İVDB Katma Değer Vergisi Tamimleri

KDV TAMİMLERİ (BİRLEŞTİRİLMİŞ VE GÜNCELLENMİŞ) İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI MÜKELLEF HİZMETLERİ KATMA DEĞER VERGİSİ GRUP MÜDÜRLÜĞÜ 1 İÇİNDEKİLER BÖLÜM I GENEL MEVZUAT BİLGİSİ VE ÖZELLİK ARZ EDEN DURUMLAR………………………………… 14 1. KATMA DEĞER VERGİSİNİN KONUSU…………………………………………………………………. 14 2. İŞLEMLERİN TÜRKİYE’DE YAPILMASI………………………………………………………………… 15 2.1. Türkiye’deki İşlemler………………………………………………………………………………………….. 15 2.2. Yurt Dışındaki İşlemler……………………………………………………………………………………….. 16 2.2.1. Yurt Dışında Verilen Beton Dökme Hizmetinin KDV Karşısındaki Durumu……….. 16 3. TESLİM VE TESLİM SAYILAN HALLER………………………………………………………………… 17 4. HİZMET VE HİZMET SAYILAN HALLER……………………………………………………………….. 18 4.1. Hizmet ………………………………………………………………………………………………………………. 18 4.2. Hizmet Sayılan Haller …………………………………………………………………………………………. 19 5. MÜKELLEF…………………………………………………………………………………………………………….. 19 6. VERGİYİ DOĞURAN OLAY……………………………………………………………………………………. 19 7. MATRAH………………………………………………………………………………………………………………… 22 7.1. Teslim ve Hizmet İşlemlerinde Matrah………………………………………………………………….. 22 7.2. İthalatta Matrah ………………………………………………………………………………………………….. 23 7.3. Özel Matrah Şekilleri ………………………………………………………………………………………….. 23 7.4. Matraha Dahil Olan Unsurlar……………………………………………………………………………….. 24 7.5. Matraha Dahil Olmayan Unsurlar…………………………………………………………………………. 24 8. DÖVİZ İLE YAPILAN İŞLEMLER……………………………………………………………………………. 25 9. EMSAL BEDELİ VE EMSAL ÜCRETİ ……………………………………………………………………… 25 10. ORAN……………………………………………………………………………………………………………………. 26 11. KDV’DE İNDİRİM…………………………………………………………………………………………………. 26 11.1. Tasdik Ettirilmemiş Kanuni Defterlere Kaydedilen Belgelerde Yer Alan KDV’nin İndirimi……………………………………………………………………………………………………………………. 27 12. İNDİRİLEMEYECEK KDV…………………………………………………………………………………….. 28 12.1. Arsa Sahibi Adına Düzenlenen Yapı Denetim Faturasında Gösterilen KDV’nin Müteahhit Tarafından İndirim Konusu Yapılıp Yapılamayacağı……………………………………… 282 12.2. Vergiye Tabi Olmayan veya Vergiden İstisna Edilmiş Bulunan İşlemlerle İlgili KDV . 30 12.2.1. Vergiye Tabi Olmayan İşlemlere İlişkin KDV ……………………………………………….. 30 12.2.2. Vergiden İstisna Edilmiş İşlemlerle İlgili KDV………………………………………………. 30 13. MATRAH VE İNDİRİM MİKTARLARININ DEĞİŞMESİ ………………………………………… 31 14. VERGİNİN TARHI VE ÖDENMESİ………………………………………………………………………… 31 14.1. Vergilendirme Dönemi ve Beyan Esası ……………………………………………………………….. 31 14.1.1. Vergilendirme Dönemi ……………………………………………………………………………….. 31 14.1.2. Beyan Esası……………………………………………………………………………………………….. 32 14.2. Beyanname Verme Zamanı ………………………………………………………………………………… 33 14.3. Beyannamelerin Şekil ve Muhtevası……………………………………………………………………. 33 14.4. Tarh İşlemleri …………………………………………………………………………………………………… 33 14.4.1. Tarh Yeri…………………………………………………………………………………………………… 33 14.4.2. Tarhiyatın Muhatabı……………………………………………………………………………………. 33 14.5. Tarh Zamanı …………………………………………………………………………………………………….. 34 14.6. Verginin Ödenmesi……………………………………………………………………………………………. 34 15. VERGİNİN GİDER KAYDEDİLEMEYECEĞİ …………………………………………………………. 35 16. İSTİSNADAN VAZGEÇME ……………………………………………………………………………………. 35 16.1. Her türlü hurda atık madde toptan alım satımı yapan mükellefin sadece hurda kağıt teslimleri için istisnadan vazgeçip geçemeyeceği ………………………………………………………….. 35 17. İSTİSNANIN SINIRI………………………………………………………………………………………………. 36 18. FAZLA VE YERSİZ ÖDENEN VERGİLERİN İADESİ……………………………………………… 36 BÖLÜM 2 TEVKİFAT UYGULAMASI …………………………………………………………………………………………….. 37 1. VERGİ SORUMLULUĞU ………………………………………………………………………………………… 37 1.1. Tam Tevkifat……………………………………………………………………………………………………… 37 1.2. Kısmi Tevkifat……………………………………………………………………………………………………. 37 1.3. Kısmi Tevkifat Uygulanacak Hizmet/Teslimler ile Tevkifat Yapmakla Sorumlu Olanlar ve Tevkifat Oranları ………………………………………………………………………………………………….. 39 1.4. 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde Belirtilmeyen Hizmetlerde Tevkifat Uygulaması ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 41 1.5. Tevkifata Tabi İşlemlerde Mahsuben İade ……………………………………………………………… 41 2. TEVKİFAT UYGULAMASINDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR……………………………………… 42 2.1. Belediyeler ve Tevkifat Uygulaması……………………………………………………………………… 423 2.2. İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) ve Diğer Belediyelere Ait Kanalizasyon Su İdarelerinin Tevkifat Karşısındaki Durumu ………………………………………………………………….. 43 2.3. Vakıf Üniversiteleri ve Tevkifat Uygulaması …………………………………………………………. 43 2.4. Üniversiteler ve Tam Tevkifat Uygulaması ……………………………………………………………. 43 2.5. Servis Taşımacılığı Hizmeti …………………………………………………………………………………. 44 3. TEVKİFAT UYGULANAN İŞLEMLERLE İLGİLİ İADE İŞLEMLERİ………………………… 45 3.1. Temizlik, Bahçe ve Çevre Bakım Hizmetleri………………………………………………………….. 45 3.1.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar……………………………………………………………………. 45 3.1.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………….. 45 3.1.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………… 45 3.1.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………….. 46 3.2. Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve Onarım Hizmetleri………. 46 3.2.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar……………………………………………………………………. 46 3.2.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………….. 46 3.2.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………… 46 3.2.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………….. 46 3.3. Her Türlü Yemek Servisi ve Organizasyon Hizmetleri…………………………………………….. 47 3.3.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar……………………………………………………………………. 47 3.3.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………….. 47 3.3.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………… 47 3.3.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………….. 47 3.4. Etüt, Plan, Proje, Danışmanlık, Denetim ve Benzeri Hizmetler…………………………………. 47 3.4.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar……………………………………………………………………. 47 3.4.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………….. 48 3.4.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………… 48 3.4.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………….. 48 3.5. Fason Olarak Yaptırılan Tekstil ve Konfeksiyon İşleri ile Fason Ayakkabı ve Çanta Dikim İşleri ve Fason İşlerle İlgili Aracılık Hizmetleri ………………………………………………….. 48 3.5.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar……………………………………………………………………. 48 3.5.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………….. 49 3.5.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………… 49 3.5.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………….. 49 3.6. Yapı Denetim Hizmetleri …………………………………………………………………………………….. 49 3.6.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar……………………………………………………………………. 49 3.6.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………….. 50 3.6.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………… 50 3.6.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………….. 50 3.7. Servis Taşımacılığı Hizmeti …………………………………………………………………………………. 50 3.7.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar……………………………………………………………………. 50 3.7.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………….. 50 3.7.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………… 50 3.7.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………….. 51 3.8. Her Türlü Baskı ve Basım Hizmeti ……………………………………………………………………….. 51 3.8.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar……………………………………………………………………. 51 3.8.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………….. 514 3.8.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………… 51 3.8.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………….. 52 3.9. İşgücü Temin Hizmeti…………………………………………………………………………………………. 52 3.9.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar……………………………………………………………………. 52 3.9.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………….. 52 3.9.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………… 52 3.9.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………….. 53 3.10. Turistik Mağazalara Verilen Müşteri Bulma/Götürme Hizmeti……………………………….. 53 3.10.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar………………………………………………………………….. 53 3.10.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 53 3.10.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 53 3.10.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 53 3.11. Yapım İşleri ile Bu İşlerle Birlikte İfa Edilen Mühendislik-Mimarlık ve Etüt-Proje Hizmetleri………………………………………………………………………………………………………………… 54 3.11.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar………………………………………………………………….. 54 3.11.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 54 3.11.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 54 3.11.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 54 3.12. Spor Kulüplerinin Yayın, İsim Hakkı ve Reklâm Gelirlerine Konu İşlemleri……………. 55 3.12.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar………………………………………………………………….. 55 3.12.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 55 3.12.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 55 3.12.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 55 3.13. 5018 Sayılı Kanun’a Ekli Cetveller Kapsamındaki İdare, Kurum ve Kuruluşlara İfa Edilen Diğer Hizmetler ……………………………………………………………………………………………… 56 3.13.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar………………………………………………………………….. 56 3.13.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 56 3.13.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 56 3.13.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 56 3.14. Külçe Metal Teslimi………………………………………………………………………………………….. 57 3.14.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar………………………………………………………………….. 57 3.14.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 57 3.14.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 57 3.14.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 57 3.15. Bakır, Çinko ve Alüminyum Ürünlerinin Teslimi …………………………………………………. 58 3.15.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar………………………………………………………………….. 58 3.15.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 58 3.15.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 58 3.15.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 58 3.16. Metal, Plastik, Lastik, Kauçuk, Kâğıt, Cam Hurda ve Atıklarının Teslimi………………… 59 3.16.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar………………………………………………………………….. 59 3.16.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 59 3.16.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 59 3.16.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 595 3.17. Metal, Plastik, Lastik, Kauçuk, Kâğıt ve Cam Hurda ve Atıklarından Elde Edilen Hammadde Teslimi …………………………………………………………………………………………………… 60 3.17.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar………………………………………………………………….. 60 3.17.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 60 3.17.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 60 3.17.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 60 3.18. Pamuk, Tiftik, Yün ve Yapağı İle Ham Post ve Deri Teslimi………………………………….. 61 3.18.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar………………………………………………………………….. 61 3.18.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 61 3.18.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 61 3.18.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 61 3.19. Ağaç ve Orman Ürünleri Teslimi………………………………………………………………………… 62 3.19.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar………………………………………………………………….. 62 3.19.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 62 3.19.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 62 3.19.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 62 BÖLÜM 3 KDV’DEN İSTİSNA EDİLEN İŞLEMLER VE İADE UYGULAMASI………………………………….. 63 1. MAL İHRACI…………………………………………………………………………………………………………… 63 1.1. İhraç Kayıtlı Olarak Temin Ettiği Malları İhraç Eden İhracatçılara KDV İadesi Uygulaması………………………………………………………………………………………………………………. 63 1.2. Fiili İhracat Tarihinden (Gümrük Beyannamesi Kapanma Tarihinden) Sonraki Bir Tarihte Düzenlenen Faturalarda Yer Alan KDV’nin Yüklenim Listelerine Dahil Edilmesi……………. 64 1.3. İntaç Tarihindeki Kur Yerine Sehven Gümrük (Çıkış) Beyannamesi Üzerindeki Kurun KDV Beyannamesi Hesaplanmasında Dikkate Alınması ……………………………………………….. 65 1.4. Serbest Bölge İçindeki Firmalara Hazır Beton Gönderiminin KDV Karşısındaki Durumu ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 66 1.5. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………….. 66 1.6. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………… 66 1.6.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………….. 66 1.6.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………… 67 2. HİZMET İHRACI …………………………………………………………………………………………………….. 67 2.1. Hizmet İhracında Döviz Alım Belgesi …………………………………………………………………… 68 2.2. Araçların İhraç Edilmeden Yurt Dışında Çalıştırılmak Üzere Kiralanması İşleminde Yüklenilen KDV’nin İndirilip İndirilemeyeceği ……………………………………………………………. 69 2.3. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………….. 69 2.4. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………… 70 2.4.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………….. 70 2.4.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………… 70 3. ROAMİNG HİZMETLERİ ………………………………………………………………………………………… 70 3.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………….. 70 3.2. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………… 71 3.2.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………….. 716 3.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………… 71 4. SERBEST BÖLGELERDEKİ MÜŞTERİLER İÇİN YAPILAN FASON HİZMETLER …… 71 4.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………….. 71 4.2. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………… 72 4.2.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………….. 72 4.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………… 72 5. YOLCU BERABERİ EŞYA (TÜRKİYE’DE İKAMET ETMEYENLERE KDV HESAPLANARAK YAPILAN SATIŞLAR) …………………………………………………………………… 72 5.1. Türkiye’de İkamet Etmeyenlere Döviz Karşılığı Satışlarda Baz Alınacak Döviz Kuru ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 73 5.2. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………….. 73 5.3. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………… 74 5.3.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………….. 74 5.3.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………… 74 6. TÜRKİYE’DE İKAMET ETMEYEN TAŞIMACILAR İLE FUAR, SERGİ, PANAYIR KATILIMCILARINA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLER…………………………………………… 74 6.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………….. 75 6.2. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………… 75 6.2.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………….. 75 6.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………… 75 7. YABANCI SİNEMA YAPIMCILARINA TANINAN İSTİSNA ……………………………………. 76 8. İHRAÇ KAYITLI SATIŞLAR……………………………………………………………………………………. 76 8.1. İmalatçı Kavramı………………………………………………………………………………………………… 77 8.2. Tecil-Terkin Sisteminin Uygulanacağı Malların Niteliği………………………………………….. 77 8.3. Tecil-Terkin ve İade Uygulaması………………………………………………………………………….. 78 8.4. Tecil-Terkin Uygulamasının İhtiyariliği ………………………………………………………………… 79 8.5. Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporunun İhraç Kayıtlı Satıştan Sonra Alınması…….. 79 8.6. Adi Ortaklıkta Adi Ortak Adına Alınan Kapasite Raporunun İhraç Kayıtlı Teslimlerde Geçerliliği………………………………………………………………………………………………………………… 80 8.7. İhraç Kaydıyla Teslim Ettikleri Malların İhraç Edildiğine İlişkin İmalatçılara Yazı Veren İhracatçıların Bir Aylık Listeyi Verecekleri Süre ………………………………………………………….. 80 8.8. İhraç Kayıtlı Teslimlerde İmalatçı Fatura Tarihinin İhracatçı Faturası Tarihinden Sonraki Bir Tarih Olması……………………………………………………………………………………………………….. 81 8.9. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………….. 81 8.10. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………. 82 8.10.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………… 82 8.10.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………. 82 9. DAHİLDE İŞLEME VE GEÇİCİ KABUL REJİMLERİ KAPSAMINDA İHRAÇ EDİLECEK MALLARIN ÜRETİMİNDE KULLANILAN GİRDİLERİN TEMİNİNDE TECİL-TERKİN UYGULAMASI …………………………………………………………………………………………………………… 82 9.1. Geçici 17’nci Madde Kapsamında Yapılan Teslimlerin Süresinde İhracatının Gerçekleşmemesi ……………………………………………………………………………………………………… 837 10. DENİZ, HAVA VE DEMİR YOLU TAŞIMA ARAÇLARININ TESLİMİ BAKIMI VE ONARIMI İŞLEMLERİ………………………………………………………………………………………………… 83 10.1. KDV Kanunu’nun 13/a Maddesine İstinaden Düzenlenecek İstisna Belgesinin Sonraki Tadil, Onarım ve Bakım İşleri İçin Kullanılması…………………………………………………………… 84 10.2. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………… 85 10.3. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………. 85 10.3.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………… 85 10.3.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………. 85 11. DENİZ, HAVA VE DEMİR YOLU TAŞIMA ARAÇLARINI SİPARİŞ ÜZERİNE İMAL VEYA İNŞA ETTİRENLER………………………………………………………………………………………….. 85 11.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………… 85 11.2. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………. 86 11.2.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………… 86 11.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………. 86 12. DENİZ, HAVA VE DEMİR YOLU TAŞIMA ARAÇLARINI SİPARİŞ ÜZERİNE FİİLEN İMAL VEYA İNŞA EDENLER …………………………………………………………………………………….. 86 12.1. KDV Kanunu’nun 13/a Maddesinde 6111 Sayılı Kanun’la Yapılan Değişiklik ve İstisna Uygulaması………………………………………………………………………………………………………………. 86 12.2. Yat İmal ve İnşası Yapan Firmaya Televizyon, Uydu Alıcısı Gibi Elektronik Eşya, Kitap, Bayrak, Harita Emniyet Malzemesi Teslimleri ……………………………………………………. 87 12.3. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………… 87 12.4. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………. 88 12.4.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………… 88 12.4.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………. 88 13. LİMAN VE HAVA MEYDANLARINDA YAPILAN HİZMETLER……………………………. 88 13.1. Liman ve Havaalanlarında Yer Hizmetleri Veren Firmalara Verilen Uçak, Yolcu ve Yüke İlişkin Hizmetler………………………………………………………………………………………………. 89 13.2. Yabancı Bayraklı Gemilere veya Uluslararası Deniz Taşımacılığı Yapan Yerli Gemilere Verilen Dökme ya da İçme veya Kullanım Amaçlı Su Temini Hizmeti……………………………. 89 13.3. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………… 90 13.4. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………. 90 13.4.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………… 90 13.4.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………. 90 14. PETROL ARAMA FAALİYETLERİ………………………………………………………………………… 90 14.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………… 90 14.2. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………. 91 14.2.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………… 91 14.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………. 91 15. ALTIN, GÜMÜŞ, PLATİN İLE İLGİLİ ARAMA, İŞLETME VE ZENGİNLEŞTİRME FAALİYETLERİ………………………………………………………………………………………………………….. 91 15.1. Altın, Gümüş, Platin ile İlgili Arama, İşletme ve Zenginleştirme Faaliyetlerine İlişkin Olarak İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ……………………………………………………………………… 91 15.1.1. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 928 15.1.1.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 92 15.1.1.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 92 15.2. Rafinaj Faaliyetlerine İlişkin Olarak İbraz Edilmesi Gereken Evraklar…………………….. 92 15.2.1. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 92 15.2.1.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 92 15.2.1.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 92 16. TEŞVİKLİ YATIRIM MALLARI…………………………………………………………………………….. 93 16.1. YTB Eki Listelerde Yer Alan, Yatırım Mahallinde Kurulan veya Set-Ünite-Sistem Olarak Belirtilen Malların Teslimi ………………………………………………………………………………. 93 16.2. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………… 95 16.3. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………. 95 16.3.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………… 95 16.3.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………. 95 17. LİMAN VE HAVA MEYDANLARININ İNŞASI, YENİLENMESİ VE GENİŞLETİLMESİ …………………………………………………………………………………………………………………………………… 95 17.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………… 95 17.2. