceğini öngörür.)2-kamu harcamalarındaki artışın özellikle kamu gelirlerindeki artışa bağlı olarak ortaya çıktığını öne sürür.

Francesco Nitti: kamu harcamalarının arttığını kabul eder. Ancak bu artışın sosyal bir artıştan değil devletin kültür-medeniyet yatırımının minimum olduğu, savaş ve savaş sonrası durumlarda arttığını belirtir.

Niskanen: bürokrasi yaklaşımı.bürokratların kendi faydalarını maximize etme davranışı yani terfi, ücret artışı vs isteklerinin kamu harcamalarının milli gelir içindeki payını arttırdığını dile getirir

Colin Clark: devletin temel gelirinin vergi olduğunu ifade eder. Vergilerin toplam gelirin %25ini aşamayacağını belirtir. Aksi takdirde ülkede bireylerin çalışma isteklerinin törpüleneceğini ve milli gelirin azalacağını savunur.

William Baumal: dengesiz büyüme-verimlilik modeli.

 

William Baumal : kamu harcamalarındaki artış, kamu kesiminin üretim fonksiyonlarında kullandığı girdi fiyatı artışından kaynaklanır.

Odle: Politik aşamalar teorisi.

Pyle: WagnerJin modelini geliştirmiştir. kamu harcamalarının artışının olduğunu ancak bu artışın belli bir süre için milli gelir artış hızından daha hızlı artacağını belirtir.

Pigou ve Dalton: Sosyal refah yaklaşımı.( vergilemeden sağlanan marjinal liranın harcanmasının yaratacağı sosyal fayda ile mükellefe olan maliyetinin eşitlenmesi suretiyle sosyal refahın kamu harcamaları yolu ile maksimize edilmesi)

Dalton: kamu harcamalarının sınıflandırılmasında reel harcama- transfer harcamaları ayrımına öncülük yapan kişi.

Buchanan-Wagner: kamu harcamalarındaki artışın ana nedeni devlet borçlanmasıdır.

Buchanan: kamu harcamaları ile siyaset arasındaki ilişkiyi ele alarak kamu tercihleri teorisi ortaya koyan nedenini siyasetçilere bağlayan vatandaş.

Downs: maximizasyon yaklaşımı

  1. Dupuit: fayda-maliyet analizi öncüsüdür.

Jean-Charles De Borda: m tane önerinin her birine 1den m’e kadar puan verilir. Seçmen önerileri çıkan puanlamaya göre değerlendirilir.

  1. Neumark: kamu gelirlerini, özel ekonomiden doğrudan doğruya elde edilen ve dolaylı olarak elde edilen şeklinde sınıflandırmıştır.

Breton: kamu harcamalarındaki artış bürokrasinin etkisinden der.

Harrod-Domar: ekonomilerde 3 tür büyüme vardır.

Mitchell-Burns: iktisadi dalgalanmalar tezi.(resesyon depresyon,enflasyon süreçlerinin birbirini takip etmesi)

Solomon Fabricant: kamu harcamalarının arttığını ama bu artışın sosyal bir kanun olmadığını belirtir.

Rawls: sosyal refah fonksiyonu(toplumda en az iyi durumda olana fayda sağlanması)

Hary carte adams: kamu harcamaları artar.(sanayileşme,savaşlar ve borçlanma ile)

Bir Cevap Yazın