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………. 96 17.2.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………… 96 17.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………. 96 18. ULUSAL GÜVENLİK AMAÇLI TESLİM VE HİZMETLER……………………………………… 96 18.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………… 96 18.1.1. Doğrudan Yapılan Teslimlerde ve Tedarikçi Firmaların Alımlarında İade Uygulaması ………………………………………………………………………………………………………….. 96 18.1.2. Yurt Dışında Yerleşik Firmalara Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İade Uygulaması97 18.1.3. Yüklenici Firmalara Yapılacak Teslim ve Hizmetlerde İade Uygulaması (Sınır KDV hariç 10.000 TL) …………………………………………………………………………………………………… 97 18.2. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………. 97 18.2.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………… 97 18.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………………. 98 19. BAŞBAKANLIK MERKEZ TEŞKİLATINA YAPILACAK ARAÇ TESLİMLERİ……….. 98 19.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………… 98 19.2. Rakamsal Hadler ………………………………………………………………………………………………. 98 20. TAŞIMACILIK İSTİSNASI …………………………………………………………………………………….. 98 20.1. Deniz Taşımacılığında İbraz Edilmesi Gereken Evraklar……………………………………….. 99 20.1.1. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 99 20.1.1.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 99 20.1.1.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 99 20.2. Kara Taşımacılığında İbraz Edilmesi Gereken Evraklar……………………………………….. 100 20.2.1. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………. 100 20.2.1.1. Mahsuben İade Talepleri …………………………………………………………………….. 100 20.2.1.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………. 1009 20.3. Hava Taşımacılığında İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………. 100 20.3.1. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………. 101 20.3.1.1. Mahsuben İade Talepleri …………………………………………………………………….. 101 20.3.1.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………. 101 21. YURT DIŞINA ÇIKIŞ YAPAN ARAÇLARA MOTORİN TESLİMİ …………………………. 101 21.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………. 101 21.2. Rakamsal Hadler …………………………………………………………………………………………….. 101 21.2.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………. 101 21.2.2. Nakden İade Talepleri……………………………………………………………………………….. 102 22. DİPLOMATİK İSTİSNA ……………………………………………………………………………………….. 102 23. ULUSLARARASI KURULUŞLARA YAPILACAK TESLİM VE HİZMETLER………… 102 23.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………. 102 23.2. Rakamsal Hadler …………………………………………………………………………………………….. 103 23.2.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………. 103 23.2.2. Nakden İade Talepleri……………………………………………………………………………….. 103 24. ENGELLİLERİN KULLANIMINA MAHSUS ARAÇ VE GEREÇLERİN TESLİMİ…… 103 24.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………. 103 24.2. Rakamsal Hadler …………………………………………………………………………………………….. 104 24.2.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………. 104 24.2.2. Nakden İade Talepleri……………………………………………………………………………….. 104 25. BM İLE NATO TEMSİLCİLİKLERİ VE BU TEŞKİLATLARA BAĞLI FON VE ÖZEL İHTİSAS KURULUŞLARI İLE OECD RESMİ KULLANIMLARI İÇİN YAPILACAK MAL TESLİMİ VE HİZMET İFALARI ………………………………………………………………………………… 104 26. 3996 SAYILI KANUN’A GÖRE YAP-İŞLET-DEVRET VEYA 3359 SAYILI KANUN İLE 652 SAYILI KARARNAME’YE GÖRE KİRALAMA KARŞILIĞI YAPTIRILAN PROJELER …………………………………………………………………………………………………………………………………. 104 26.1 İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ……………………………………………………………………….. 105 26.2. Rakamsal Hadler …………………………………………………………………………………………….. 105 26.2.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………. 105 26.2.2. Nakden İade Talepleri……………………………………………………………………………….. 105 27. BÜYÜK VE STRATEJİK YATIRIMLAR KAPSAMINDAKİ İŞLEMLER…………………. 106 28. İSMEP KAPSAMINDA, İSTANBUL İL ÖZEL İDARESİNE BAĞLI OLARAK FAALİYET GÖSTEREN İSTANBUL PROJE KOORDİNASYON BİRİMİNE YAPILACAK TESLİM VE HİZMETLER………………………………………………………………………………………….. 106 28.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar ………………………………………………………………………. 106 28.2. Rakamsal Hadler …………………………………………………………………………………………….. 107 28.2.1. Mahsuben İade Talepleri……………………………………………………………………………. 107 28.2.2. Nakden İade Talepleri……………………………………………………………………………….. 107 29. KÜLTÜR, EĞİTİM, SOSYAL VE ASKERİ AMAÇLI İSTİSNALAR VE DİĞER İSTİSNALAR…………………………………………………………………………………………………………….. 10710 29.1. Kültür ve Eğitim Amaçlı İstisnalar…………………………………………………………………….. 107 29.2. Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar ………………………………………………………………………… 107 29.3. Askeri Amaç Taşıyan İstisnalar ………………………………………………………………………… 108 29.4. Diğer İstisnalar……………………………………………………………………………………………….. 108 BÖLÜM 4 İNDİRİMLİ ORAN…………………………………………………………………………………………………………. 111 1) İNDİRİMLİ ORANA TABİ MAL VE HİZMETLERLE İLGİLİ İADELER ………………….. 111 1.1. İndirimli Oran (AYLIK)…………………………………………………………………………………….. 111 1.1.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar………………………………………………………………….. 111 1.1.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 112 1.1.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 112 1.1.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 112 1.2. İndirimli Oran (YILLIK)……………………………………………………………………………………. 112 1.2.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar………………………………………………………………….. 112 1.2.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 113 1.2.2.1. Mahsuben İade Talepleri ………………………………………………………………………. 113 1.2.2.2. Nakden İade Talepleri…………………………………………………………………………… 113 1.3. İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Kayıtlı Teslimi ……………………………………………… 114 1.3.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar………………………………………………………………….. 114 1.3.2. Rakamsal Hadler………………………………………………………………………………………… 115 1.4. Fason Tekstil ve Konfeksiyon İşlerinde İade Uygulaması………………………………………. 116 1.4.1. Yılı İçerisinde Mahsuben İade Talepleri………………………………………………………… 116 1.4.2. İzleyen Yıl İçerisinde Nakden İade Talepleri …………………………………………………. 116 2. İndirimli Orana Tabi İşlemlerden Kaynaklanan İade Taleplerinde Ciro Primi ve Benzerleri Nedeniyle Yüklenilen Vergilerin İade Hesabına Dahil Edilip Edilemeyeceği……………………… 116 3. İthal Edilen ve Gümrükte Vergisi Yüksek Hesaplanan ve İndirimle Giderilemeyen KDV’nin İade Edilip Edilmeyeceği……………………………………………………………………………………………… 117 4. İndirimli Oranda Vergiye Tabi Malların İadesi……………………………………………………………. 118 5. İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Kayıtlı Teslimlerinden Kaynaklanan Yüklenim Farkının İadesi…………………………………………………………………………………………………………………………. 120 6. İndirimli Orana Tabi İşlemlerde Yıl İçinde Mahsuben İade Talebi ………………………………… 125 7. İnşaat Taahhüt İşlerinde İndirim ve İadenin Konutların Teslimi ile mi Yoksa Kesin ya da Geçici Kabul ile mi Gerçekleştirilebileceği…………………………………………………………………….. 125 8. Devralınan Adi Ortaklığa Ait İade Edilecek KDV’nin Devralan Şirkete İadesi ……………….. 125 9. İndirimli Orana Tabi Teslimleri Bulunanların Mükellefiyetlerinin Sona Ermesi………………. 12611 10. İndirimli Orana Tabi Teslimlerden Doğan İade Taleplerinde Promosyon ve Numunenin İndirim ve Yüklenime Konu Edilmesi……………………………………………………………………………. 126 11. Borç Para Temininde Faiz Faturasında Yer Alan KDV’nin İadesi ……………………………….. 128 12. İndirimli Oranda Vergiye Tabi Satışlar İçin Örnek Hesaplama Tablosu ……………………….. 129 BÖLÜM 5 KDV İADELERİNDE ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR………………………………………………… 132 1. Gümrük Beyannameli Mal İhracı ile İhraç Kaydıyla Teslimlere İlişkin Tecil-Terkin ve İade İşlemlerinde Gümrük Beyannamesi İbrazı ……………………………………………………………………… 132 2. İndirilecek ve Yüklenilen KDV Listelerinde Yer Alan Faturalarda KDV’ye Tabi İşlemlerin ve İstisna Kapsamındaki İşlemlerin Birlikte Yer Alması………………………………………………………. 132 3. İndirilecek ve Yüklenilecek KDV Listelerinin Elektronik Ortamda Gönderilmesi ile ATİK ve Genel Giderlere Ait Belgelerin Sisteme Bilgi Girişinde Uyulacak Esaslar………………………….. 133 4. Tecil-terkin İşlemlerinde İndirilecek KDV Listelerinin Elektronik Ortamda Alınması……… 134 5. Belge Eksikliği ya da Belgelerin Muhteviyatındaki Eksiklikler Nedeniyle Gerçekleştirilemeyen Mahsuplar…………………………………………………………………………………… 135 6. Cari Dönem SGK Prim Borçlarına Mahsup Taleplerinde Prim Tahakkuk Fişinin Vergi Dairesince Kabul Edilip Edilmeyeceği…………………………………………………………………………… 136 7. KDV İade Alacaklarının Bağ-Kur Prim Borçlarına Mahsubu………………………………………… 137 8. İthal Edilen Malın Gümrük Bedelinin Yüksek Hesaplanması Halinde İndirimle Giderilemeyen KDV’nin İadesi…………………………………………………………………………………………………………… 138 9. Kat Karşılığı İnşaat İşinde Arsa Sahibi Adına Kat İrtifakı Kurulduktan Sonra Henüz İnşaat Tamamlanmadan İnşaatın Seviyesine Göre Teminat Amaçlı Olarak Müteahhide Tapuda Yapılacak Devirler………………………………………………………………………………………………………. 139 10. Tek Eksiklik Yazısı………………………………………………………………………………………………… 139 11. Özet KDVİRA Raporlarının YMM ve Mükellefe Bildirilmesi…………………………………….. 140 12. Bloke Esası …………………………………………………………………………………………………………… 140 13. KDV İade Taleplerinin İncelemeye Sevki…………………………………………………………………. 140 14. DİİB’de Belirtilen Süre ve Diğer Nedenlerle Gümrük Giriş Beyannamelerinin Geç Kapanması Sebebiyle GEK21 [Gümrük Giriş Beyannamesi (GGB İthalat) Kontrolü] Segmentinin Başarısız Sonuç Vermesi…………………………………………………………………………… 14212 BÖLÜM 6 YMM TASDİK RAPORLARI………………………………………………………………………………………….. 144 1. Tasdik Hizmeti………………………………………………………………………………………………………… 144 1.1. Tam Tasdik Sözleşmesi……………………………………………………………………………………… 144 1.1.1. Tam Tasdik Sözleşmelerinde Süreler…………………………………………………………….. 144 1.1.2. Tam Tasdik Sözleşmesinin Hiç Düzenlenmemesi veya Süresinden Sonra Düzenlenmesinin Sonuçları ………………………………………………………………………………….. 145 1.2. KDV İadesi Tasdik Sözleşmeleri ………………………………………………………………………… 145 1.2.1. KDV İadesi Tasdik Sözleşmelerinde Süreler………………………………………………….. 145 1.2.2. Tam Tasdik Sözleşmesi İmzalanan Mükellefin KDV İade Alacağı İçin Ayrıca KDV İadesi Tasdik Sözleşmesi Düzenlenmeli midir? ………………………………………………………. 146 1.2.3. YMM’ler İle Tam Tasdik Sözleşmesi Bulunmayan Mükelleflerin KDV İade Talepleri YMM Raporuna İstinaden Yerine Getirilebilir mi?………………………………………………….. 146 2. YMM Sözleşme Bilgilerinin Elektronik Ortama Aktarılma Yükümlülüğü………………………. 146 2.1. YMM Sözleşme Bilgilerinin Elektronik Ortama Geç Aktarılması …………………………… 147 3. Tasdik Hizmetinin Şirket Halinde Sunulması ……………………………………………………………… 148 4. Tasdik Hizmetinin İki YMM Tarafından Üstlenilmesi …………………………………………………. 148 5. İndirimli Orana Tabi İşlemlerle İlgili YMM Raporuna İstinaden İade Talebi ………………….. 148 5.1. Sözleşme Dönemi……………………………………………………………………………………………… 149 5.2. Tam Tasdik Sözleşmesi Bulunmayan Mükellefin YMM Raporuna İstinaden İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi…………………………………………………………………………………. 149 6. Kurumlar Vergisinden Muaf Olan Kuruluşların KDV İade Talepleri……………………………… 149 7. YMM Raporuna İstinaden Geçmiş Takvim Yıl(lar)ına İlişkin İade Talepleri ………………….. 150 8. Kısıtlı YMM’ler Tarafından Verilen Tasdik Hizmetleri ……………………………………………….. 151 9. Tasdik Hizmetini Üstlenen YMM’nin Vefatı ya da İstifa Etmesi …………………………………… 151 10. Tasdik Raporlarının Vergi Dairesine Teslimi…………………………………………………………….. 152 10.1. Tam Tasdik Raporlarının Teslimi ……………………………………………………………………… 152 10.2. KDV İadesi Tasdik Raporlarının Teslimi……………………………………………………………. 152 11. YMM Tasdik Sözleşmelerine İlişkin Damga Vergisi………………………………………………….. 153 12. İşleme Konulmayacak YMM Raporları ……………………………………………………………………. 154 12.1. Özel Esaslara Tabi Mükellef Hakkında Düzenlenmiş YMM Raporları…………………… 154 12.2. Alt Firmalar Hakkında Olumsuzluk Bulunan Mükellefler Hakkında Düzenlenmiş YMM Raporları………………………………………………………………………………………………………………… 154 13. YMM Tasdik Raporlarının Geri Çekilmek İstenmesi …………………………………………………. 154 14. YMM’lerin Sorumluluğu………………………………………………………………………………………… 15513 15. Karşıt İnceleme……………………………………………………………………………………………………… 155 15.1 Karşıt İnceleme Yapılmasındaki Amaç……………………………………………………………….. 156 15.2. KDV İadesi İşlemlerinde Karşıt İnceleme ………………………………………………………….. 156 15.3. Karşıt İncelemenin Yapılacağı Aşamalar ve Rapora Eklenecek Karşıt İnceleme Tutanakları …………………………………………………………………………………………………………….. 156 15.4. Karşıt İnceleme Yapılmasının Zorunlu Olmadığı Haller ………………………………………. 157 15.5. Karşıt İnceleme Tutanak Örneklerinin Başka Raporlara Eklenmesi……………………….. 159 BÖLÜM 7 TEMİNATLI İŞLEMLERDE ÖZELLİK ARZ EDEN DURUMLAR…………………………………….. 160 1. Teminatlı İadeler……………………………………………………………………………………………………… 160 2. KDV İadelerine İlişkin Olarak Verilen Teminat Mektuplarının Teyidi …………………………… 160 3. Teminat Çözümlerinde Yetkili Makam………………………………………………………………………. 161 4. İndirimli Teminat Uygulaması ………………………………………………………………………………….. 162 5. %8 Oranında İndirimli Teminattan Faydalanarak İade Talep Eden Mükelleflerin Gerekli Şartları Taşımaya Devam Edip Etmediklerinin Periyodik Olarak Kontrolü ………………………… 163 6. Ortaklık Adına Verilen Teminat Mektubu…………………………………………………………………… 163 BÖLÜM 8 HIZLANDIRILMIŞ KDV İADE SİSTEMİ (HİS)……………………………………………………………….. 165 1. HİS Uygulaması Kapsamına Girecek Mükellefler ……………………………………………………….. 165 2. HİS Uygulamasına Göre İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi………………………………………. 166 BÖLÜM 9 ÖZEL ESASLAR……………………………………………………………………………………………………………. 167 1. Genel Bilgi……………………………………………………………………………………………………………… 167 2. Özel Esaslara Tabi Olma ………………………………………………………………………………………….. 167 3. KDVİRA Kapsamında İncelemeye Sevk Edilen Mükellefler ………………………………………… 168 4. Vergi Tekniği Raporu ve Basit Rapor ile Yapılan Tespitler…………………………………………… 168 5. Olumsuz Rapor……………………………………………………………………………………………………….. 168 6. Gümrük Müsteşarlığı veya Diğer Yetkili Makamlarca SMİYB Düzenleme ya da Kullanma Tespitinin Yapılması……………………………………………………………………………………………………. 168 7. Olumsuz Tespit Kapsamında Özel Esaslara Alınan Mükelleflerin Bilgilendirilmesi ………… 169 8. Özel Esaslardaki Mükelleflerin İncelemeye Sevki……………………………………………………….. 170 9. SMİYB ile İlgili KDV’nin Tenzil Edilmek Suretiyle Düzeltme Beyannamelerinin Verilmiş Olması Halinde, Vergi Dairelerince Gerekmedikçe Bu Durumun Teyidi İçin Ayrıca Defter, Kayıt ve Belgelerin Fiziki Kontrolünün Yapılmaması………………………………………………………………. 171 BÖLÜM 10 İCRA MÜDÜRLÜKLERİ TARAFINDAN YAPILAN SATIŞLARLA İLGİLİ OLARAK FAZLA VE YERSİZ ÖDENEN KDV’NİN İADESİ ……………………………………………………………………….. 172 İNDEKS………………………………………………………………………………………………………………………… 173 DEĞİŞİKLİK FİHRİSTİ………………………………………………………………………………………………….. 17414 BÖLÜM I GENEL MEVZUAT BİLGİSİ VE ÖZELLİK ARZ EDEN DURUMLAR 1. KATMA DEĞER VERGİSİNİN KONUSU 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu’nun 1’inci maddesine göre Türkiye’de yapılan; – Ticari, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesindeki teslim ve hizmetler (devamlılık arz edenler), – Her türlü mal ve hizmet ithalatı, – Söz konusu maddede belirtilen “diğer” faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler, KDV’ye tabidir. KDV Kanunu’na göre diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler ise;  PTT idaresi tarafından yapılan işlemler,  TRT tarafından yapılan radyo ve televizyon hizmetleri,  Profesyonel sporcu ve sanatçıların katıldığı etkinlikler,  Müşterek bahis ve talih oyunları,  Müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışlar,  Boru hattı ile ham petrol, gaz ve bunların ürünlerinin taşınması,  Gelir Vergisi Kanunu (GVK)’nun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması,  İktisadi işletmelerin teslim ve hizmetleri,  Rekabet eşitsizliğini gidermek maksadıyla isteğe bağlı mükellefiyetler suretiyle vergilendirilecek teslim ve hizmetlerdir. Ticari, sınaî, ziraî faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin devamlılığı, kapsamı ve niteliği GVK hükümlerine göre; GVK’da açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin ve tespit edilir. Bu faaliyetlerin kanunların veya resmî makamların gösterdiği gerek üzerine yapılması, bunları yapanların hukukî statü ve kişilikleri, Türk tabiiyetinde bulunup bulunmamaları, ikametgâh veya işyerlerinin yahut kanunî merkez veya iş merkezlerinin Türkiye’de olup olmaması işlemlerin mahiyetini değiştirmez ve vergilendirmeye mani teşkil etmez. İthalatın; – Kamu sektörü tarafından yapılmasının, – Özel sektör tarafından yapılmasının, – Gerçek kişi tarafından yapılmasının, – Tüzel kişi tarafından yapılmasının, – Herhangi bir şekil ve surette gerçekleştirilmesinin, – Özellik taşımasının, vergilendirmeye etkisi bulunmamaktadır.15 İthalatın vergilendirilmesindeki en temel amaç, yurt içerisinde üretilen mal ve hizmetler ile ithal edilen mal ve hizmetler üzerindeki vergi yükünü eşitlemektir. Bu durum KDV’de uygulanan destinasyon (varış ülkesinde vergilendirme) ilkesinin de doğal sonucudur. Mal ve hizmet ihracının KDV’den istisna edilmiş olması da bu ilkenin bir gereğidir. Mal teslimi, hizmet ifası ya da ithalat şeklinde ortaya çıkan bir işlemin KDV’ye tabi olması için;  İşlemlerin Türkiye’de yapılmış olması,  İşlemlerin KDV Kanunu’nun 1’inci maddesinde sayılan mal teslimleri ve hizmet ifaları arasında sayılmış olması, gerekmektedir. 2. İŞLEMLERİN TÜRKİYE’DE YAPILMASI 2.1. Türkiye’deki İşlemler İşlemlerin Türkiye’de yapılması  Malların teslim anında Türkiye’de bulunmasıdır.  Hizmetin Türkiye’de yapılmasıdır.  Hizmetten Türkiye’de faydalanılmasıdır. KDV Kanunu’nun 1 ve 6’ncı maddelerine göre, Türkiye’de gerçekleşen mal teslimleri ile Türkiye’de ifa edilen veya yurt dışında ifa edilmekle birlikte Türkiye’de faydalanılan hizmetler KDV’ye tabidir. Bu teslim ve hizmetlerin yabancı firmalara yapılması bu durumu değiştirmez. Türkiye’de yapılan, ancak yurt dışında faydalanılan hizmetler ise KDV’nin konusuna girmekle birlikte Kanun’un 12/2’nci maddesindeki şartları taşımak kaydıyla KDV’den istisnadır. Buna göre, Türkiye’deki bir mükellefin;  Yurt dışındaki otellere turist, okullara öğrenci, fuarlara ziyaretçi veya katılımcı bulunmasına yönelik yurt dışındaki firmaya Türkiye’de verdiği aracılık hizmetleri,  Yurt dışındaki firmalara ait ürünlerin Türkiye’de satışı için bu firmalara verdiği pazarlama, aracılık, danışmanlık vb. hizmetleri, genel esaslar çerçevesinde KDV’ye tabi bulunmaktadır. Bu işlemlerin, KDV Kanunu’nun 11/1-a ve 12/2’nci maddelerine göre ihracat istisnası kapsamında değerlendirilmesi de söz konusu değildir.16 Öte yandan, Türkiye’deki bir firmanın yurt dışından ithal edeceği mallara ilişkin olarak yurt dışındaki firmadan yurt dışında aldığı kalite kontrol, barkodlama, elleçleme vb. hizmetlerden Türkiye’de faydalanıldığından, bu hizmetler genel esaslar çerçevesinde KDV’ye tabi olacaktır. 2.2. Yurt Dışındaki İşlemler KDV Kanunu’nun 1 ve 6’ncı maddelerine göre, yurt dışında gerçekleşen mal teslimleri ile yurt dışında ifa edilip yine yurt dışında yararlanılan hizmetler KDV’nin konusuna girmemektedir. Türkiye’de yapılmayan işlemin bedeli üzerinden KDV hesaplanması veya böyle bir işlemin Kanun’daki herhangi bir istisna hükmü ile ilişkilendirilmesi söz konusu değildir. Buna göre, Türkiye’deki bir mükellefin;  Yurt dışında düzenlenen bir fuara Türkiye’den katılan firmalara yurt dışında verdiği stant kurulumu, montajı, lojistik vb. hizmetler,  Yurt dışında yaptığı inşaat, onarım, montaj işleri,  Yurt dışındaki bir firmanın doğrudan yurt dışındaki başka bir firmaya (mallar Türkiye’ye gelmeksizin) yapacağı teslimlere ilişkin olarak verdiği aracılık hizmeti,  Türkiye’deki başka bir firmanın personelini yurt dışına götürmek suretiyle aynı sektörde faaliyette bulunan yabancı firmalarla tanıştırma, bilgilendirme, eğitim şeklinde yurt dışında verdiği danışmanlık hizmeti,  Yurt dışındaki bir firmanın mallarının, yine yurt dışındaki bir başka firmaya pazarlanmasına yönelik olarak yurt dışında verdiği satış komisyonculuğu hizmeti, Türkiye’de ifa edilmediğinden veya bu hizmetlerden Türkiye’de faydalanılmadığından KDV’nin konusuna girmemektedir. Türkiye’de serbest meslek faaliyeti dolayısıyla KDV mükellefi olan bir doktor veya avukatın, Türkiye’de KDV mükellefi olan bir firmaya yurt dışında verdiği hizmetler de verginin konusuna girmeyecektir.  Türkiye’de mukim bir firmanın Almanya’daki bir bilgisayar firmasından temin ettiği bilgisayarları Türkiye’ye getirmeden İspanya’daki bir firmaya satması, KDV’nin konusuna girmemektedir. 2.2.1. Yurt Dışında Verilen Beton Dökme Hizmetinin KDV Karşısındaki Durumu Bir işlemin KDV’ye tabi tutulabilmesi için; işlemin KDV Kanunu’nun 6’ncı maddesinde belirtildiği şekilde Türkiye’de yapılmış olması gerektiğinden Türkiye’de yapılmayan ya da yapılmış sayılmayan işlemler KDV’ye tabi olmayacaktır.17 Bu itibarla, yurt dışındaki bir inşaat sahasındaki beton santrali tesisinde işverenin istediği miktarda beton üretilmesi, (beton malzemeleri işverene ait olmak üzere) betonun döküleceği yere nakliyesi ve beton pompasıyla betonun dökülmesi işine ilişkin verilecek hizmet yurt dışında ifa edilip hizmetten yine yurt dışında faydalanılacağından, söz konusu işlem KDV’nin konusuna girmeyecektir. Yurt dışında yapıldığı için KDV’nin konusuna girmeyen bu hizmetle ilgili yüklenilen KDV’nin de KDV Kanunu’nun 30/a maddesi uyarınca indirim konusu yapılabilmesi mümkün değildir. 3. TESLİM VE TESLİM SAYILAN HALLER Teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesidir. Mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satışlarda zilyetliğin devri hali teslimdir. Mülkiyeti muhafaza şeklinde yapılan satışlarda alıcıya teslim edilen taşınır malın mülkiyeti satıcının üzerinde kalmaktadır. Malın zilyetliğinin devredildiği, ancak mülkiyet naklinin daha sonra gerçekleştirildiği bu tür satışlarda vergilemenin ertelenmesini önlemek için zilyetliğin devri aşamasında vergilemeye gidilmiştir. Mal teslimine ilişkin sözleşmenin yapılması teslim sayılmaz. Teslimden bahsedilebilmesi için malın fiilen alıcıya ya da adına hareket edenlere veya nakliyeciye tevdii gerekir. Bir mal üzerindeki tasarruf hakkının iki veya daha fazla kimse tarafından zincirleme akit yapılmak suretiyle, malın bu arada el değiştirmeden doğrudan sonuncu kişiye devredilmesi halinde, aradaki safhaların her biri ayrı bir teslimdir. Komisyoncu aracılığıyla yapılan satışlarda teslim, malın alıcıya tevdiinde gerçekleşir, Bu tür satışlarda zincirleme akitten söz edilemez. Konsinye teslim ile komisyoncuya teslim KDV’ye tabi değildir. Su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri şekillerdeki dağıtımlar da mal teslimidir. Uygulamada bu teslimlerin bedelleri aylık dönemler itibarıyla tahakkuk ettirilerek fatura düzenlenmektedir. Kap ve ambalajların geri verilmesinin mutad olduğu hallerde teslim, bunlar dışında kalan maddeler itibarıyla yapılmış sayılır. Kaplar için alınan depozitolar da KDV’ye tabi olmaz. Döküntü ve tali maddelerin geri verilmesinin mutad olduğu veya bunların yerine aynı cins ve mahiyette döküntü ve tali maddelerin geri verilmesi hallerinde teslim bunlar dışında kalan şeyler itibarıyla yapılmış sayılacaktır. Örneğin; çiftçilerin şeker fabrikalarına teslim ettikleri şeker pancarı karşılığında, fabrika pancar bedeli dışında çiftçiye ayrıca bedelsiz küspe de veriyorsa küspenin çiftçiye verilmesi teslim sayılmayacaktır.18 Teslim edilen malın karşılığında başka bir mal alınmış ise (trampa) her ikisi de ayrı teslim sayılıp emsal bedel üzerinden vergilendirilir. Fason olarak işlenmek üzere mal teslimi KDV’ye tabi değildir. Müzayede mahallerinde yapılan teslimler ile cebri icra yoluyla yapılan satışlar KDV’ye tabidir. (Vergi Dairesi tarafından yapılan satışlar dahil) Vergiye tabi malların her ne suretle olursa olsun vergiye tabi işlemler dışındaki amaçlarla işletmeden çekilmesi, vergiye tabi malların işletme personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesi teslim sayılacak ve vergiye tabi tutulacaktır. Örneğin; akaryakıt ticareti ile uğraşan bir şahsın bu akaryakıtın bir kısmını özel otomobilinde kullanması veya dayanıklı tüketim mallarının ticareti ile uğraşan bir şahsın bu mallardan bir kısmını kendi şahsi ihtiyacında kullanmak üzere işletmeden çekmesi veya ücret, ikramiye, hediye, teberru gibi adlarla işletme personeline vermesi de teslim sayılarak emsal bedelleri üzerinden vergiye tabi tutulacaktır. Vergiye tabi malların, üretilip teslimi vergiden istisna edilmiş olan malların imalinde kullanılması veya sarfı da teslim sayılır. Garanti kapsamında teslim ve hizmetler KDV’ye tabi değildir. 4. HİZMET VE HİZMET SAYILAN HALLER 4.1. Hizmet Hizmet, teslim veya teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemlerdir. Bu işlemler; bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi şekillerde gerçekleşebilir. Bir hizmetin karşılığının bir mal teslimi veya diğer bir hizmet olması halinde bunların her biri ayrı işlem olup hizmet veya teslim hükümlerine göre ayrı ayrı vergilendirilir. Örneğin; Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Bay (A)’nın beyaz eşya ticareti yapan bir firmaya buzdolabı karşılığında serbest meslek hizmeti vermesi durumunda, Bay (A)’nın ifa ettiği hizmet ve firmanın buzdolabı teslimi iki ayrı işlem olarak değerlendirilecek ve ayrı ayrı vergilendirilecektir. Bu uygulama teslim konusundaki trampa uygulaması ile paralellik taşımaktadır. Kanun metninde hizmet dolaylı bir şekilde tanımlanmış ve hizmet sayılan bazı işlemler belirtilmek suretiyle maddede sayılan ve bunlara benzeyen işlemlerin de hizmet sayılacağı hükme bağlanmıştır. Bu nedenle hizmet belli bir tanım ve bilinen bazı işlemlerle sınırlandırılmayacak, ilerde değişik bir şekilde ortaya çıkacak bazı işlemler de genel tanım ve verilen örneklere göre hizmet olarak değerlendirilecektir.19 4.2. Hizmet Sayılan Haller Kanun’un 5’inci maddesinde vergiye tabi bir hizmetten, işletme sahibinin, işletme personelinin ve diğer şahısların karşılıksız yararlandırılmasının hizmet sayılacağı ve vergiye tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır. Örneğin; Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Bay (A)’nın, eşine ait işletmenin muhasebe kayıtlarını tutması durumunda, bu işlem için bedel tahsil etmese dahi emsal bedel üzerinden KDV hesaplaması ve beyan ederek ödemesi gerekecektir. 5. MÜKELLEF Mükellef kendisine vergi borcu terettüp eden (düşen) gerçek veya tüzel kişidir. KDV’nin mükellefi;  Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar,  İthalatta mal ve hizmet ithal edenler,  Transit taşımalarda gümrük veya geçiş işlemine muhatap olanlar,  PTT İşletme Genel Müdürlüğü ve radyo ve televizyon kurumları, (Günümüzde posta hizmetleri ve radyo-televizyon hizmetleri özel kişi ve kuruluşlar tarafından da yapılabilmekte olduğundan söz konusu hizmet ifaları nedeniyle bu hizmetleri yapan kişi ve kuruluşlar KDV mükellefi olacaklardır.)  Her türlü şans ve talih oyunlarını tertip edenler,  Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar, yarışlar ve yarışmaları tertipleyenler veya gösterenler,  GVK’nın 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakları kiraya verenler,  İsteğe bağlı mükellefiyette talepte bulunanlar,  İcra Müdürlükleri tarafından müzayede suretiyle yapılan satışlarda, ilgili icra müdürlükleridir. Örneğin; İstanbul’daki bakkal Bayan (A)’nın yan komşusu Bayan (B)’nin 9 yaşındaki oğluna satmış olduğu gofret nedeniyle hesaplanan KDV’nin mükellefi Bayan (A)’dır. Örneğin; ABD’den ithal edilen makineler için bu makinenin kullanımına dair ABD’deki mukim firmadan Türkiye’deki ithalatçı firmanın alacağı danışmanlık ve eğitim hizmeti hizmet ithalatı kapsamında KDV’ye tabi olup ithalatçı firma verginin mükellefidir. 6. VERGİYİ DOĞURAN OLAY KDV temelde malın teslimi ya da hizmetin ifası ile doğar.20 Mal ya da hizmet bedelinin müşteriden tahsil edilip edilmediğinin önemi bulunmamaktadır. Malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlendiği anda KDV doğar. Mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satışlarda KDV, zilyetliğin devri ile doğar. Örneğin; motorlu taşıtlar ticareti yapan (A) firması vadeli satışlarında alacağını teminat altına alabilmek için satış işleminde mülkiyeti muhafaza kaydı yaparak taşıtın zilyetliğini devretmektedir. Bu durumda vergiyi doğuran olay zilyetliğin devri ile gerçekleşmiş olacaktır. Gayrimenkul teslimlerinde vergiyi doğuran olay tapu devri ile gerçekleşir. Ancak tapuda devir işleminden önce gayrimenkul alıcının fiili kullanımına (tasarrufuna) bırakılmış ise KDV açısından, fiili kullanım ile vergiyi doğuran olay meydana gelir. Taahhüt işlerinde KDV hak ediş raporunun onaylandığı anda doğar.  Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde vergiyi doğuran olay, mal teslimi veya hizmetin yapıldığı anda meydana gelecektir. Örneğin; taksitli satışlarda KDV, taksit ödemelerinin yapıldığı veya bittiği anda değil malın teslim edildiği anda doğacaktır.  Malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura ve benzeri belgeler verilmesi hallerinde bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi Vergi alacağının zamanında kavranması ve güvence altına alınması amacıyla malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi halinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere vergiyi doğuran olay fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi anında meydana gelecektir. Örneğin; 1) 30 Aralık 2012 tarihinde fatura düzenlenmiş ve 3 Ocak 2013 tarihinde mallar teslim edilmiş ise vergiyi doğuran olay 30 Aralık 2012 tarihinde meydana gelmiştir. 2) 30 Aralık 2012 tarihinde mallar teslim edilmiş ve 3 Ocak 2013 tarihinde fatura düzenlenmiş ise vergiyi doğuran olay 30 Aralık 2012 tarihinde meydana gelmiştir. 3) Emtia, 30 Aralık 2012 tarihinde alıcıya gönderilmek üzere nakliyeciye teslim edilmiş ve aynı gün sevk irsaliyesi düzenlenmiştir. Mallar 1 Ocak 2013 tarihinde alıcıya ulaşmış ve 3 Ocak 2013 tarihinde fatura düzenlenmiş ise vergiyi doğuran olay yine 30 Aralık 2012 tarihinde meydana gelmiştir.21 Her 3 örnekte de satıcı söz konusu satışa ilişkin KDV’yi 2012/Aralık vergilendirme dönemine ilişkin KDV beyannamesiyle beyan edecektir.  Kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutad olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde, her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması Kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutad olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde ise her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması anında vergiyi doğuran olay meydana gelmiş sayılacaktır. Özel eğitim hizmetlerinde eğitim dönemi belirli bir süreci kapsamakla birlikte, her ay sonunda o aya ilişkin hizmet ifa edildiğinden, aylık dönemler halinde vergiyi doğuran olay gerçekleşmektedir. Bedelin eğitim döneminin başında peşin olarak tahsil edilmiş olmasının vergiyi doğuran olaya etkisi bulunmamaktadır. Ancak peşin tahsil edilen bedele ilişkin olarak fatura düzenlenmesi halinde faturada gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere vergiyi doğuran olay faturanın düzenlendiği anda meydana gelecektir.  Komisyoncular vasıtasıyla ya da konsinyasyon suretiyle yapılan satışlarda malların alıcıya teslimi Malların satılmak üzere komisyoncuya ya da konsinyatöre tevdii edilmesini, mülkiyet devri henüz gerçekleşmemiş olduğu için teslim olarak değerlendirmek mümkün değildir. Teslim, malların komisyoncu ya da konsinyatör tarafından alıcıya satıldığı anda yapılmış olacağından dolayı vergiyi doğuran olay da bu anda meydana gelecektir.  Malın alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde malın nakliyesine başlanması veya nakliyeci veya sürücüye tevdii Malın alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde ise vergiyi doğuran olay malın nakliyesine başlanması veya nakliyeci veya sürücüye tevdii anında meydana gelmiş sayılacaktır.  Su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri enerji dağıtım veya kullanımlarında bunların bedellerinin tahakkuk ettirilmesi Bu tür dağıtımlarda teslim önceden gerçekleştirildiği halde bu aşamada vergilendirilmesi mümkün değildir. Vergilendirme, bu tür dağıtım bedellerinin ilgili kurumlarca tahakkuk ettirildiği anda yapılacaktır. Ayrıca vergiyi doğuran olay bu malların bedellerinin tahsiline de bağlı değildir.22  İthalatta, Gümrük Kanunu’na göre gümrük vergisi ödeme mükellefiyetinin başlaması, gümrük vergisine tabi olmayan işlemlerde ise gümrük beyannamesinin tescili İthalatta vergiyi doğuran olay; gümrük vergisi ödeme mükellefiyetinin başlamasıyla, gümrük vergisine tabi olmayan işlemlerde ise gümrük beyannamesinin tescil edildiği tarihte meydana gelecektir.  İkametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayanlar tarafından yabancı ülkeler ile Türkiye arasında yapılan taşımacılık ile transit taşımacılıkta gümrük bölgesine girilmesi veya gümrük bölgesinden çıkılması, İkametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayanlar tarafından yabancı ülkelerle Türkiye arasında yapılan taşımacılık ile transit taşımacılıkta vergiyi doğuran olay, gümrük hattından geçilmesi anında meydana gelecektir.  5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu’na göre düzenlenen ürün senetlerinin temsil ettiği ürünlerin depodan çekilmesi Bu işlemle ilgili olarak vergiyi doğuran olay, tarım ürünlerinin lisanslı depo işleticilerine teslimi anında değil, düzenlenen senetlerin temsil ettiği ürünün depodan çekilmesiyle gerçekleşmektedir. 7. MATRAH 7.1. Teslim ve Hizmet İşlemlerinde Matrah KDV’nin konusu, KDV’nin üzerinden alındığı işlemin gerçekleşmesi yani malın teslimi ve hizmetin ifası iken; KDV’nin matrahı, KDV oranı uygulanmak suretiyle üzerinden KDV hesaplanan meblağ yani mal ve hizmetin bedelidir. – Teslim ve hizmet işlemlerinde matrah, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedeldir. – Bedel deyimi, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade eder. – Belli bir tarifeye göre fiyatı tespit edilen işler ile bedelin biletle tahsil edildiği hallerde tarife ve bilet bedeli KDV dahil edilerek tespit olunur ve vergi müşteriye ayrıca intikal ettirilmez. Bu durumlarda KDV iç yüzde ile tespit edilir. Örneğin; KDV dahil 7.080 TL’ye alınan % 18 oranında KDV’ye tabi mal için; KDV tutarı (7.080 : 118 x 18) = 1.080 TL, KDV matrahı (7.080 : 1,18) = 6.000 TL olacaktır.23 7.2. İthalatta Matrah – İthal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde, sigorta ve navlun bedelleri dahil (CİF) değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri, – İthalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar, – Gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemeler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler, ithalat matrahına dahil edilir. 7.3. Özel Matrah Şekilleri KDV Kanunu’na göre; – Spor-Toto oyununda ve Milli Piyango dahil her türlü piyangoda, oyuna ve piyangoya katılma bedeli, – At yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunlarında bu yarış ve oyunlara katılma karşılığında alınan bedel ile bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel, – Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar ve yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi ve gösterilmesinde bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel ile bu mahallerde yapılan teslim ve hizmetlerin bedeli, – Gümrük depolarında ve müzayede mahallerinde yapılan satışlarda kesin satış bedeli ile 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin, senedin temsil ettiği ürünü depodan çekecek olanlara tesliminde, senedin en son işlem gördüğü borsada oluşan değeri, – Altından mamul veya altın ihtiva eden ziynet eşyaları ile sikke altınların teslim ve ithalinde matrah, külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan miktar özel matrah şekline tabidir. Ayrıca, Maliye Bakanlığı işin mahiyetini göz önünde tutarak özel matrah şekilleri tespit etmeye yetkili olup; – Tütün mamulleri, – Gümüşten mamul veya gümüş ihtiva eden eşyalar ile sikke gümüş, – Kıymetli taşları (elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet, inci, kübik virconia) ihtiva eden veya bu taşlardan yapılmış eşya, – Gazete, dergi ve benzeri periyodik yayınlar,24 – Belediyeler tarafından yapılan şehir içi yolcu taşımacılığında kullanılan biletler ve kartlar, – GSM operatör şirketleri tarafından sunulan cep telefonu konuşma hizmetlerinden faydalanmak üzere çıkarılan ön ödemeli hazır kartlar da dahil olmak üzere bütün telefon kartı ve jeton, – 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 131’inci maddesinde belirtilen araç plakaları ile basılı evrak, teslimleri için özel matrah şekline göre vergileme yapılması Maliye Bakanlığınca uygun görülmüştür. 7.4. Matraha Dahil Olan Unsurlar Teslim alanın gösterdiği yere kadar satıcı tarafından yapılan taşıma, yükleme ve boşaltma giderleri, Ambalaj giderleri, sigorta, komisyon ve benzeri gider karşılıkları ile vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurlar, Vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat hizmet ve değerler, matraha dahildir. Satıcı tarafından üstlenilen taşıma, ambalaj ve sigorta giderleri çoğunlukla satış fiyatı içerisinde alıcıya yansıtılmakta aynı oranda KDV’ye tabi tutulmaktadır. Mal bedeli haricinde ayrı bir akde istinaden yapılan bu tür işlemlerin, mal bedelinden bağımsız olarak normal oranda KDV’ye tabi tutulması gerekir. Satıcı tarafından ödenen vergiler bir maliyet unsuru olarak satış fiyatının tespitinde dikkate alındığından, dolaylı yoldan KDV matrahına da dahil olmaktadır. İthalde ödenen vergi, resim, harç gümrükte ödenecek KDV matrahına dahildir. Garanti kapsamındaki servis hizmetlerinin bedeli satış fiyatına dahil olduğundan ayrıca vergilendirilmez. 7.5. Matraha Dahil Olmayan Unsurlar – Fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen ticari teamüllere uygun miktardaki iskontolar, – Hesaplanan KDV, – Özel iletişim vergisi, matraha dahil değildir. İskontonun faturada yer alan mal ya da hizmet bedeline ilişkin olması gerekir.25 8. DÖVİZ İLE YAPILAN İŞLEMLER Bedelin döviz olarak belirlendiği ya da dövize endekslendiği işlemler ile ithalatta KDV matrahı vergiyi doğuran olayın meydana geldiği andaki cari kur üzerinden, cari kuru belirli olmayan dövizlerde ise Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen yöntemlerle hesaplanacaktır. İhracat KDV’den istisna olduğundan KDV hesaplanmaz. İhracat hasılatının tespiti açısından ise merkez bankası döviz alış kuru esas alınmaktadır. Vergi Usul Kanunu (VUK)’nun değerleme hükümlerine göre, ülkemizde kambiyo borsası olmadığından yabancı paralar ile yabancı para cinsinden alacak ve borçlar Maliye Bakanlığı tarafından belirlenecek kur ile değerlendirilmektedir. Maliye Bakanlığı tarafından değerleme günü itibarıyla kur ilan edilmemiş ise efektif cinsinden yabancı paralar için T.C. Merkez Bankası efektif alış kuru, döviz cinsinden yabancı paralar için ise T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru uygulanır. 9. EMSAL BEDELİ VE EMSAL ÜCRETİ Bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrah işlemin mahiyetine göre emsal bedeli veya emsal ücretidir. Bedelin emsal bedeline veya emsal ücretine göre açık bir şekilde düşük olduğu ve bu düşüklüğün mükellefçe haklı bir sebeple açıklanamadığı hallerde de matrah olarak emsal bedeli veya emsal ücreti esas alınır. – Emsal bedeli ve emsal ücreti VUK hükümlerine göre tespit olunur. – KDV uygulaması bakımından emsal bedelin tayininde genel idare giderleri ve genel giderlerden mamule düşen hissenin bedele katılması mecburidir. – Serbest meslek faaliyetleri için ilgili meslek teşekküllerince tespit edilmiş bir tarife varsa, hizmetin bedeli, bu tarifede gösterilen ücretten düşük olamaz. Emsal bedelin tespitini gerektiren haller, vergiye tabi işlem karşılığında paradan başka, ayni nitelikte değerler alınması ya da vergiye tabi işleme konu olan malın bedelinin emsal bedeline göre açık bir şekilde düşük olmasının haklı bir sebebinin bulunmaması veya vergiye tabi malın hibe edilmesi, prim, ikramiye ve teberru şeklinde bedelsiz olarak verilmesi, yahut işletmeden çekilmesi halleridir. Vergiye tabi işlem hizmet ise emsal ücret söz konusu olacaktır. Kanun’un 27/3’üncü maddesine göre, emsal bedel veya emsal ücret VUK hükümlerine göre belirlenecektir. VUK’un 267’nci maddesine göre emsal bedel, gerçek bedeli olmayan veya bilinmeyen veyahut doğru olarak tespit edilemeyen bir malın, değerleme gününde satılması halinde emsaline nazaran haiz olacağı değerdir. Aynı Kanun’un 275’inci maddesinde imal edilen emtiada maliyet bedeline hangi unsurların katılacağı hükme bağlanmıştır. Maddenin 26 (4) numaralı bendinde maliyet bedeline, genel idare giderlerinden mamule düşen hissenin de ilave olunacağı, fakat bu hissenin maliyete katılmasının ihtiyari olduğu belirtilmiştir. Ancak, mükelleflerin KDV bakımından, imal edilen emtianın emsal satış bedelini maliyet bedeli esasına göre tayin ettikleri takdirde, KDV Kanunu’nun 27/4’üncü maddesine göre genel idare giderlerinden mamule düşen hisseyi KDV matrahına ilave etmeleri zorunludur. 10. ORAN KDV oranı, vergiye tabi her bir işlem için kanunen % 10’dur. KDV oranını artırmaya veya düşürmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bakanlar Kurulu kanuni oranı 4 katına kadar artırabilir veya % 1’e kadar düşürebilir. Ayrıca muhtelif mal ve hizmetler ile bazı malların perakende safhası ve inşaatın yapıldığı arsanın veya konutun vergi değeri ve bulunduğu yeri esas alınarak konut teslimleri için farklı vergi oranları tespit etme yetkisi de yine Bakanlar Kuruluna aittir. 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereği uygulanmakta olan KDV oranları (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %1, (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %8, (I) ve (II) sayılı listede yer almayan teslim ve hizmetler için %18’dir. Mal teslimi ve hizmet ifasında vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği tarihte geçerli olan oran uygulanır. Perakende satış; teslimi yapılan ürünlerin aynen veya işlendikten sonra satışını yapanlar ile işletmelerinde kullanacak olanlar dışındakilere satılmasıdır. Ürünleri, aynen ya da işlendikten sonra satanlar ile işletmesinde kullanacak olanların gerçek usulde KDV mükellefi olmamaları halinde bunlara yapılan teslimler de perakende teslim sayılır. 11. KDV’DE İNDİRİM Mükellefler; yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV’den, KDV Kanunu’nda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak; a) Kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV’yi, b) İthal olunan mal ve hizmetler dolayısıyla ödenen KDV’yi, indirebileceklerdir.27 KDV’nin indirilebilmesi için gerekli şartlar:  İndirilecek KDV vergiye tabi faaliyetlere ilişkin olmalıdır.  Fatura veya benzeri belge ile gümrük makbuzu indirim yapacak mükellef adına düzenlenmelidir.  Fatura veya benzeri belge ile gümrük makbuzu üzerinde KDV ayrıca gösterilmelidir.  Fatura veya benzeri belge ile gümrük makbuzu vergiyi doğuran olayın meydana geldiği takvim yılı aşılmamak kaydıyla kanuni defterlere kaydedilmelidir.  Yurt içi teslim ve hizmetlerde KDV’nin indirimi için mutlak suretle satıcıya ödenmesi şart değildir. Ancak, ithalatta KDV indirimi için verginin gümrük idaresine ödenmesi şarttır. VUK’a göre, fatura ve benzeri vesikalar 10 gün içinde defterlere kaydedilebilecek, indirim hakkı ise vesikaların kanuni defterlere kayıt edildiği vergilendirme döneminde kullanılabilecektir. Ancak bu indirim hakkının vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu yıl içinde kullanılması yani yılın aşılmaması gerekir. Örnek; 28 Ağustos tarihli alış faturasının on günlük süreyi aşmayacak şekilde 5 Eylül tarihinde deftere kayıt edilmesi halinde faturada gösterilen KDV Eylül dönemi işlemlerine dahil edilerek indirim konusu yapılabilecektir. Mükelleflerin alış ve giderlerine ilişkin vesikaların kendi iradeleri dışındaki sebeplerle işletmeye kayıt süresi geçtikten sonra intikal etmesi halinde, ispat ve tevsik edilmek şartıyla olayın mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve vesikaların kayıt süresinden sonra kayda alınması mümkündür. Mükellefler bu suretle belgeleri kanuni sürenin geçmesinden sonra defter kayıtlarına almaları halinde de fatura ve benzeri vesikalarda ayrıca gösterilen KDV bu belgelerin kanuni defterlere kayıt edildiği vergilendirme döneminde indirim konusu yapılabilecektir. Örnek; 28 Ağustos tarihli faturanın 16 Ekim tarihinde deftere kayıt edilmesi halinde Ekim, 4 Kasım tarihinde deftere kayıt edilmesi halinde de Kasım vergilendirme dönemlerinde indirim konusu yapılabilecektir. 11.1. Tasdik Ettirilmemiş Kanuni Defterlere Kaydedilen Belgelerde Yer Alan KDV’nin İndirimi Tasdiksiz de olsa kanuni defterlere ilgili takvim yılı içinde kaydedilen faturaların KDV Kanunu açısından yapılacak incelemede veya dönem matrahının takdiri sırasında gerçek olduklarına kanaat getirilmesi ve verginin satıcı tarafından beyan edildiğinin tespit edilmiş olması kaydıyla bu belgelerde gösterilen KDV’nin indirimi mümkün bulunmaktadır.28 12. İNDİRİLEMEYECEK KDV KDV Kanunu’na göre; a) Vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan malların teslimi ve hizmet ifası ile ilgili alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan KDV, b) Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere işletmelere ait binek otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen KDV, c) Deprem, sel felaketi ve Maliye Bakanlığının yangın sebebiyle mücbir sebep ilan ettiği yerlerdeki yangın sonucu zayi olanlar hariç olmak üzere, zayi olan mallara ait KDV, d) GVK ve Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK)’na göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen KDV mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’den indirilemez. 12.1. Arsa Sahibi Adına Düzenlenen Yapı Denetim Faturasında Gösterilen KDV’nin Müteahhit Tarafından İndirim Konusu Yapılıp Yapılamayacağı Kat karşılığı inşaat işi nedeniyle yapı denetini hizmeti verenlerce arsa sahibi adına düzenlenen faturaların ödemeyi yapan müteahhitlerce indirim/iade konusu yapıldığı anlaşılmaktadır. GVK’nın 40’ıncı maddesinin birinci fıkrasının 1’inci bendinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler, 6’ncı bendinde ise işletme ile ilgili olmak şartıyla: bina, arazi, gider, istihlak, damga, belediye vergileri, harçlar ve kaydiyeler gibi ayni vergi resim ve harçlar ticari kazancın tespitinde indirilecek giderler arasında sayılmıştır. Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler, GVK ve KVK’da sayılan kanunen kabul edilmeyen giderler dışında kalan ticari organizasyona bağlı olarak yapılan giderlerdir ve bunlara işletme gideri de denilebilir. Bir giderin, genel gider adı altında giderleştirilerek kurum kazancından indirim konusu yapılabilmesi için, bu giderin kazancın elde edilmesi ve idamesi ile doğrudan ilgili bulunması giderle iş arasında açık, güçlü bir illiyet bağının mevcut olması, işin önemi ölçüsünde yapılmış bulunması gerekmektedir. Öte yandan. VUK’un 3’üncü maddesinin (B) bendinde: vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 8’inci maddesinde ise vergi kanunlarıyla kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna müteallik özel mukavelelerin vergi dairelerini bağlamayacağı hüküm altına alınmıştır. VUK’un “Faturanın tarifi başlıklı” 229’uncu maddesinde de; faturanın, satılan emtia ve yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olduğu hükme bağlanmıştır.29 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinde, yapı sahibinin yapı üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek ve tüzel kişiler olduğu belirtilmiş olup anılan Kanun’un 2’nci maddesinde de “Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı; Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabidir. Yapı denetim hizmeti; yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür. Yapı sahibi, yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez.” hükmüne yer verilmiştir. Yukarıda yapılan açıklamalara göre, yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında bir hizmet sözleşmesi bulunmasından dolayı faturanın yapı denetim şirketince hizmet verdiği inşaat ruhsatı olan arsa sahibi adına düzenlenmesi gerekir. Bu çerçevede, kat karşılığı inşaat işi nedeniyle, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun’un ilgili madde hükmü gereği yapı denetim hizmeti karşılığı yapılan ödemelere ilişkin belgenin yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında bir hizmet sözleşmesi bulunmasından dolayı arsa sahibi adına düzenlenmesi nedeniyle, söz konusu ödemelerin müteahhitlerce ticari kazancın tespitinde gider olarak indirilmesi mümkün değildir. Diğer taraftan, KDV Kanunu’nun; 29/1-a maddesinde mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV’den, KDV Kanunu’nda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV’yi indirebilecekleri, 29/3’üncü maddesinde ise indirim hakkının, vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılı aşılmamak şartıyla ilgili vesikaların kanuni defterlere kayıt edildiği vergilendirme döneminde kullanılabileceği, 34/1’inci maddesinde de yurt içinden sağlanan veya ithal edilen mal ve hizmetlere ait KDV’nin, alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek suretiyle indirilebileceği hüküm altına alınmıştır. KDV Kanunu’nun 30/d maddesinde GVK ve KVK’ya göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen KDV’nin, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’den indirilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Bu hüküm ve açıklamalara göre, mükellefiyet ve vergi sorumluluğu ile ilgili özel sözleşmeler vergi idaresini bağlamayacaktır. Bu nedenle arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri uyarınca arsa sahibi adına düzenlenen yapı denetim hizmet fatura bedellerinin müteahhit firmalarca arsa sahibi adına ödenmesi nedeniyle bu faturalarda gösterilen bedellerin müteahhit firmalarca kazancın tespitinde gider olarak indirim konusu yapılması mümkün bulunmadığı gibi iadeye de konu edilmesi mümkün bulunmamaktadır.30 12.2. Vergiye Tabi Olmayan veya Vergiden İstisna Edilmiş Bulunan İşlemlerle İlgili KDV Vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili yüklenilen vergilerin indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır. 12.2.1. Vergiye Tabi Olmayan İşlemlere İlişkin KDV Vergiye tabi olmayan teslim ve hizmetler nedeniyle yüklenilen vergiler indirim konusu yapılamamaktadır. Örneğin; – Yurt dışındaki malların Türkiye’ye getirilmeksizin yine yurt dışına satışı yoluyla yapılan transit (doğrudan) ihracat işlemi, – Türkiye’de KDV mükellefi olan bir firmanın yabancı bir ülkede yer alan fabrikasında üretilen malların yurt dışında satışı, – Yurt dışındaki hava yolu firmalarına yurt dışında yolcu taşımak üzere yapılan uçuş hizmetleri, – Yurt dışına çıkartılan kamyon, iş makinesi, tarım makinesi vb. araçların yine yurt dışındaki kişi ve kurumlara kiralanması, – Türkiye’de mükellef olan avukatın yurt dışında görülen bir davada müvekkilini temsil etmesi, – Türk inşaat firmasının yurt dışında otoyol inşaatı yapması, – Türkiye’de mukim bir inşaat firmasının yurt dışında yaptığı inşaatlara ilişkin bakım, onarım, montaj gibi hizmetlerin Türkiye’de mukim başka bir firma tarafından yurt dışında yapılması gibi işlemler KDV’ye tabi olmadığından, bu işlemler nedeniyle Türkiye’de KDV ödenmiş olması halinde, verginin konusuna girmeyen bu işlemlere ait yüklenilen KDV indirim konusu yapılamayacaktır. Öte yandan, bu işlemler KDV’nin konusuna girmediğinden, ihracat veya transit taşımacılık istisnası gibi herhangi bir istisna kapsamında değerlendirilmek suretiyle KDV iadesi talep edilmesi de mümkün değildir. 12.2.2. Vergiden İstisna Edilmiş İşlemlerle İlgili KDV KDV Kanunu’nun 11, 13, 14, 15 ve 17/4-s maddeleri ile 17/4-c, 17/4-r (kısmi olarak), 17/4-t, geçici 12 ve geçici 23’üncü, geçici 26’ncı, geçici 29’uncu, geçici 30’uncu ve geçici 32’nci maddeleri uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemler dışında vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili yüklenilen vergilerin indirimi mümkün bulunmamaktadır.31 13. MATRAH VE İNDİRİM MİKTARLARININ DEĞİŞMESİ – Malların iade edilmesi, – İşlemin gerçekleşmemesi, – İşlemden vazgeçilmesi, – Sair sebeplerle, matrahta değişiklik vuku bulduğu hallerde;  Vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükellef bunlar için borçlandığı vergiyi, Bu işlemlere muhatap olan mükellef ise indirme hakkı bulunan vergiyi, değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde düzeltir. Ancak, iade olunan malların fiilen işletmeye girmiş olması ve bu girişin defter kayıtları ile beyannamede gösterilmesi şarttır. Mükellefler arasındaki mal iadelerinde düzeltme işleminin fatura ile yapılması ve KDV hesaplanması şarttır. Matrahta değişikliğin vuku bulduğu tarihte işlemin tabi olduğu KDV oranının değişmiş olması halinde düzeltme işleminin, ilk teslim veya hizmetin yapıldığı tarihte bu işlemler için geçerli olan KDV oranı esas alınmak suretiyle yapılması gerekmektedir. İade edilen malın yerine aynı veya başka bir malın verildiği durumlarda ise satıcı tarafından yukarıda sözü edilen işlemlerin yanı sıra bu defa verilen yeni mal için fatura ve benzeri belge düzenlenecektir. Dolayısıyla, iade edilen malların yerine verilen yeni malların değerleri dikkate alınarak belge düzenleneceğinden, iade edilen mallar ile yeni verilen mallar arasında değer farkının olup olmaması düzeltme işlemini etkilemeyecektir. 14. VERGİNİN TARHI VE ÖDENMESİ 14.1. Vergilendirme Dönemi ve Beyan Esası 14.1.1. Vergilendirme Dönemi Kanunen, KDV’de vergilendirme dönemi faaliyet gösterilen takvim yılının 3’er aylık dönemleridir. Ancak, Kanun Maliye Bakanlığına mükelleflerin yıllık gayrisafi hasılatlarına göre üç aylık vergilendirme dönemi yerine birer aylık vergilendirme dönemi tespit etme konusunda yetki vermiştir.32 Bakanlık bu yetkisini kullanarak, gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin tamamı için vergilendirme dönemini takvim yılının birer aylık dönemleri olarak tespit etmiştir. 3’er aylık KDV beyannamesi veren mükellefler:  İşletme hesabı esasına göre defter tutan; – Sadece uluslararası yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar (arızi olarak yurtiçi taşımacılık yapılması bu şartın ihlali sayılmaz), – Sadece şehirlerarası yük taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar, – Şehirlerarası yük taşımacılığı ile uluslararası yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar, – Sadece şehir içi yük taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar.  Basit usulde vergilendirilmekte olup istisnadan vazgeçen mükellefler,  KDV mükellefiyeti bulunan konut yapı kooperatifleri,  Sadece şehiriçi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar. 14.1.2. Beyan Esası KDV Kanunu’nda aksine hüküm bulunmadıkça, mükelleflerin yazılı beyanları üzerine tarh olunur. Kanun’un 9’uncu maddesinde belirtilen hallerde bu beyan, vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından yapılır. Herhangi bir vergilendirme döneminde vergiye tabi işlemleri bulunmayan mükellefler de beyanname vermek mecburiyetindedirler. İthalatta alınan KDV; – Gümrük giriş beyannamesindeki beyan üzerine, – Gümrük giriş beyannamesi verilmeyen haller ve motorlu kara taşıtları ile Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan yük ve yolcu taşımaları ile transit taşımalara ait KDV mükelleflerin yapacakları özel beyan üzerine tarh olunur. Vergisi önceki safhalarda beyan edilen özel matrah şekline tabi işlemlerle diğer işlemleri birlikte yapan mükellefler, verecekleri KDV beyannamesinde, hem diğer işlemlere ve hem de vergisi önceki safhalarda beyan edilerek ödenen özel matrah şekline tabi işlemlere ait bedelleri gösterecekler; matrahın hesaplanması sırasında özel matrah şekline tabi işlem bedellerini “Teslim ve Hizmet Karşılığını Teşkil Eden Bedel”den indireceklerdir.33 14.2. Beyanname Verme Zamanı Mükellefler ve vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar KDV beyannamelerini, vergilendirme dönemini takip eden ayın yirmidördüncü (24’üncü) günü akşamına kadar ilgili vergi dairesine vermekle yükümlüdürler. KDV beyanının gümrük giriş beyannamesi veya özel beyanname ile yapılması gerektiği hallerde bu beyannameler vergi mükellefiyetinin başladığı anda ilgili gümrük idaresine verilir. İşi bırakan mükellefin KDV beyannamesi, işin bırakıldığı tarihi izleyen ayın yirmi dördüncü günü akşamına kadar verilir. 14.3. Beyannamelerin Şekil ve Muhtevası Uygulamada; 1 No’lu KDV beyannamesi; gerçek usulde vergilendirilen mükellefler tarafından, 2 No’lu KDV beyannamesi; vergi sorumluları tarafından, 5 No’lu KDV beyannamesi; icra müdürlükleri tarafından verilir. KDV beyannamelerinin şekil ve muhtevası ile gümrük giriş beyannamelerinde KDV’ye ilişkin olarak yer alacak bilgiler Maliye Bakanlığınca tespit ve tanzim olunur. 14.4. Tarh İşlemleri 14.4.1. Tarh Yeri KDV mükellefin iş yerinin bulunduğu yer vergi dairesince tarh olunur. Mükellefin ayrı ayrı vergi dairelerinin faaliyet bölgelerinde iş yerleri varsa; KDV, gelir ve kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesi tarafından tarh olunur. Gayrimenkul teslimlerinde mükellefin istemi halinde, KDV beyan üzerine gayrimenkulün bulunduğu yer vergi dairesince tarh olunur. İthalde alınan KDV ilgili gümrük idaresince tarh olunur. İkametgâhı, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayanlar tarafından motorlu kara taşıtlarıyla Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık ile transit taşımacılığa ait KDV ilgili gümrük idaresince tarh olunur. Maliye Bakanlığı, faaliyetin gereğini göz önünde tutarak mükellefin müracaatı üzerine veya resen tarh yerini tayin etmeye yetkilidir. 14.4.2. Tarhiyatın Muhatabı KDV, bu vergiyle mükellef gerçek veya tüzel kişi adına tarh olunur.34 Ancak;  Adi ortaklıklarda, verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu olmak üzere, ortaklardan herhangi biri,  Türkiye’de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler ile kanuni merkez veya iş merkezlerinden her ikisi de Türkiye içerisinde bulunmayan tüzel kişilerde; – KDV Kanunu’na göre vergi kesintisi yapmakla sorumlu kişi, – Vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulan bir şahsın bulunamaması halinde, mükellefin Türkiye’deki daimi temsilcisi, – Türkiye’de birden fazla temsilcinin mevcudiyeti halinde mükellefin tayin edeceği temsilci, – Tarhiyat tarihine kadar böyle bir tayin yapılmamışsa temsilcilerden herhangi birisi, – Daimi temsilci mevcut değil ise işlemleri mükellef adına yapanlar tarhiyatın muhatabıdırlar. 14.5. Tarh Zamanı KDV;  Beyannamenin verildiği günde,  Beyanname posta ile gönderilmişse, vergiyi tarh edecek daireye geldiği tarihi takip eden yedi gün içinde tarh edilir. 14.6. Verginin Ödenmesi Bir vergilendirme dönemine ait KDV, beyanname verilen ayın yirmialtıncı (26’ncı) günü akşamına kadar ödenecektir. İthalde alınan KDV, gümrük vergisiyle birlikte ve aynı zamanda ödenir. Gümrük vergisine tabi olmayan ithalata ve ikametgâhı, kanuni merkez ve iş merkezi yurt dışında bulunanlar tarafından motorlu kara taşıtlarıyla Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık ve transit taşımacılığa ait KDV, bu işlemlere ait özel beyannamelerin verilme süresi içerisinde ödenir. Beyanname vermek mecburiyetinde olmayan mükelleflerin KDV’si tarh süresi içerisinde ödenir. Maliye Bakanlığı, işlemin mahiyetini göz önünde tutarak KDV’nin işlemden önce ödenmiş olması şartını koymaya yetkilidir.35 15. VERGİNİN GİDER KAYDEDİLEMEYECEĞİ Mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV ile mükellefçe indirilebilecek KDV, gelir ve kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde gider olarak kabul edilmez. 16. İSTİSNADAN VAZGEÇME Vergiden istisna edilmiş işlemleri yapanlar, ilgili vergi dairesine yazılı başvuruda bulunarak, belirtecekleri işlem türleri için vergiye tâbi tutulmalarını talep edebilirler. Bu talebin dilekçede belirtilen ve dilekçe tarihinden sonra ifa edilen işlemlerin tamamını kapsaması şarttır. Ancak, mükellefiyetin devam etmekte olan işlemlere etkisi yoktur. Kamu menfaatine yararlı dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların kuruluş amaçlarına uygun olarak işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri teslim ve hizmetlere ilişkin istisnalar hariç olmak üzere, 17’nci maddenin (1) ve (2) numaralı fıkralarıyla (3) numaralı fıkranın (a) ve (4) numaralı fıkranın (e) bentlerinde yazılı istisnalardan vazgeçilemez. İstisnadan vazgeçeceklerin talepleri üzerine, vergi dairesince, vergi mükellefiyetleri talep tarihinden itibaren tesis olunur. Bu şekilde mükellef olanlar üç yıl geçmedikçe mükellefiyetten çıkamazlar. Mükellefler üç yıllık sürenin bitiminden önce mükellefiyetten çıkma talebinde bulunmadıkları takdirde mükellefiyet yeniden üç yıl süre ile uzatılmış sayılır. 16.1. Her türlü hurda atık madde toptan alım satımı yapan mükellefin sadece hurda kağıt teslimleri için istisnadan vazgeçip geçemeyeceği KDV Kanunu’nun; – 17/4-g maddesinde, külçe altın, külçe gümüş, kıymetli taşlar (elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercit, inci, kübik virconia) döviz, para, damga pulu, değerli kağıtlar, hisse senedi, tahvil, varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikaları, Türkiye’de kurulu borsalarda işlem gören sermaye piyasası araçları ile metal, plastik, lastik, kauçuk, kâğıt, cam hurda ve atıklarının tesliminin KDV’den istisna olduğu; – 18/1’inci maddesinde, vergiden istisna edilmiş işlemleri yapanların, ilgili vergi dairesine yazılı başvuruda bulunarak, belirtecekleri işlem türleri için vergiye tabi tutulmalarını talep edebilecekleri; bu talebin dilekçede belirtilen ve dilekçe tarihinden sonra ifa edilen işlemlerin tamamını kapsamasının şart olduğu; mükellefiyetin devam etmekte olan işlemlere şümulünün olmadığı hüküm altına alınmıştır. Vergiden istisna edilmiş işlemleri yapan mükelleflerin belirtecekleri işlem türleri için vergiye tabi tutulmalarını talep etmeleri mümkün olup bağlı bulunulan vergi dairesine yazılı başvuruda bulunularak her türlü hurda atık madde (hurda kağıt, cam, plastik, metal vb.) toptan alım satımı yapan mükellefin sadece hurda kağıt teslimleri için istisnadan vazgeçmesi mümkün bulunmaktadır. 36 17. İSTİSNANIN SINIRI – Diğer Kanunlardaki vergi muaflık ve istisna hükümleri KDV bakımından geçersizdir. KDV’ye ilişkin istisna ve muafiyetler ancak KDV Kanunu’na hüküm eklenmek veya KDV Kanunu’nda değişiklik yapılmak suretiyle düzenlenir. – Uluslararası anlaşma hükümleri saklıdır. KDV Kanunu’na hüküm eklenmeksizin ya da KDV Kanunu’nda değişiklik yapılmaksızın diğer kanunlarla istisna tanınması mümkün değildir. 18. FAZLA VE YERSİZ ÖDENEN VERGİLERİN İADESİ Vergiye tabi bir işlem söz konusu olmadığı veya KDV’yi fatura veya benzeri vesikalarda göstermeye hakkı bulunmadığı halde; düzenlediği bu tür vesikalarda KDV gösterenler bu vergiyi ödemekle mükelleftirler. Bu husus kanuna göre borçlu oldukları vergi tutarından daha yüksek bir meblağı gösteren mükellefler için de geçerlidir. Bu gibi sebeplerle fazla ödenen vergiler, Maliye Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslara göre ilgililere iade edilir. Konuya ilişkin ilk düzenlemelere 23, 91 ve 93 Seri No’lu KDV Genel Tebliğleri’nde yer verilmiş, 116 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ile söz konusu Tebliğler yürürlükten kaldırılarak uygulamanın usul ve esasları yeniden düzenlenmiştir.37 BÖLÜM 2 TEVKİFAT UYGULAMASI 1. VERGİ SORUMLULUĞU Mükellefin Türkiye içinde; – İkametgâhının, – İşyerinin, – Kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığı vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları veya diğer ilgili bir şahsı verginin ödenmesinden sorumlu tutabilmektedir. Maliye Bakanlığına verilen yetkiye istinaden yayımlanan ve 01/05/2012 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde KDV tevkifatı uygulamasına ve bu uygulamadan doğan iade taleplerinin yerine getirilmesine ilişkin usul ve esaslar açıklanmış olup 122 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ile de 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde bazı değişiklikler yapılmıştır. Ayrıca, konuya ilişkin 63 No’lu KDV Sirküleri ile değişik 60 No’lu KDV Sirküleri’nde de örnekler verilmek suretiyle ayrıntılı açıklamalarda bulunulmuştur. 1.1. Tam Tevkifat Tam tevkifatta KDV’nin tamamı vergi sorumlusu (alıcı) tarafından beyan edilerek vergi dairesine ödenir. Alıcı satıcıya ödeme yaparken hesaplanan KDV’yi ödemez, satıcıya ödenen tutar üzerinden hesapladığı KDV’nin tamamını 2 No’lu KDV beyannamesi ile beyan edip vergi dairesine öder ve 1 No’lu KDV beyannamesinde indirim konusu yapar. Tam tevkifat kapsamındaki teslim ve hizmetler;  Yurt dışından sağlanan hizmetler,  GVK’nın 18’inci maddesi kapsamındaki serbest meslek faaliyetleri,  Kiralama işlemleri,  Reklam verme işlemleri. 1.2. Kısmi Tevkifat Kısmi tevkifat, hesaplanan verginin Maliye Bakanlığınca belirlenen kısmının, işleme muhatap olan alıcılar tarafından, diğer kısmının ise işlemi (teslim veya hizmeti) yapan tarafından beyan edilip ödenmesidir.38 Örneğin; Fason imalatçılar, tevkifat kapsamına giren işlemleri için düzenleyeceği faturada fason hizmet bedelini, bu bedel üzerinden hesaplanan KDV’yi, verginin tevkifata tabi tutulacak olan 5/10 oranındaki tutarı ile tahsil edecekleri 5/10 oranındaki tutarı ayrı ayrı gösterecektir. 300.000 TL tutarındaki fason iş için aşağıdaki şekilde fatura düzenlenecektir. TL İşlem bedeli : 300.000 KDV (%8) : 24.000 Toplam : 324.000 KDV Tevkif atı (24.000 x 5/10) : 12.000 Tahsil Edilecek Tutar (324.000-12.000) : 312.000 Beyan Edilecek KDV (24.000 x 5/10) : 12.000 Hesaplanan KDV’nin 5/10’u olan 12.000 TL fason imalatçı tarafından 1 No’lu KDV beyannamesi ile beyan edilecek olan tutardır. Fason imalat işi yapan mükellef bu döneme ait 1 No’lu KDV beyannamesinin “Tablo-2 Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemler” bölümündeki teslim ve hizmet bedeline ilişkin satırına dahil ettiği 300.000 TL tutarındaki fason imalat bedelinin yanındaki KDV oranı satırına “% 8”, tevkifat oranı satırına da 5/10 yazarak, “Hesaplanan KDV” satırında 12.000 TL’yi gösterecektir. Bu işlemle ilgili olarak 10.000 TL indirilecek KDV’si bulunan mükellefin bu dönemle ilgili diğer bilgileri de şu şekildedir. TL Tevkifat uygulanmayan işlemlerle ilgili teslim bedeli : 150.000 Önceki dönemden devreden KDV : 10.000 Bu dönemde indirilecek KDV : 80.000 Bu bilgiler çerçevesinde, mükellef beyanı şu şekilde gerçekleşecektir. TL Tevkifat uygulanan işlemlerle ilgili teslim bedeli : 300.000 Tevkifat uygulanan işlemlerle ilgili KDV (%8) : 5/10 : 12.000 Tevkifat uygulanmayan işlemlerle ilgili teslim bedeli : 150.000 Tevkifat uygulanmayan işlemlerle ilgili KDV (%18) : 27.000 Matrah toplamı : 450.000 Hesaplanan KDV toplamı : 39.000 Önceki dönemden devreden KDV : 10.000 Bu döneme ait indirilecek KDV : 80.000 İndirimler toplamı : 90.000 İade edilmesi gereken KDV : 12.000 Sonraki döneme devreden KDV : 39.00039 1.3. Kısmi Tevkifat Uygulanacak Hizmet/Teslimler ile Tevkifat Yapmakla Sorumlu Olanlar ve Tevkifat Oranları 117 SERİ NO’LU KDV GENEL TEBLİĞİ UYARINCA KISMİ TEVKİFAT UYGULAYACAK ALICILAR Tebliğ’in (3.1.2/a) ayrımına göre Tebliğ’in (3.1.2/b) ayrımına göre “Belirlenmiş Alıcılar (KDV mükellefi olsun olmasın)” KDV mükellefleri (sadece sorumlu sıfatıyla KDV ödeyenler bu kapsama dahil değildir.) 5018 sayılı Kanun’a ekli cetvellerde yer alan idare, kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri ve bunların teşkil ettikleri birlikler, belediyelerin teşkil ettikleri birlikler ile köylere hizmet götürme birlikleri, Yukarıda sayılanlar dışındaki, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları, Döner sermayeli kuruluşlar, Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, Kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları, Bankalar, Kamu iktisadi teşebbüsleri (Kamu İktisadi Kuruluşları, İktisadi Devlet Teşekkülleri), Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar, Organize sanayi bölgeleri ile menkul kıymetler, vadeli işlemler borsaları dahil bütün borsalar, Yarıdan fazla hissesi doğrudan yukarıda sayılan idare, kurum ve kuruluşlara ait olan (tek başına ya da birlikte) kurum, kuruluş ve işletmeler, Payları İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında işlem gören şirketler, Kalkınma ve yatırım ajansları.40 117 SERİ NO’LU KDV GENEL TEBLİĞİ UYARINCA KISMİ TEVKİFAT UYGULANACAK HİZMETLER VE TEVKİFAT ORANLARI Kısmi Tevkifat Uygulanacak Hizmetler Tevkifat Oranı Tevkifat Yapmak Zorunda Olanlar Yapım işleri ile bu işlerle birlikte ifa edilen mühendislik-mimarlık ve etüt-proje hizmetleri 2/10 Tebliğ’in 3.1.2/b ayrımında sayılanlar Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim ve benzeri hizmetler 9/10 Tebliğ’in 3.1.2/b ayrımında sayılanlar Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetleri 5/10 Tebliğ’in 3.1.2/b ayrımında sayılanlar Yemek servis ve organizasyon hizmetleri 5/10 Tebliğ’in 3.1.2/b ayrımında sayılanlar İşgücü temin hizmetleri 9/10 Tebliğ’in 3.1.2 ayrımında sayılanlar Yapı denetim hizmetleri 9/10 Tebliğ’in 3.1.2 ayrımında sayılanlar Fason olarak yaptırılan tekstil ve konfeksiyon işleri, çanta ve ayakkabı dikim işleri ve bu işlere aracılık hizmetleri 5/10 Tebliğ’in 3.1.2 ayrımında sayılanlar Turistik mağazalara verilen müşteri bulma / götürme hizmetleri 9/10 Tebliğ’in 3.1.2/a ayrımında sayılanlar Spor kulüplerinin yayın, reklâm ve isim hakkı gelirlerine konu işlemleri 9/10 Tebliğ’in 3.1.2 ayrımında sayılanlar Temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetleri 7/10 Tebliğ’in 3.1.2 ayrımında sayılanlar Servis taşımacılığı hizmeti 5/10 Tebliğ’in 3.1.2 ayrımında sayılanlar Her türlü baskı ve basım hizmetleri 5/10 Tebliğ’in 3.1.2/b ayrımında sayılanlar 5018 sayılı Kanun’a ekli cetveller kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlara ifa edilen ve yukarıda belirtilmeyen diğer bütün hizmet ifaları 5/10 5018 sayılı Kanun’a ekli cetveller kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlar 117 SERİ NO’LU KDV GENEL TEBLİĞİ UYARINCA KISMİ TEVKİFAT UYGULANACAK TESLİMLER VE TEVKİFAT ORANLARI Kısmi Tevkifat Uygulanacak Teslimler Tevkifat Oranı Tevkifat Yapmak Zorunda Olanlar Külçe metal teslimleri 7/10 Tebliğ’in 3.1.2 ayrımında sayılanlar Bakır, çinko, alüminyum ve kurşun ürünlerinin teslimi 5/10 Tebliğ’in 3.1.2 ayrımında sayılanlar Hurda ve atık teslimi 5/10 Tebliğ’in 3.1.2 ayrımında sayılanlar Metal, plastik, lastik, kauçuk, kâğıt ve cam hurda ve atıklardan elde edilen hammadde teslimi 9/10 Tebliğ’in 3.1.2 ayrımında sayılanlar Pamuk, tiftik, yün ve yapağı ile ham post ve deri teslimleri 9/10 Tebliğ’in 3.1.2 ayrımında sayılanlar Ağaç ve orman ürünleri teslimi 5/10 Tebliğ’in 3.1.2 ayrımında sayılanlar41 1.4. 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde Belirtilmeyen Hizmetlerde Tevkifat Uygulaması 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (3.2.13) bölümünde KDV mükellefleri tarafından 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu (5018 sayılı Kanun)’na ekli cetveller kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlara ifa edilen ve Tebliğ’de belirtilmeyen diğer bütün hizmet ifalarında söz konusu idare, kurum ve kuruluşlar tarafından tevkifat yapılacağı belirtildiğinden, bu kapsamdaki işlemlerde (5/10) oranında KDV tevkifatı uygulanacaktır. 1.5. Tevkifata Tabi İşlemlerde Mahsuben İade 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin “5. Tevkifata Tabi İşlemlerde KDV İadesi” başlıklı bölümünün (5.2.1.1) ve (5.2.1.2) numaralı ayrımlarında; “5.2.1.1. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan iade alacaklarının mahsuben iadesi, mükellefin kendisinin, ortaklık payı ile orantılı olmak üzere adi, kollektif ve komandit şirketlerde ortakların (komandit şirketlerde sadece komandite ortakların) ithalat sırasında uygulananlar dahil vergi borçları ile sosyal sigortalar prim borçları ve ferileri için söz konusu olabilecektir. Mahsup kapsamına, tevkifatla ilgili olarak verilen 2 No’lu KDV beyannamesine göre tahakkuk eden vergiler de dahildir. (1/3/2013 tarihinden itibaren uygulanmak üzere 122 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ile eklenen paragraf.) 1 No’lu KDV beyannamesinde gösterilen ve mahsuben iade şartlarını taşıyan KDV iade alacağı, aynı döneme ilişkin 2 No’lu KDV beyannamesine göre tahakkuk eden KDV borcuna mahsup edilebilecektir. (1/3/2013 tarihinden itibaren uygulanmak üzere 122 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ile eklenen paragraf.) Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve vergi inceleme raporuna göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, vergi inceleme raporu dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması ve vergi inceleme raporunun olumlu gelmesi (rapor kısmen olumlu gelmişse olumlu gelen kısım itibariyle) kaydıyla iade talep dilekçesinin verildiği tarih itibariyle mahsup işlemi yapılacaktır. Bu durumda, mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden vergi inceleme raporunun vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı hesaplanmayacaktır. 5.2.1.2. İade taleplerinde vergi daireleri; gerekli kontrolleri yaparak, belge ya da belgelerdeki muhteviyat eksikliklerinin tespiti halinde, eksiklikleri mükellefe yazı ile bildirecektir. Yazının tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde eksiklikleri tamamlayan mükelleflerin VİR, YMM Raporu ve teminat istenmeyen mahsuben iade talepleri, mahsup dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla yerine getirilecek ve bunlara gecikme zammı uygulanmayacaktır. 30 günlük ek süreden sonra eksikliklerini tamamlayan mükelleflerin mahsup talepleri ise eksikliklerin tamamlandığı tarih itibarıyla yerine getirilecek ve borcun vadesinden mahsup tarihine kadar geçen süre için gecikme zammı uygulanacaktır.” açıklamalarında bulunulmuştur. Tebliğ’in (5.1.5) numaralı ayrımında ise vergi inceleme raporu (VİR), Yeminli Mali Müşavir KDV İadesi Tasdik Raporu (YMM Raporu) ve/veya teminat ile yapılacak nakden iade taleplerinin, bunların eksiksiz ibraz edildiği tarihte geçerlilik kazanacağı, aynı şekilde, 42 teminat veya YMM Raporu ile yapılacak mahsuben iade taleplerinin, diğer belgelerle birlikte bunların eksiksiz ibraz edildiği tarihte geçerlilik kazanacağı, VİR sonucuna göre sonuçlandırılacak mahsuben iade taleplerinde ise mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla iadeye hak kazanılacağı, mahsuben iade taleplerinde, Tebliğ’in (5.2.1) bölümünde yapılan açıklamaların da göz önünde bulundurulacağı belirtilmiştir. Ayrıca, konuya ilişkin açıklamaların yer aldığı, 63 No’lu KDV Sirküleri ile değişik 60 No’lu KDV Sirküleri’nin “2.2.5.2. Vergi İnceleme Raporuna Göre Mahsuben İade” başlıklı bölümünde; “Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve vergi inceleme raporuna göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, vergi inceleme raporu dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla mahsup işlemi yapılır. Vergi inceleme raporunda iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden vergi inceleme raporunun vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı hesaplanmayacaktır.” açıklamalarına yer verilmiştir. Bu açıklamalar çerçevesinde; Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla, vergi inceleme raporunun vergi dairesi kayıtlarına intikali beklenilmeden, mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla mahsup işleminin yapılması, VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı hesaplanmaması, VİR’de iadeye kısmen veya tamamen engel teşkil eden bir durumun tespit edilmiş olması halinde ise haksız yere iadesine sebebiyet verilen KDV’nin konuyla ilgili yasal düzenlemeler çerçevesinde mükelleften aranması gerekmektedir. 2. TEVKİFAT UYGULAMASINDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR 2.1. Belediyeler ve Tevkifat Uygulaması 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (3.1.2) bölümünde; kısmi tevkifat uygulaması kapsamında KDV tevkifatı yapmak üzere; KDV mükellefleri ile KDV mükellefiyeti bulunup bulunmadığına bakılmaksızın Tebliğ’in (3.1.2/b) ayrımında sayılan idare, kurum ve kuruluşlar (belirlenmiş alıcılar) sorumlu tutulmuştur. Belediyeler (büyükşehir belediyeleri dahil) belirlenmiş alıcılar arasında yer almamaktadır. Bu durumda KDV mükellefiyeti bulunmayan belediyelerin kısmi tevkifat uygulaması kapsamında KDV tevkifatı yapma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak belediyelerin bünyelerinde oluşan iktisadi işletmeler nedeniyle gerçek usulde KDV mükellefiyeti bulunması halinde KDV mükellefiyeti gerektiren söz konusu iktisadi işletmelerin 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (3.2) ve (3.3) bölümlerinde yer alan ve 43 KDV mükelleflerinin tevkifat yapmak üzere sorumlu tayin edildiği mal ve hizmet alımlarında KDV tevkifatı yapmaları gerekmektedir. 2.2. İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) ve Diğer Belediyelere Ait Kanalizasyon Su İdarelerinin Tevkifat Karşısındaki Durumu 2560 sayılı Kanun “İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri hakkında Kanun” olup bu Kanun ile kurulmuş olan kurum İSKİ’dir. Diğer belediyelere ait su ve kanalizasyon idareleri 2560 sayılı Kanun kapsamında faaliyette bulunuyor olsalar dahi, kuruluşlarına ilişkin özel bir kanunları olmadığından, İSKİ haricindeki söz konusu idarelerin kanunla kurulmuş kurum kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Dolayısıyla İSKİ dışındaki diğer büyükşehir belediyelerine ait idarelerin 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (3.1.2/b) ayrımı kapsamında tevkifat yapma sorumluluğu bulunmamaktadır. Ancak söz konusu idarelerin (3.1.2/a) ayrımı kapsamında, KDV mükellefiyetleri bağlamında, tevkifat uygulayacakları tabiidir. 2.3. Vakıf Üniversiteleri ve Tevkifat Uygulaması 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (3.1.2/b) bölümünde 5018 sayılı Kanun’a ekli cetvellerde yer alan idare kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri ve bunların teşkil ettikleri birlikler, belediyelerin teşkil ettikleri birlikler ile köylere hizmet götürme birlikleri ile bunlar dışındaki, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşlarının Tebliğ’in (3.2) ve (3.3) bölümlerinde yer alan teslim ve hizmetlerde KDV tevkifatı yapacakları açıklanmıştır. 5018 sayılı Kanun’a ekli (II) sayılı cetvelde yer almayan vakıf üniversiteleri kanunla kurulduklarından ve kuruluş kanunlarında “kamu tüzel kişiliğine sahip bulundukları” açık bir biçimde ifade edildiğinden bu tür üniversiteler de “kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları” kapsamında değerlendirilmektedir. Bu çerçevede 5018 sayılı Kanun’a ekli (II) sayılı cetvelde yer almasalar dahi vakıf üniversitelerinin tevkifat yapma sorumlulukları bulunmaktadır. 2.4. Üniversiteler ve Tam Tevkifat Uygulaması KDV Kanunu’nun; 1/1’inci maddesinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olduğu, 1/3-f maddesinde, GVK’nın 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemlerinin KDV’ye tabi olduğu, 17/4-d maddesinde, iktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemlerinin KDV’den müstesna olduğu, 17/4-p maddesinde ise Hazinece yapılan taşınmaz teslimi ve kiralamaları, irtifak hakkı tesisi, kullanma izni ve ön izin verilmesi işlemlerinin KDV’den istisna olduğu hükme bağlanmıştır.44 Bu hükümler çerçevesinde, Hazinece yapılan taşınmaz kiralamaları ile iktisadi işletme niteliğinde olmayan kamu idareleri, dernekler, vakıflar, belediyeler ve üniversitelerin taşınmaz kiralamaları KDV’den istisna olacaktır. Ancak, bizatihi iktisadi işletme niteliğindeki taşınmaz kiralamaları ile kantin, çay ocağı, voli mahalli, dalyan, taş, kireç, kum, kömür ocakları gibi taşınmaza bağlı işletme hakkı vb. hakların kiralanması KDV Kanunu’nun 17/4-d maddesindeki istisna kapsamında değerlendirilemeyeceğinden genel hükümler çerçevesinde KDV’ye tabi tutulacaktır. Öte yandan, Kanun’un 17/4-p maddesinde yer alan “Hazine” ibaresi, 5018 sayılı Kanun’a ekli (1) sayılı cetvelde sayılan “Genel Bütçeli Kamu İdarelerini” kapsamakta olup söz konusu cetvelde bulunmayan Üniversiteler “Hazine” kavramı içerisinde yer almamaktadır. Diğer taraftan, 14/04/2012 tarih ve 28264 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01/05/2012 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (2.3.3) bölümünde, 5018 sayılı Kanun’a ekli cetvellerde yer alan idare, kurum ve kuruluşların kiraya verme işlemleri dışında KDV’ye tabi işlemleri bulunmamaları kaydıyla, 1 No’lu KDV beyannamesini sadece kiralama işleminin gerçekleştiği dönemler için verecekleri belirtilmiştir. Üniversite bünyesinde bulunan taşınmazların, kantin-kafeterya, büfe, fotokopi odası, taksi durağı, bilet satış ve benzeri amaçlarla kiracıların kullanımına bırakılması halinde, bu tür kiralama işlemleri taşınmaza bağlı işletme hakkının kiralanması olarak değerlendirilecek ve KDV Kanunu’nun 1/3-f maddesine göre KDV’ye tabi olacaktır. Üniversitenin KDV mükellefiyetinin bulunmaması halinde bu işlem nedeniyle hesaplanacak KDV 01/05/2012 tarihinden önceki işlemlerde işleme taraf olan ve KDV mükellefiyeti bulunan kiracılar tarafından 2 No’lu KDV beyannamesi ile beyan edilecek, 01/05/2012 tarihinden sonra yapılan işlemlerde ise 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’ndeki açıklamalar çerçevesinde Üniversitenin Döner Sermaye İşletmesine ait gelirlerinin dahil edilmediği ayrı bir beyanname ile beyan edilecektir. Üniversite bünyesinde bulunan taşınmazların, ATM ünitesi, banka şubesi, baz istasyonu ve benzeri olarak kiracıların kullanımına bırakılması halinde, taşınmazların kullanma hak ve yetkisinin kiralanması söz konusu olacak ve taşınmaz kiralaması olarak değerlendirilen bu işlem KDV Kanunu’nun 17/4-d maddesine göre KDV’den istisna tutulacaktır. 2.5. Servis Taşımacılığı Hizmeti 117 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (3.2.11) bölümünde, Tebliğ’in (3.1.2) bölümünde sayılanların; personel, öğrenci, müşteri ve benzerlerinin belirli bir güzergah dahilinde taşınması amacıyla ihdas ettikleri servis hizmetlerine ilişkin olarak yaptıkları taşımacılık hizmeti alımlarında 5/10 oranında KDV tevkifatı uygulanacağı ifade edilmiştir. 60 No’lu KDV Sirküleri’nin (2.2.2.11) bölümünde ise taşımacılık işinin servis taşımacılığı hizmeti olarak tevkifata tabi tutulabilmesi için, hizmetin belirli bir güzergah dahilinde yapılması, hizmetin alıcısı ile satıcısı arasındaki anlaşma uyarınca belirli bir dönem 45 süresince devam etmesi, fiilen yapılması gibi hususların göz önünde bulundurulması gerektiği belirtilmiştir. Buna göre, turizm acenteleriyle taşımacılık firmaları arasında yapılan anlaşma çerçevesinde turistlerin havaalanından alınarak otellere transferi ve şehir turu, ören yerlerinin gezdirilmesi şeklinde taşıma firmaları tarafından turizm acentelerine verilen hizmetlerin servis taşımacılığı hizmeti kapsamında değerlendirilerek söz konusu hizmetlere 5/10 oranında KDV tevkifatı uygulanması gerekmektedir. 3. TEVKİFAT UYGULANAN İŞLEMLERLE İLGİLİ İADE İŞLEMLERİ 3.1. Temizlik, Bahçe ve Çevre Bakım Hizmetleri 3.1.1.İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.1.2. Rakamsal Hadler 3.1.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan mahsup talepleri ise sadece teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat VİR’e göre çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz.46 3.1.2.2. Nakden İade Talepleri Nakden iade talepleri münhasıran teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. İade talebinin tamamı kadar teminat verilmesi halinde teminat münhasıran VİR sonucuna göre çözülür. 3.2. Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve Onarım Hizmetleri 3.2.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.2.2. Rakamsal Hadler 3.2.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan mahsup talepleri ise sadece teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat VİR’e göre çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.2.2.2. Nakden İade Talepleri Nakden iade talepleri münhasıran teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. İade talebinin tamamı kadar teminat verilmesi halinde teminat münhasıran VİR sonucuna göre çözülür.47 3.3. Her Türlü Yemek Servisi ve Organizasyon Hizmetleri 3.3.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.3.2. Rakamsal Hadler 3.3.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan mahsup talepleri ise sadece teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat VİR’e göre çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.3.2.2. Nakden İade Talepleri Nakden iade talepleri münhasıran teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. İade talebinin tamamı kadar teminat verilmesi halinde teminat münhasıran VİR sonucuna göre çözülür. 3.4. Etüt, Plan, Proje, Danışmanlık, Denetim ve Benzeri Hizmetler 3.4.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı,48 – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.4.2. Rakamsal Hadler 3.4.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan mahsup talepleri ise sadece teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat VİR’e göre çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.4.2.2. Nakden İade Talepleri Nakden iade talepleri münhasıran teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. İade talebinin tamamı kadar teminat verilmesi halinde teminat münhasıran VİR sonucuna göre çözülür. 3.5. Fason Olarak Yaptırılan Tekstil ve Konfeksiyon İşleri ile Fason Ayakkabı ve Çanta Dikim İşleri ve Fason İşlerle İlgili Aracılık Hizmetleri 3.5.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi,49 Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.5.2. Rakamsal Hadler 3.5.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan mahsup talepleri ise sadece teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat VİR’e göre çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.5.2.2. Nakden İade Talepleri Nakden iade talepleri münhasıran teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. İade talebinin tamamı kadar teminat verilmesi halinde teminat münhasıran VİR sonucuna göre çözülür. 3.6. Yapı Denetim Hizmetleri 3.6.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir.50 3.6.2. Rakamsal Hadler 3.6.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan mahsup talepleri ise sadece teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat VİR’e göre çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.6.2.2. Nakden İade Talepleri Nakden iade talepleri münhasıran teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. İade talebinin tamamı kadar teminat verilmesi halinde teminat münhasıran VİR sonucuna göre çözülür. 3.7. Servis Taşımacılığı Hizmeti 3.7.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.7.2. Rakamsal Hadler 3.7.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir.51 Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan mahsup talepleri ise sadece teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat VİR’e göre çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.7.2.2. Nakden İade Talepleri Nakden iade talepleri münhasıran teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. İade talebinin tamamı kadar teminat verilmesi halinde teminat münhasıran VİR sonucuna göre çözülür. 3.8. Her Türlü Baskı ve Basım Hizmeti 3.8.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.8.2. Rakamsal Hadler 3.8.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan mahsup talepleri ise sadece teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat VİR’e göre çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla 52 mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.8.2.2. Nakden İade Talepleri Nakden iade talepleri münhasıran teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. İade talebinin tamamı kadar teminat verilmesi halinde teminat münhasıran VİR sonucuna göre çözülür. 3.9. İşgücü Temin Hizmeti 3.9.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.9.2. Rakamsal Hadler 3.9.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan mahsup talepleri ise sadece teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat VİR’e göre çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz.53 3.9.2.2. Nakden İade Talepleri Nakden iade talepleri münhasıran teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. İade talebinin tamamı kadar teminat verilmesi halinde teminat münhasıran VİR sonucuna göre çözülür. 3.10. Turistik Mağazalara Verilen Müşteri Bulma/Götürme Hizmeti 3.10.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.10.2. Rakamsal Hadler 3.10.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan mahsup talepleri ise sadece teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat VİR’e göre çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.10.2.2. Nakden İade Talepleri Nakden iade talepleri münhasıran teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. İade talebinin tamamı kadar teminat verilmesi halinde teminat münhasıran VİR sonucuna göre çözülür.54 3.11. Yapım İşleri ile Bu İşlerle Birlikte İfa Edilen Mühendislik-Mimarlık ve Etüt-Proje Hizmetleri 3.11.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.11.2. Rakamsal Hadler 3.11.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki mahsup talepleri ise YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, VİR sonucuna göre veya YMM raporu ile çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.11.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri teminat, VİR ve YMM Raporu aranılmadan yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki nakden iade talepleri YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, YMM Raporu veya VİR sonucuna göre çözülür. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği)55 3.12. Spor Kulüplerinin Yayın, İsim Hakkı ve Reklâm Gelirlerine Konu İşlemleri 3.12.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.12.2. Rakamsal Hadler 3.12.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki mahsup talepleri ise YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, VİR sonucuna göre veya YMM Raporu ile çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.12.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri teminat, VİR ve YMM Raporu aranılmadan yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki nakden iade talepleri YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, YMM Raporu veya VİR sonucuna göre çözülür. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği)56 3.13. 5018 Sayılı Kanun’a Ekli Cetveller Kapsamındaki İdare, Kurum ve Kuruluşlara İfa Edilen Diğer Hizmetler 3.13.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.13.2. Rakamsal Hadler 3.13.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki mahsup talepleri ise YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, VİR sonucuna göre veya YMM Raporu ile çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.13.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri teminat, VİR ve YMM Raporu aranılmadan yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki nakden iade talepleri YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, YMM Raporu veya VİR sonucuna göre çözülür. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği)57 3.14. Külçe Metal Teslimi 3.14.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.14.2. Rakamsal Hadler 3.14.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki mahsup talepleri ise YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, VİR sonucuna göre veya YMM Raporu ile çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.14.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri teminat, VİR ve YMM Raporu aranılmadan yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki nakden iade talepleri YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, YMM Raporu veya VİR sonucuna göre çözülür. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği)58 3.15. Bakır, Çinko ve Alüminyum Ürünlerinin Teslimi 3.15.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.15.2. Rakamsal Hadler 3.15.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki mahsup talepleri ise YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, VİR sonucuna göre veya YMM Raporu ile çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.15.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri teminat, VİR ve YMM Raporu aranılmadan yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki nakden iade talepleri YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, YMM Raporu veya VİR sonucuna göre çözülür. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği)59 3.16. Metal, Plastik, Lastik, Kauçuk, Kâğıt, Cam Hurda ve Atıklarının Teslimi 3.16.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.16.2. Rakamsal Hadler 3.16.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki mahsup talepleri ise YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, VİR sonucuna göre veya YMM Raporu ile çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.16.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri teminat, VİR ve YMM Raporu aranılmadan yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki nakden iade talepleri YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, YMM Raporu veya VİR sonucuna göre çözülür. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği)60 3.17. Metal, Plastik, Lastik, Kauçuk, Kâğıt ve Cam Hurda ve Atıklarından Elde Edilen Hammadde Teslimi 3.17.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.17.2. Rakamsal Hadler 3.17.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki mahsup talepleri ise YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, VİR sonucuna göre veya YMM Raporu ile çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.17.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri teminat, VİR ve YMM Raporu aranılmadan yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki nakden iade talepleri YMM raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, YMM Raporu veya VİR sonucuna göre çözülür. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği)61 3.18. Pamuk, Tiftik, Yün ve Yapağı İle Ham Post ve Deri Teslimi 3.18.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.18.2. Rakamsal Hadler 3.18.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki mahsup talepleri ise YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, VİR sonucuna göre veya YMM Raporu ile çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.18.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri teminat, VİR ve YMM Raporu aranılmadan yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki nakden iade talepleri YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, YMM Raporu veya VİR sonucuna göre çözülür. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği)62 3.19. Ağaç ve Orman Ürünleri Teslimi 3.19.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Tevkifat uygulanan işleme ilişkin satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – Tevkifatlı işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, Tevkifata tabi işlemlere ait satış faturası listesi ve indirilecek KDV listesi Gelir İdaresi Başkanlığınca öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak internet vergi dairesi aracılığıyla gönderilecektir. İnternet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listeler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine ibraz edilmeyecektir. 3.19.2. Rakamsal Hadler 3.19.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve/veya teminat aranmaksızın yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki mahsup talepleri ise YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, VİR sonucuna göre veya YMM Raporu ile çözülür. Kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan ve VİR’e göre sonuçlandırılan mahsuben iade taleplerinde, VİR dışında diğer belgelerin tamamlanmış olması şartıyla mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla inceleme sonucu beklenilmeksizin mahsup işlemi yapılır. VİR’de iadeye engel bir durumun tespit edilmemiş olması kaydıyla mahsuben iade talep edilen vergi borcunun vade tarihinden VİR’in vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihe kadar geçen sure için gecikme zammı hesaplanmaz. 3.19.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri teminat, VİR ve YMM Raporu aranılmadan yerine getirilir. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üzerindeki nakden iade talepleri YMM Raporu veya VİR sonucuna göre yerine getirilir. 4.000 TL’yi aşan kısım için teminat verilmesi halinde teminat, YMM Raporu veya VİR sonucuna göre çözülür. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği)63 BÖLÜM 3 KDV’DEN İSTİSNA EDİLEN İŞLEMLER VE İADE UYGULAMASI KDV Kanunu’nun 11, 13, 14, 15 ve 17/4-s maddeleri ile düzenlenen istisnalar bu kapsamda olup bu maddelerde düzenlenen istisnalar tam istisna niteliği taşımaktadır. 1. MAL İHRACI Bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için; 1) Teslim, yurtdışındaki bir müşteriye veya serbest bölgedeki alıcıya ya da yetkili gümrük antreposu işleticisine yapılmalı veya mallar yetkili gümrük antreposu işleticisine tevdi edilmelidir. 2) Teslim konusu mal Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi’nden çıkarak bir dış ülkeye veya bir serbest bölgeye vasıl olmalı ya da yetkili gümrük antreposuna konulmalıdır. Mal ihracına ilişkin istisna, ihracatın gerçekleştiği tarih olan gümrük beyannamesinin “kapanma tarihi”ni içine alan vergilendirme dönemine ait KDV beyannamesi ile beyan edilir. İhracat faturası malın yurt dışı edildiği dönemden önce düzenlenmiş olsa dahi, istisna ihracatın yapıldığı dönemde beyan edilir. 1.1. İhraç Kayıtlı Olarak Temin Ettiği Malları İhraç Eden İhracatçılara KDV İadesi Uygulaması KDV Kanunu’nun 11’inci maddesi uyarınca, ihracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler KDV’den müstesnadır. Aynı Kanun’un 32’nci maddesine göre, 11’inci madde ile vergiden istisna edilen işlemlerle ilgili fatura ve benzeri belgelerde gösterilen KDV mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’den indirilecek, vergiye tabi işlemlerin olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen KDV Maliye Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre iade edilecektir. 24 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (E) bölümünde, faaliyetleri kısmen veya tamamen iade hakkı doğuran işlemlerden oluşan mükelleflerin iade kapsamına mal ve hizmet alışları yanında, genel giderler ve amortismana tabi iktisadi kıymet (ATİK)’ler için ödenen vergilerin de dahil olduğu, ancak bir vergilendirme döneminde iade edilecek verginin, o dönemdeki iade hakkı doğuran işlemlere ait genel vergi oranı (%18) ile çarpılması sonucu bulunacak miktardan fazla olamayacağı belirtilmiştir. İhraç kaydıyla teslim, sonuçları tamamen ihraç kayıtlı teslim edilen malın ihraç edilmesine dayalı bir sistemdir. İhraç kaydıyla teslim edilen malın ihraç edilmemesi halinde, zamanında alınmayan vergi gecikme zammı ile birlikte imalatçıdan aranmaktadır.64 İhraç kayıtlı teslimde; gerek ihracatçının ihraç kayıtlı olarak temin ettiği malı ihraç ettiği, gerekse imalatçının ihraç kayıtlı teslim ettiği malın ihracatçı tarafından ihraç edildiği, ihracatçı adına düzenlenen gümrük beyannamesi ile tevsik edilmektedir. İmalatçının terkin ve/veya iade işlemleri gümrük beyannamesinin ibrazı üzerine sonuçlandırılmaktadır. Malın temini dolayısıyla KDV yüklenimi olmayan ihracatçının ise genel giderler ve ATİK’lerden bu işleme düşen payın iadesini talep etmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, ihracatçının genel giderler ve ATİK nedeniyle yüklendiği KDV için iade talebinde bulunabileceği KDV tutarı, ihracat bedeline genel vergi oranı uygulanması sonucu hesaplanan tutar ile ihraç kayıtlı teslim bedeli üzerinden hesaplanan KDV arasındaki farkı aşamayacaktır. Buna göre, ihracat bedeline genel vergi oranı uygulanması suretiyle bu ihracat nedeniyle iade edilebilecek azami vergi miktarı bulunacaktır. Bu tutardan ihraç kayıtlı teslim bedeli üzerinden imalatçı tarafından hesaplanan KDV tutarı düşülecektir. Bulunan tutar, ihracatçı tarafından genel giderler veya ATİK nedeniyle iade konusu yapılabilecek KDV’nin üst sınırını oluşturacaktır. Bu durumu örneklendirmek gerekirse; ihracatçıya 1.000 TL tutarında mal teslim edecek olan imalatçı bu tutara genel oranda KDV uygulamak suretiyle 1.000 x %18 = 180 TL tutarında KDV hesaplayacaktır. Malı teslim alan ihracatçı bu malı 1.100 TL bedelle ihraç ettiği takdirde ihracat bedeline genel vergi oranı uygulanması sonucu hesaplanan tutar 1.100 x %18 = 198 TL olacaktır. Bu durumda ihracatçıya iade edilecek KDV’nin üst sınırı 198 – 180 = 18 TL’yi geçemeyecektir. 1.2. Fiili İhracat Tarihinden (Gümrük Beyannamesi Kapanma Tarihinden) Sonraki Bir Tarihte Düzenlenen Faturalarda Yer Alan KDV’nin Yüklenim Listelerine Dahil Edilmesi KDV Kanunu’nun 11/1-a maddesinde ihracat teslimleri vergiden müstesna tutulmuş ve 29/3 maddesinde indirim hakkının vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılı aşılmamak şartıyla, ilgili vesikaların kanuni defterlere kaydedildiği vergilendirme döneminde kullanılabileceği hüküm altına alınmıştır. Anılan Kanun’un 32’nci maddesi ile Kanun’un 11, 13, 14, 15 ve 17/4-s maddeleri uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen kısmın iade edilebileceği belirlenmiştir. 36 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin “İade Hakkı Doğuran İşlemlerde Yüklenilen Vergilerin Hesabı” başlıklı (B) bölümünde ise mükelleflerin iade hakkı doğuran işlemlerle ilgili olarak yüklendikleri KDV’yi doğru olarak hesaplamak zorunda oldukları ve VUK’un 275’inci maddesine göre maliyet muhasebesi tutan imalatçı ihracatçıların, yüklendikleri KDV’yi aynı ilkeler ışığında hesaplayacakları açıklanmıştır. Buna göre, fiili ihracat tarihinden (kapanma tarihi) sonraki bir tarihte düzenlenen faturalarda yer alan KDV’nin, YMM Raporuna istinaden gerçekleştirilen iadelerde söz konusu raporda gerekli açıklamaların yapılması, YMM Raporu düzenlenmeyen durumlarda ise ihracatın bünyesine girdiğinin tevsik edilmesi şartıyla, ihracat istisnasının beyan edildiği vergilendirme dönemine kadar yüklenim listelerine dahil edilerek iadeye konu edilmesi mümkün bulunmaktadır.65 1.3. İntaç Tarihindeki Kur Yerine Sehven Gümrük (Çıkış) Beyannamesi Üzerindeki Kurun KDV Beyannamesi Hesaplanmasında Dikkate Alınması KDV Kanunu’nun; 10/a maddesinde mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi ve hizmetin yapılması ile vergiyi doğuran olayın meydana geleceği, 10/b maddesinde ise malın teslimi veya hizmetin yapılmasından önce fatura ve benzeri belgeler verilmesi halinde bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olarak fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi ile vergiyi doğuran olayın meydana geleceği, 20/1’inci maddesinde, teslimde matrahın bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, 24/c maddesinde, vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerlerin matraha dahil olduğu, 26’ncı maddesinde, bedelin döviz ile hesaplanması halinde dövizin vergiyi doğuran olayın meydana geldiği andaki cari kur üzerinden Türk parasına çevrileceği hüküm altına alınmıştır. Diğer taraftan, KDV Kanunu’nun 11/1-a maddesinde ihracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler ile yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler katma değer vergisinden istisna edilmiştir. Kanun’un 12/1’inci maddesinde ise bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi; Teslimin yurt dışındaki bir müşteriye veya bir serbest bölgedeki alıcıya ya da yetkili gümrük antreposu işleticisine yapılması veya malların yetkili gümrük antreposu işleticisine tevdi edilmesi, Teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi’nden çıkarak bir dış ülkeye veya bir serbest bölgeye vasıl olması ya da yetkili gümrük antreposuna konulması, koşullarının gerçekleşmesine bağlanmıştır. Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, KDV Kanunu açısından ihracat tesliminin gerçekleştiği tarih, malın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Hattı’ndan çıkarak bir dış ülkeye vasıl olduğu tarihtir. Ancak, KDV mükelleflerinin KDV Kanunu’nun 10/b maddesi uyarınca düzenledikleri, gümrük beyannamesinin de açılmasına esas olan faturanın düzenlendiği tarihteki kura göre de beyanname vermeleri mümkün bulunmaktadır. Öte yandan, gümrük beyannamesinin de açılmasına esas olan faturanın düzenlendiği tarihteki kur dikkate alınarak beyanname verilmesi ve bu durumun GEK12 Segmentinde uyumsuzluğa neden olması durumunda, bu hususun mükelleften sorulması ve mükellef tarafından KDV Kanunu’nun 10/b maddesi uyarınca düzenlenen ve gümrük beyannamesinin de açılmasına esas olan faturanın düzenlendiği tarihteki kura göre beyanname verildiğinin belirtilmesi üzerine bu açıklama “izah” nedeni olarak kullanılabilecektir.66 1.4. Serbest Bölge İçindeki Firmalara Hazır Beton Gönderiminin KDV Karşısındaki Durumu Yurt içinden serbest bölgeye mal gönderilmesi KDV Kanunu’nun 11 ve 12’nci maddeleri (mal ihracı) kapsamında KDV’den istisnadır. Serbest bölge dışında ancak Türkiye içinde bir yerden serbest bölgeye yapılan hizmet transferi ise (serbest bölgedeki müşterilere yapılan fason hizmet hariç) istisna kapsamına girmemektedir. Öte yandan, hazır beton imal edilerek transmikserle dökülmesi işi KDV uygulamasında inşaat taahhüt işleri kapsamında “hizmet” olarak değerlendirilmektedir. Bu hizmetin yurt içinden serbest bölgedeki inşaatlar için verilmesi de mal teslimi olarak kabul edilemeyeceğinden KDV’ye tabi olacaktır. Diğer taraftan, söz konusu hizmet KDV Kanunu’na göre istisna kapsamında değerlendirilmediğinden “serbest bölge işlem formu” ile belgelendirilmesi de istisna uygulamasına etki etmeyecektir. 1.5. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Gümrük beyannamesi [aslı veya noter, gümrük idaresi, ilgili vergi dairesi müdürü ya da YMM’ce onaylı örneği], (Beyannamelerin aslı veya örneği yerine bunların listesinin de verilmesi yeterlidir, bu takdirde listede beyannamenin tarihi, sayısı, ihraç edilen malın cinsi, miktarı ve tutarı, gümrük kapısının ismi, varış ülkesi, imalatçının adı-soyadı veya unvanı, intaç ve çıkış tarihlerine yer verilir), (01/01/2012 tarihinden itibaren gümrük beyannamesi kağıt ortamında aranılmayacaktır) – Satış faturalarının fotokopisi veya listesi, – İhracatın gerçekleştiği döneme ilişkin olarak indirilecek KDV listesi ile ihraç edilen malın bünyesine giren vergi miktarına ilişkin hesaplamaları gösterir tablo, – Dış ticaret sermaye şirketleri ve sektörel dış ticaret şirketleri, ihracatına aracılık ettikleri mükelleflerin indirilecek KDV listesini de verirler, – Serbest bölgelere yapılan tüketim maddelerinin tesliminde serbest bölge işlem formu. 1.6. Rakamsal Hadler 1.6.1. Mahsuben İade Talepleri İlgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun inceleme raporu veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir.67 1.6.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranılmamaktadır. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranılmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 2. HİZMET İHRACI Bir hizmetin hizmet ihracı kapsamında değerlendirilebilmesi için; 1- Hizmetin Türkiye’de yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış olması, 2- Fatura veya benzeri nitelikteki belgenin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi, 3- Hizmet bedelinin, döviz olarak Türkiye’ye getirilmesi ve 4- Hizmetten yurt dışında faydalanılması şartlarının yerine getirilmiş olması gerekmektedir. Hizmetten yurt dışında faydalanılmasından kasıt, yurt dışındaki müşteri için Türkiye’de yapılan hizmetin, müşterinin yurt dışındaki iş, işlem ve faaliyetleri ile ilgili olması; Türkiye’deki faaliyetleri ile ilgisi bulunmamasıdır. Hizmet ihracı kapsamında yurt dışındaki müşteriler için ifa edilen hizmetlerin, hizmetin ifa edildiği dönemde, bedelin döviz olarak Türkiye’ye gelmesi beklenilmeden ihracat istisnası kapsamında beyan edilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde beyan edilen işlemlerle ilgili yüklenilen ve indirim konusu yapılamayan vergilerin KDV Kanunu’nun 32’nci maddesi kapsamında iadesi, hizmet bedeli döviz olarak Türkiye’ye gelmeden yerine getirilmeyecektir. Buna göre, Türkiye’deki bir mükellef tarafından, – Yurt dışında faaliyet gösteren bir firmaya yurt dışındaki inşaatlara ilişkin olarak Türkiye’den verilen mühendislik, proje-taahhüt ve danışmanlık hizmeti, – Yurt dışındaki bir firmanın Türkiye’den ithal edeceği mallara ilişkin olarak Türkiye’de verilen kalite kontrol, barkodlama, elleçleme, aracılık, imalatçı seçimi, sipariş takibi vb. hizmetler KDV Kanunu’nun 11 ve 12’nci maddeleri ile konuyla ilgili genel tebliğlerdeki açıklamalar kapsamında KDV’den istisnadır. Türkiye’den serbest bölgelere verilen hizmetler hizmet ihracı kapsamında değerlendirilemez.68 2.1. Hizmet İhracında Döviz Alım Belgesi 113 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (B) bölümünde KDV Kanunu’nun 11/1-a ve 12/2 maddeleri ile konu hakkındaki açıklamaların yer aldığı KDV Genel Tebliğleri uyarınca, yurt dışındaki müşteriler için ifa edilen hizmetlerin, hizmetin ifa edildiği dönemde, bedelin döviz olarak Türkiye’ye gelmesi beklenilmeden ihracat istisnası kapsamında beyan edileceği; ancak bu şekilde beyan edilen işlemlerle ilgili yüklenilen ve indirim konusu yapılamayan vergilerin KDV Kanunu’nun 32’nci maddesi kapsamında iadesinin, hizmet bedeli döviz olarak Türkiye’ye gelmeden yerine getirilmeyeceği belirtilmiştir. Diğer taraftan, 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin “Mahsup Talebinde Aranılan Belgeler” başlıklı (1.1.3.) bölümünde de; “… – Münhasıran 4389 sayılı Bankalar Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan bankalar veya özel finans kurumlarınca düzenlenmiş döviz alım belgesi aslı veya ilgili banka veya özel finans kurumu şubesince onaylanmış örneği ya da dövizin yurt dışından geldiğini gösteren bankadan alınmış belge” denilmektedir. 13/03/2002 tarihli ve 2002/1 Sıra No’lu KDV İç Genelgesi’nin “Döviz Alım Belgesinin İbrazına İlişkin Hususlar” başlıklı 1’inci bölümünde de; “İhracat istisnası ve ihraç kayıtlı satışlardan doğan katma değer vergisi iade taleplerinde ibrazı istenen belgeler 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (I/1.1.3.) bölümünde belirlenmiştir. Buna göre; KDV Kanunu’nun 11/1-a maddesinde düzenlenen ‘hizmet ihracı’ ile 61 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde usul ve esasları belirlenen ‘bavul ticareti’ ve bavul ticareti kapsamında ihracat yapanlara ihraç kaydıyla satışlardan doğan katma değer vergisi iade ve mahsup işlemlerinde döviz alım belgesinin ibrazı uygulaması devam etmektedir. Öte yandan, döviz alım belgesinin münhasıran 4389 sayılı Bankalar Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan bankalar veya özel finans kurumlarınca düzenlenmiş olması gerekmektedir. Bunların dışındaki yerlerden (kamuoyunda döviz büfeleri olarak bilinen yetkili müesseseler ve benzerleri) alınacak belgelere göre işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır. Döviz alım belgesinin aranıldığı işlemlere ilişkin katma değer vergisi iadelerinde, 4389 sayılı Bankalar Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan bankalar veya özel finans kurumlarınca düzenlenmiş döviz alım belgesi aslı veya ilgili banka ya da özel finans kurumu şubesince onaylanmış örneğinin yanı sıra hizmet ihracında, dövizin yurt dışından geldiğini gösteren bankadan alınmış belge de kabul edilebilecektir.” açıklamalarında bulunulmuştur. Buna göre, KDV Kanunu’nun 11/1-a maddesi kapsamında yapılan hizmet ihracında, hizmet bedelinin yurt dışından döviz olarak getirildiğinin banka veya özel finans kurumlarınca düzenlenmiş döviz alım belgesi banka dekontu veya bankadan alınan belge ile tevsik edilmesi gerekmektedir.69 2.2. Araçların İhraç Edilmeden Yurt Dışında Çalıştırılmak Üzere Kiralanması İşleminde Yüklenilen KDV’nin İndirilip İndirilemeyeceği Yurt dışına çıkartılan kamyon, iş makinesi, tarım makinesi vb. araçların yine yurt dışındaki kişi ve kurumlara kiralanması durumlarında, KDV Kanunu’nun konusuna girmeyen bu işlemlerle ilgili olarak yüklenilen vergilerin indirim konusu yapılabildiği veya söz konusu kiralama işleminin hizmet ihracı kapsamında değerlendirilerek KDV iade talebinde bulunulabildiği gözlemlenmektedir. KDV Kanunu’nun 11/1-a maddesi ile Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi’nden çıkarak bir dış ülkeye vasıl olmak kaydıyla yurt dışındaki bir müşteriye yapılan teslimler, ihracat istisnası kapsamında KDV’den istisna tutulmuş; Kanun’un 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında da yurt dışındaki müşteri tabirinin, ikametgahı, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir firmanın yurt dışında kendi adına müstakilen faaliyet gösteren şubelerini ifade ettiği hükme bağlanmıştır. Bu hükümler çerçevesinde, mükelleflerin yurt dışında kiralayacağı araçları yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre ihraç etmesi halinde bu işlem mal ihracatı kapsamında KDV’den istisna tutulabilecektir. Ancak, söz konusu araçların yurt dışında çalıştırılmak üzere kiralanması işlemi, Türkiye’de yapılan veya Türkiye’de faydalanılan bir hizmet niteliğinde bulunmadığından KDV’nin konusuna girmemektedir. Dolayısıyla, KDV’nin konusuna girmeyen söz konusu kiralama işleminin hizmet ihracı kapsamında değerlendirilmesi de mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca, bu işlemle ilgili olarak yüklenilen vergilerin KDV Kanunu’nun 30/a maddesine göre indirim konusu yapılamayacağı da tabiidir. Buna göre, KDV’nin konusuna girmeyen söz konusu kiralama işlemleriyle ilgili olarak yüklenilen vergilerin indirim konusu yapılması ya da bu işlemlerin hizmet ihracı kapsamında değerlendirilerek iade talebinde bulunulması mümkün bulunmamaktadır. 2.3. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Yurt dışındaki müşteri adına düzenlenen faturanın aslı veya fotokopisi, – İhracatın gerçekleştiği döneme ilişkin olarak indirilecek KDV listesi ile ihraç edilen hizmet nedeniyle yüklenilen vergi miktarına ilişkin hesaplamaları gösterir tablo, – Münhasıran 4389 sayılı Bankalar Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan bankalar veya özel finans kurumlarınca düzenlenmiş döviz alım belgesi (DAB) aslı veya ilgili banka veya özel finans kurumu şubesince onaylanmış örneği ya da dövizin yurt dışından geldiğini gösteren bankadan alınmış belge.70 2.4. Rakamsal Hadler 2.4.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun inceleme raporu veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 2.4.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranılmamaktadır Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranılmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 3. ROAMİNG HİZMETLERİ Uluslararası roaming (dolaşım) anlaşmaları kapsamında yurt dışındaki müşteriler için Türkiye’de verilen roaming hizmetleri ilgili ülkeler itibarıyla karşılıklı olmak kaydıyla KDV’den istisnadır. Bu istisna, roaming anlaşması kapsamındaki bütün haberleşme ve iletişim hizmetleri bakımından geçerlidir. İstisna, hizmetin ifa edilmiş olması şartıyla faturanın düzenlendiği dönemde uygulanır ve bu döneme ait beyanname ile beyan edilir. Roaming istisnası, yurt dışındaki müşteriye (GSM şirketine) düzenlenen hizmet faturası ile tevsik edilir. Ayrıca, ilgili ülke itibarıyla karşılıklılığın varlığına ilişkin olarak, yurt dışındaki müşteri tarafından ilgili ülke resmi makamlarından alınan belgenin de ibrazı gerekir. Söz konusu belgeler, ilgili dönem beyanname verme süresi içinde bir dilekçe ekinde vergi dairesine verilerek işlem tevsik edilir. Bu belgelerden elektronik ortamda alınmaları Gelir İdaresi Başkanlığınca uygun görülenler ayrıca kâğıt ortamında vergi dairesine verilmeyecektir. Bu durumda, dilekçe ekinde internet vergi dairesi liste alındısı vergi dairesine verilir. 3.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi, – Yabancı ülkede roaming hizmetlerine ilişkin istisna uygulandığına ilişkin yazı, – Roaming hizmeti faturaları veya listesi, – Roaming hizmetinin beyan edildiği döneme ait indirilecek KDV listesi, – Yüklenilen KDV listesi, – İadesi talep edilen KDV hesaplama tablosu.71 3.2. Rakamsal Hadler 3.2.1. Mahsuben İade Talepleri Mükelleflerin roaming hizmeti ihracından kaynaklanan mahsuben iade talepleri yukarıdaki belgelerin ibraz edilmiş olması halinde miktarına bakılmaksızın VİR ve YMM Raporu aranmadan yerine getirilir. 3.2.2. Nakden İade Talepleri Mükelleflerin roaming hizmeti ihracından kaynaklanan ve 5.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri VİR ve YMM Raporu aranmadan yerine getirilir. İade talebinin 5.000 TL’yi aşması halinde aşan kısmın iadesi VİR veya YMM Raporuna göre yerine getirilir. Teminat verilmesi halinde, teminat verilmesi üzerine mükellefin iade talebi yerine getirilir. Teminat VİR veya YMM Raporu sonucuna göre çözülür. 4. SERBEST BÖLGELERDEKİ MÜŞTERİLER İÇİN YAPILAN FASON HİZMETLER Serbest bölgedeki müşteriler için yapılan fason hizmetler ihracat istisnası kapsamında olup fason hizmetlerin serbest bölgelerdeki müşterilere yapılmış sayılması için; – fason hizmetin serbest bölgelerde faaliyet gösteren müşteriler için yapılmış olması, – fason hizmetten serbest bölgelerde faydalanılması, şartları birlikte gerçekleşmelidir. Ayrıca, söz konusu şartlara ilaveten, ana madde ve malzemelerin serbest bölgeden gönderilmesi ve fason hizmete konu malın yeniden serbest bölgeye gönderilmiş olması gerekir. Bu istisna uygulamasında “fason hizmet”, bir malın mülkiyet ve tasarruf hakkının devralınmaksızın ücreti karşılığı belirli işlemlere tabi tutularak / işlemlerden geçirilerek tasarruf veya mülkiyet hakkı sahibine iade edilmesini ifade etmektedir. Buna göre, serbest bölgeden gönderilen ana madde ve malzemelerin, yurt içinde bulunan işletmelerde çeşitli işlemlere tabi tutulduktan sonra yeniden serbest bölgeye gönderilmesi suretiyle verilen fason hizmetler istisna kapsamında değerlendirilecektir. Fason hizmetler dışında, Türkiye’den bu bölgelerde faaliyet gösterenlere yapılan hizmetler KDV Kanunu’nun 1’inci maddesi çerçevesinde KDV’ye tabidir. 4.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı,72 – Fason hizmete ait faturaların fotokopisi ve faturalara ilişkin bilgileri ihtiva eden firma yetkililerince onaylı liste, – Fason hizmetin gerçekleştirildiği döneme ait indirilecek KDV listesi, – İstisna kapsamındaki fason hizmet nedeniyle yüklenilen vergi miktarına ilişkin hesaplamaları gösterir tablo, – Fason hizmete konu malın serbest bölgeden yurt içine, yurt içinden serbest bölgeye gönderilmesine ilişkin gümrük beyannamesi veya gümrük beyannamesi yerine geçen belge (aslı veya noter, gümrük idaresi, ilgili vergi dairesi müdürü ya da YMM’ce onaylı örneği), (01/01/2012 tarihinden itibaren gümrük beyannamesi kağıt ortamında aranılmayacaktır) 4.2. Rakamsal Hadler 4.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 4.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 5. YOLCU BERABERİ EŞYA (TÜRKİYE’DE İKAMET ETMEYENLERE KDV HESAPLANARAK YAPILAN SATIŞLAR) Türkiye’de ikamet etmeyen yolcuların satın alarak Türkiye dışına götürdükleri mallar için ödedikleri KDV malın gümrükten çıkışı sırasında iade edilir. İstisnadan; – Türkiye’de ikamet etmeyen ve satın aldığı malı yurt dışına götüren yabancı uyruklu – Yurt dışında ikamet eden ve buna dair o ülke resmi makamlarından alınmış ikamet tezkeresi veya bu mahiyette bir belgeye sahip olan Türk uyruklu alıcılar faydalanabilir. Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara tanınan istisna kapsamındaki satışlar, vergi dairesinden “İzin Belgesi” almış, gerçek usulde KDV mükellefleri tarafından yapılabilir. Ancak, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından iadeye aracılık konusunda yetkilendirilmiş73 firmalarla sözleşme imzalayan gerçek usulde KDV mükelleflerinin de bu kapsamda satış yapmaları mümkündür. İstisna, verginin önce tahsil edilip, malın yurt dışına çıkarılmasından sonra iade edilmesi şeklinde uygulandığından, satış sırasında düzenlenen faturada toplam mal bedeli üzerinden KDV hesaplanıp ayrıca gösterilir ve alıcıdan tahsil edilir. Bu vergi, ilgili dönem beyannamesinde genel esaslar çerçevesinde beyan edilir, beyan edilen bu tutar nedeniyle beyannamede “Ödenmesi Gereken KDV” çıkmış olması halinde ödenir. 5.1. Türkiye’de İkamet Etmeyenlere Döviz Karşılığı Satışlarda Baz Alınacak Döviz Kuru KDV Kanunu’nun 10’uncu maddesinde, vergiyi doğuran olayın, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması, malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi, kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutad olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde, her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması anında meydana geleceği hükme bağlanmıştır. Aynı Kanun’un 11/1-a maddesi ile ihracat teslimleri KDV’den istisna tutulmuş ve bir teslimin ihracat teslimi sayılmasının şartları Kanun’un 12’nci maddesinde belirlenmiştir. Kanun’un 11’inci maddesinin ikinci fıkrasında ise bu madde kapsamındaki istisnaların uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır. KDV Kanunu’nun 11/2’nci maddesinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak yayımlanan 61 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ile Türkiye’de ikamet etmeyenlere döviz karşılığı yapılan satışların da ihracat istisnası kapsamında değerlendirilmesi uygun görülerek, uygulamanın usul ve esasları belirlenmiştir. Öte yandan, KDV Kanunu’nun “Döviz ile yapılan işlemler” başlıklı 26’ncı maddesinde; “Bedelin döviz ile hesaplanması halinde döviz, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği andaki cari kur üzerinden Türk parasına çevrilir. Cari kuru belli olmayan dövizlerin Türk parasına çevrilmesine ilişkin esasları Maliye Bakanlığı belirler.” hükmü yer almaktadır. Buna göre, Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara özel fatura ile yapılan satışlarda vergiyi doğuran olay, malın teslimi anında veya malın tesliminden önce faturanın düzenlenmesi halinde faturanın düzenlendiği tarih itibarıyla gerçekleşeceğinden, döviz karşılığı satışlarda esas alınacak döviz kurunun bu tarihteki Merkez Bankası döviz alış kuru olarak belirlenmesi gerekmektedir. 5.2. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Gümrükçe onaylı satış faturası veya fatura/çek aslı veya fotokopisi,74 – İhracatın gerçekleştiği döneme ilişkin olarak indirilecek KDV listesi ile ihraç edilen malın bünyesine giren vergi miktarına ilişkin hesaplamaları gösterir tablo, – İadenin yetki belgeli aracı firma tarafından yapılması halinde bu firmaların gönderdiği icmallerin fotokopisi. 5.3. Rakamsal Hadler 5.3.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 5.3.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi olsun olmasın 102.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 6. TÜRKİYE’DE İKAMET ETMEYEN TAŞIMACILAR İLE FUAR, SERGİ, PANAYIR KATILIMCILARINA YAPILAN TESLİM VE HİZMETLER Bu uygulamada, Türkiye’de ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezi bulunmayanların; – taşımacılık faaliyetlerine ilişkin olarak satın alacakları mal ve hizmetler – fuar, panayır ve sergilere katılımları dolayısıyla satın alacakları mal ve hizmetler nedeniyle ödedikleri KDV, karşılıklı olmak kaydıyla iade edilmektedir. Uygulamadan yararlanacakların Türkiye’de ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezinin bulunmaması ve Türkiye’de KDV, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyetini gerektiren herhangi bir faaliyetinin olmaması gerekir. İstisna kapsamında satın alınacak mal ve hizmet bedellerinin asgari miktarı, KDV dahil, VUK’un 232’nci maddesinde öngörülen ve ilgili dönemde uygulanmakta olan fatura düzenleme sınırı kadar olacak, bu miktara, istisnadan yararlanmak şartıyla birden fazla mal veya hizmet dahil edilebilecektir. Taşımacılık faaliyetine ilişkin olarak istisna uygulanacak mal teslimi ve hizmet ifaları akaryakıt, yedek parça, bakım ve tamir giderlerini kapsamaktadır. Fuar, panayır ve sergilere katılımda ise mal teslimi ve hizmet ifasının münhasıran bu işlerle ilgili olması gerekmektedir.75 İade taleplerinin yerine getirilmesine, İstanbul’da taşımacılık faaliyetine ilişkin Ulaştırma Vergi Dairesi Müdürlüğü, fuar, panayır ve serilere katılıma ilişkin ise Beyoğlu Vergi Dairesi Müdürlüğü yetkilidir. Diğer illerde ise Defterdarlık veya Başkanlık biriminin belirleyeceği yer yetkilidir. İade, takvim yılının birer aylık dönemleri itibarıyla nakden veya banka havalesi ile yapılacaktır. 6.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – 90 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ekinde yer alan iade talep formu, – İadenin herhangi bir aracı tarafından talep edilmesi halinde, noter onaylı “vekaletname” belgesi, – Fuar, panayır ve sergilere katılanların gerçek kişi olması, taşımacılığın sürücü tarafından kendi adına yapılması halinde, bunlara ait pasaportların noter onaylı fotokopisi, – Kendi ülkelerinde vergi mükellefiyetini gösteren “vergi mükellefiyeti” belgesi (iadenin tekrarlanması durumunda bu belgenin yeniden ibrazına gerek bulunmamaktadır), – Yapılan harcamalara ilişkin olarak VUK hükümlerine göre düzenlenmiş fatura veya serbest meslek makbuzunun asılları veya noter onaylı suretleri, – Yabancı taşımacılık faaliyetinde bulunanlar bu belgelere ek olarak aşağıdaki belgeleri de eklemek zorundadırlar, – Taşımacılık faaliyetine ilişkin olarak TIR karnesinin Türkiye’ye giriş-çıkış tarihlerini gösteren dip koçanın veya transit beyannamesinin onaylı örneği, – Taşımanın yapıldığı aracın plakasının ve taşıma işini yapan kişi/firmanın isminin yer aldığı belgelerin asılları veya noter onaylı suretleri. 6.2. Rakamsal Hadler 6.2.1. Mahsuben İade Talepleri Mahsuben iade hakkı bulunmamaktadır. 6.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 1.000 TL’yi aşmayan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 1.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR veya teminat aranmaktadır.76 7. YABANCI SİNEMA YAPIMCILARINA TANINAN İSTİSNA Türkiye’de ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezi bulunmayan yabancı yapımcılar, Türkiye’de gelir, kurumlar ve KDV mükellefiyetini gerektiren herhangi bir faaliyetleri olmaması kaydıyla, 14/07/2004 tarihli ve 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylanan sinematografik eserlerin yapımına ilişkin olarak verilen çekim izin süresi içinde satın alacakları veya ithal edecekleri mal ve hizmetler için bu uygulamadan yararlanabilir. – İstisna, mal ve hizmet alımları ile ithalat sırasında ödenen KDV’nin vergi dairesinden iade olarak talep edilmesi suretiyle uygulanacaktır. – VUK’un 232’nci maddesinde öngörülen ve ilgili dönemde uygulanmakta olan fatura düzenleme sınırının (01/01/2013 tarihinden itibaren 800 TL) altında olması halinde istisna kapsamında işlem yapılmayacaktır. – Münhasıran YMM Raporu (bu raporlarda üst limit aranılmayacaktır) ile iade talebi, yabancı yapımcıların Kültür ve Turizm Bakanlığından aldıkları film çekim izin süresinin dolmasının sonrasında, ilgili vergi dairesine verilecek bir dilekçe ile yapılır. – Türkiye’deki faaliyetin tamamlanması sonrasında bu uygulama kapsamında talep edilecek KDV iadelerini yerine getirmeye; Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı, Başkent Vergi Dairesi Müdürlüğü, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, Beyoğlu Vergi Dairesi Müdürlüğü, İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı, Konak Vergi Dairesi Müdürlüğü yetkili olup yabancı sinema yapımcılarının iade taleplerini bu dairelerden herhangi birisine yapmaları mümkün bulunmaktadır. 8. İHRAÇ KAYITLI SATIŞLAR KDV Kanunu’nun 11’inci maddesine 3297 sayılı Kanun’la eklenen “c” bendi ile; ihracatçılara satın alacakları mallar için KDV ödememe avantajı sağlanmıştır. Bu uygulamaya KDV’de tecil-terkin uygulaması denilmektedir. Tecil-terkin uygulaması, başlangıçta sadece imalatçılar tarafından ihracatçılara yapılan teslimler için geçerli iken, KDV Kanunu’na 4369 sayılı Kanun’la eklenen geçici 17’nci madde ile bu kapsama dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamındaki mal teslimleri de dahil edilmiştir. Kapsama;  Özel finans kurumları tarafından ihracatçılara ihraç kaydıyla yapılan teslimler,  İmalatçı olduğuna bakılmaksızın veyahut özel finans kurumları tarafından Dış Ticaret Sermaye Şirketleri veya Sektörel Dış Ticaret Şirketlerine ihraç kaydıyla yapılan teslimler,77  Dahilde işleme veya geçici kabul izin belgesi kapsamında ithal edilen girdiler kullanılarak üretilen malların ihracatçılara ihraç kaydıyla yapılan teslimler,  Üreticileri veya satıcıları tarafından ihracatçılara yapılan süs bitkisi teslimleri girmektedir. Tecil-terkin uygulaması sadece teslimler için söz konusu olup hizmetin ihraç kayıtlı teslimi söz konusu değildir. Ayrıca, tecil-terkin uygulaması prensip olarak ihtiyari olmakla birlikte imalatçı olmayan satıcılar tarafından sektörel dış ticaret firmalarına yapılan ihraç kayıtlı teslimler açısından zorunludur. 8.1. İmalatçı Kavramı Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca yapılan tanıma göre imalatçının; – Sanayi siciline kayıtlı ve sanayi sicil belgesini haiz olması, – Sanayi Odası, Ticaret Odası veya Esnaf ve Sanatkârlar Derneklerine kayıtlı bulunması, – Sanayi sicil belgesinde yer alan üretim konusunda gerekli araç parkına sahip olması, gerekmektedir. Bu şartları topluca taşıyan imalatçıların kendi üretimine ilave olarak aynı zamanda fason imalat da yaptırmaları halinde; a) Fason imalatı sadece sanayi sicil belgesinde yazılı üretim dallarında yaptırmaları, b) Fason olarak yaptırılan imalatta işin riskini ve organizasyonunu üstlenmeleri, c) Fason olarak imal ettirilen mallarla ilgili ham madde ve yardımcı maddeleri temin etmeleri, gerekmektedir. 8.2. Tecil-Terkin Sisteminin Uygulanacağı Malların Niteliği Tecil-terkin sisteminde, imalatçı tarafından ihraç edilmesi şartıyla teslim edilen malın, aynen ihraç edilmesi şarttır. Diğer bir anlatımla ihraç kaydıyla teslim edilen malın, ihraç edilen nihai mamul olması gerekir. Aksi halde imalatçı tarafından ihracatçıya teslim edilen mallar aynen ihraç edilmeyip, işlendikten sonra ihraç ediliyorsa imalatçının yaptığı teslimlere tecil-terkin sisteminin uygulanması mümkün değildir.78 Ancak, ihraç edilen malın eklentisi veya ayrılmaz parçası mahiyetindeki mallar ile tecil-terkin kapsamında satın alınan malın ihracında ambalaj maddesi olarak kullanılan malların tesliminde de tecil-terkin uygulanabilmesi mümkündür. 8.3. Tecil-Terkin ve İade Uygulaması İmalatçılar tarafından ihraç kaydıyla teslimlerine ilişkin olarak tahsil edilmediği halde beyan edilen KDV’nin bu mükellefler açısından belli şartların varlığı halinde telafi edilmesi gerekmektedir. Bu telafi ise;  tecil-terkin  iade şeklinde kendini gösterir. İhraç kaydıyla imalatçılar tarafından ihracatçılara teslim edilen mallara ait KDV tahsil edilmemekle birlikte, mükelleflerce ilgili dönem beyannamesinde beyan edilmektedir. Bu dönem beyannamesinde ödenecek vergi çıkması halinde vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunmaktadır. İmalatçılar tarafından ihraç kaydıyla teslim edilen mallara ilişkin olarak düzenlenecek faturada KDV hesaplanarak gösterilir, ancak ihracatçıdan tahsil edilmez. Bu faturaya “3065 sayılı KDV Kanunu hükümlerine göre ihraç edilmek şartıyla teslim edildiğinden KDV tahsil edilmemiştir.” şeklinde şerh düşülmesi zorunludur. Öte yandan, malların ihracatçıya teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren, 3 ay içerisinde ihraç edilmesi ve gerekli belgelerin ibraz edilmesi halinde tecil edilen vergi terkin edilmektedir. İhracatın mücbir sebepler veya beklenmeyen nedenlerle 3 ay içerisinde gerçekleşmemesi halinde vergi idaresince (ek süre GİB tarafından yetki devri ile İstanbul’da Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğünce verilmektedir) 3 aya kadar ek süre verilebilmektedir. Bunun için ihracatçıların en geç 3 aylık sürenin dolduğu tarihi izleyen 15 gün içinde başvuruda bulunmaları gerekmektedir. İhracat normal veya verilen ek süreden sonra da gerçekleşmezse tecil edilen vergi 6183 sayılı Kanun’un 51’inci maddesine göre belirlenen gecikme zammıyla birlikte satıcıdan tahsil edilir, ancak bu işlemlerde vergi ziyaı cezası uygulanmaz. Örnek-1: imalatçı (A) firması, 2012/Ekim ayında toptancılara 8.000 TL’lik, ihracatçı şirkete ise 2.000 TL’lik makine teslim etmiştir. Ekim ayında alış ve giderler dolayısıyla yüklendiği vergiler toplamı 1.000 TL’dir. İmalatçının önceki dönemlerden devreden indirilebilir vergisi yoktur. Bu mükellefin Ekim ayına ilişkin KDV beyannamesi ile tecil işlemlerine ilişkin hesaplamalar şu şekilde yapılacaktır.79 TL Hesaplanan KDV [(8.000 + 2.000.) x % 18] 1.800 Toplam Vergi İndirimi 1.000 Fark (Ödenmesi Gereken KDV) 800 Tecil edilebilir KDV (2.000 x %18) 360 Tecil Edilecek KDV 360 Ödenmesi Gereken KDV 440 Bu mükellef Ekim/2012 vergilendirme dönemine ilişkin olarak vergi dairesine 440 TL KDV ödeyecek, 360 TL’lik vergi ise ihracatın tamamlanmasından sonra terkin edilmek üzere tecil edilecektir. Örnek-2: TL Mal ve Hizmet Teslim Bedeli 8.000 Yurt İçi Normal Teslimler 3.000 İhraç Kayıtlı Teslimler 5.000 Hesaplanan KDV 1.440 İndirimler Toplamı 1.500 Sonraki Döneme Devir KDV 60 Tecil Edilebilir KDV (5000 x %18) 900 Tecil Edilecek KDV 0 İhracatın Gerçekleştiği Dönemde İade Edilecek KDV 900 Bu mükellefin ihracatın gerçekleştiği dönem 900 TL KDV iade talep etmesi mümkündür. 8.4. Tecil-Terkin Uygulamasının İhtiyariliği Bütün şartların gerçekleştiği hallerde dahi imalatçının KDV tahsil ederek satış yapması da mümkündür. Bu durumda ihracatçı ödediği vergiyi ihracat istisnası hükümleri kapsamında geri alabilecektir. Ancak 77 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ile Sektörel Dış Ticaret Şirketlerinin imalatçı vasfını haiz olmayan ortakları ile imalatçı olup olmadığına bakılmaksızın ortakları dışındaki firmalardan alımında tecil-terkin uygulanması zorunlu hale getirilmiştir. 8.5. Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporunun İhraç Kayıtlı Satıştan Sonra Alınması KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesinde; ihraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait KDV’nin, ihracatçılar tarafından ödenmeyeceği, mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu verginin, vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı, söz konusu malların, ihracatçıya teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren 3 ay içinde ihraç edilmesi halinde, tecil edilen vergi terkin olunacağı hüküm altına alınmıştır. 23 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin “C. Mal ve Hizmet İhracı” başlıklı bölümünde, imalatçı deyiminin; bir maddenin şeklini, niteliğini veya terkibini; makine, alet veya el emeği yardımı ile kısmen veya tamamen değiştirilmesini sağlayanları ifade edeceği belirtilmiş;80 27 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde de; imalatçıların taşıması gereken şartlar açıklanarak, buna ilave olarak fason imalat yaptıran imalatçıların, ihraç kaydıyla teslim edilen mallarla ilgili tecil-terkin uygulamasından yararlanmasının şartları açıklamıştır. Bu çerçevede, sanayi sicil belgesine ihraç kaydıyla teslimin yapıldığı tarih itibarıyla sahip olmayan mükelleflerden, bu belgeyi daha sonra almaları ve ihraç kaydıyla yapılan teslim tarihi itibarıyla da söz konusu belgeye sahip olmak dışındaki imalatçı sayılmanın diğer şartlarını taşıdıkları bir vergi dairesi müdür yardımcısı, bir şef ve iki memurdan oluşan yoklama grubu tarafından tespit edilenlerin tecil-terkin sistemi kapsamında işlem yapması mümkündür. Öte yandan, ihraç kayıtlı olarak teslim edilen malların imalat safhalarından bir bölümünü olsun bizzat yapmadan tamamının fason olarak yaptırılması halinde, imalatçı vasfına sahip olsa dahi bu teslimlerin KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmayacaktır. 8.6. Adi Ortaklıkta Adi Ortak Adına Alınan Kapasite Raporunun İhraç Kayıtlı Teslimlerde Geçerliliği KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesinde, ihraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait KDV’nin ihracatçılar tarafından ödenmeyeceği, mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak, ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu verginin, vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin 27 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’ne göre, ihraç kaydıyla teslimde bulunan mükellef sanayi sicil belgesine sahip olduğu taktirde “imalatçı” sayılmaktadır. Bu çerçevede, iki ya da daha fazla kişinin emek ve sermayelerini ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeleri sonucunda ortaya çıkan ve tüzel kişiliği bulunmayan adi ortaklıkların, ortaklarından en az birisinin sanayi siciline kayıtlı olması ve sanayi sicil belgesine sahip bulunması halinde, imalatçı olmanın diğer şartlarını da taşıması kaydıyla tecil-terkin sistemi kapsamında mal teslim etmesi mümkün bulunmaktadır. 8.7. İhraç Kaydıyla Teslim Ettikleri Malların İhraç Edildiğine İlişkin İmalatçılara Yazı Veren İhracatçıların Bir Aylık Listeyi Verecekleri Süre KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesinde, ihraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait KDV’nin ihracatçılar tarafından ödenmeyeceği, mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu verginin vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı, 32’nci maddesinde ise KDV Kanunu’nun 11, 13, 14, 15 ve 17/4-s maddeleri kapsamına giren işlemler nedeniyle yüklenilen ve indirimle giderilemeyen KDV’nin bu işlemleri yapanlara iade edileceği hükme bağlanmıştır. 99 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin 4’üncü bölümünde, gümrük beyannamesi üzerinde bilgileri yer almayan imalatçıların ihraç kaydıyla teslim ettikleri malların ihraç edildiğine dair ihracatçı firmadan onaylı bir yazı alacakları, vergi dairelerinin gümrük beyannamesinin aslı veya noter, YMM ya da gümrük idaresince onaylı örneği ile birlikte 81 ibraz edilecek bu yazıya istinaden imalatçıların terkin ve iade işlemlerini yerine getirecekleri belirtilmiştir. 113 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (G/3) bölümü ile 99 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin 4’üncü bölümünün sonuna eklenen paragrafa göre, imalatçılara ihraç kaydıyla teslim ettikleri malların ihraç edildiğine ilişkin yazı veren ihracatçıların, bir ay içerisinde bu yazıyı verdikleri imalatçılara ait bir listeyi (bu listede asgari yazı verilen imalatçıların adı- soyadı, unvanı, bağlı bulunduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası ile adres bilgilerine yer verilecektir), izleyen ayın 15’inci günü akşamına kadar kendilerinin bağlı bulunduğu vergi dairelerine vermeleri gerektiği ifade edilmiştir. Buna göre, ihraç kaydıyla teslim ettikleri malların ihraç edildiğine ilişkin imalatçılara yazı veren ihracatçıların, bir aylık dönem içerisinde bu tür yazı verdikleri imalatçılara ait bir listeyi, yazı verdikleri dönemi izleyen ayın 15’inci günü akşamına kadar kendilerinin bağlı bulunduğu vergi dairelerine vermeleri gerekmektedir. 8.8. İhraç Kayıtlı Teslimlerde İmalatçı Fatura Tarihinin İhracatçı Faturası Tarihinden Sonraki Bir Tarih Olması KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesine göre, imalatçı sıfatıyla düzenlenen fatura tarihinin, ihracatçı firmanın gümrük beyannamesinin açılmasına esas olan fatura tarihinden sonra olmakla birlikte, fiili ihraç tarihinden önceki bir tarihi taşıması kaydıyla, bu kapsamda ortaya çıkan terkin ve iade taleplerinin 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği kapsamında sonuçlandırılması mümkündür. Ancak, bu konuda vergi dairesinin bilgi isteme, gerek gördüğü hallerde de vergi incelemesi yapma veya incelemeye sevk etme hakkı her zaman mevcuttur. Öte yandan, ihraç kaydıyla teslimlerden doğan KDV iadesinin YMM Raporu ile istenilmesi halinde, YMM’nin düzenlediği raporda fatura tarihlerindeki uyumsuzluk nedeni hakkında açıklama yapması da mümkün bulunmaktadır. 8.9. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Gümrük beyannamesi [aslı veya noter, gümrük idaresi, ilgili vergi dairesi müdürü ya da YMM’ce onaylı örneği], (Beyannamelerin aslı veya örneği yerine bunların listesinin de verilmesi yeterlidir, bu takdirde listede beyannamenin tarihi, sayısı, ihraç edilen malın cinsi, miktarı ve tutarı, gümrük kapısının ismi, varış ülkesi, imalatçının adı-soyadı veya unvanı, intaç ve çıkış tarihlerine yer verilir), (01/01/2012 tarihinden itibaren gümrük beyannamesi kağıt ortamında aranılmayacak, ihracatçı firmadan alınan ve gümrük beyannamesine ilişkin bilgileri ihtiva eden bir yazı/liste ibraz edilecektir.) – İhraç kayıtlı teslimin gerçekleştiği döneme ilişkin olarak indirilecek KDV listesi, – İhraç kaydıyla satışlara ilişkin fatura fotokopisi veya listesi,82 – 01/01/2012 tarihinden önceki dönemlere ilişkin olarak mükelleflerin ibraz ettikleri gümrük beyannamelerinde imalatçı firma isminin yer alması halinde, 99 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (4) numaralı bölümüne istinaden imalatçıların ihraç kaydıyla teslim ettikleri malların ihraç edildiğine dair ihracatçı firmadan onaylı bir yazı alarak vergi dairelerine ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır, – Bavul ticareti kapsamında ihracat yapanlara satış yapılması halinde ihracatçıdan temin edilen ve münhasıran 4389 Bankalar Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan bankalar veya özel finans kurumlarınca düzenlenmiş DAB aslı veya ilgili banka veya özel finans kurumu şubesince onaylanmış örneği. 8.10. Rakamsal Hadler 8.10.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 8.10.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) Bavul ticareti yapanlara ihraç kaydıyla teslimde bulunanlar lehine doğacak KDV iade alacaklarının nakden iadesi mümkün değildir. Bu iade alacakları ancak mükelleflerin kendi vergi borçlarına mahsup edilebilecektir. 9. DAHİLDE İŞLEME VE GEÇİCİ KABUL REJİMLERİ KAPSAMINDA İHRAÇ EDİLECEK MALLARIN ÜRETİMİNDE KULLANILAN GİRDİLERİN TEMİNİNDE TECİL-TERKİN UYGULAMASI KDV Kanunu’nun geçici 17’nci maddesinde, dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamında ihraç edilecek malların üretiminde kullanılacak maddelerin tesliminde, KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesi hükümlerine göre, bölgesel sektörler veya mal grupları itibarıyla işlem yaptırmaya Bakanlar Kurulunun yetkili olduğu, bu maddenin uygulamasında ihracat süresi olarak anılan bentteki süre yerine bu rejimlerle öngörülen sürelerin esas alınacağı, ihracatın şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde zamanında alınamayan verginin, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte alıcıdan tahsil edileceği hükme bağlanmıştır. Bu yetkiye dayanılarak yayımlanan 16/04/2001 tarih ve 2001/2325 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile dahilde işleme ve geçici kabul izin belgesi kapsamında ihraç edilecek ürünlerin imalinde kullanılacak maddelerin dahilde işleme veya geçici kabul izin belgesine sahip mükelleflere tesliminde KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesinde düzenlenen tecil-terkin 83 sistemine göre işlem yapılması kararlaştırılmış olup uygulamanın usul ve esasları 83, 98 ve 120 Seri No’lu KDV Genel Tebliğleri’nde açıklanmıştır. Bu kapsamdaki tecil-terkin uygulaması; dahilde işleme izin belgesi (DİİB) ya da geçici kabul izin belgesi (GKİB) sahibi imalatçı-ihracatçılara, ihraç edecekleri malların üretiminde kullanacakları, bu belgelerde yer alan girdilerin teslimi için geçerlidir. Teslim ile ilgili faturada yer alan ve tecil-terkin kapsamına giren malların her birine ait KDV hariç tutarın 2.500 TL’yi aşması gerekmektedir. Bu tutar, tekstil ve konfeksiyon sektöründe iplik, kumaş, pamuk ve yünde yine 2.500 TL, diğer mallarda 500 TL olarak uygulanır. Hizmet ifaları bu kapsamda yer almaz. 9.1. Geçici 17’nci Madde Kapsamında Yapılan Teslimlerin Süresinde İhracatının Gerçekleşmemesi KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesi kapsamında ihraç kayıtlı olarak teslim edilen mallar dolayısıyla hesaplanıp tecil edilen vergi, ihracatın süresi içinde gerçekleşmemesi durumunda imalatçıdan aranırken, Kanun’un geçici 17’nci maddesi kapsamında yapılan ihraç kayıtlı teslimler dolayısıyla hesaplanıp tecil edilen vergi, ihracatın şartlara uygun olarak gerçekleşmemesi halinde alıcıdan aranmaktadır. Başka bir ifadeyle, kanun koyucu DİİB sahibi mükelleflere belge kapsamında ihraç kayıtlı olarak Kanun’un geçici 17’nci maddesi kapsamında yapılacak ham, yarı mamul veya mamul malların tesliminde imalatçı mükellef tarafından hesaplanarak beyan edilen verginin alıcıdan aranacağına hükmederek alıcının şartlara uygun hareket etmemesinin satıcının işlemini değiştirmediğini kabul etmiştir. İhracatın şartlara uygun olarak gerçekleşmesi, Kanun’un kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getiren imalatçı bakımından, yalnızca yaptığı teslimden doğan vergisel işlemlerin nihayet bulması anlamına gelmektedir. Süresi içinde gerçekleşmeyen ihracat neticesinde, imalatçı tarafından ihraç kaydıyla yapılmış olan teslimler mahiyet olarak yurt içi mal teslimine dönüşmüştür. İşlemden doğan ve imalatçıya mal bedeli ile birlikte ödenmesi gereken KDV ise vergi dairesi tarafından alıcıdan tahsil edilerek Hazineye intikal ettirilmiş dolayısıyla imalatçı bakımından işlemler tamamlanmıştır. Bu çerçevede, imalatçı mükellefin KDV Kanunu’nun geçici 17’nci maddesi kapsamında KDV tahsil etmeksizin tesliminde bulunduğu, ancak ihracat işleminin süresi içinde gerçekleşmediği durumlarda işleme ait KDV’nin alıcıdan tahsil edilmiş olması koşuluyla, imalatçı mükelleflerin terkin ve iade işlemlerinin konuya ilişkin olarak KDV mevzuatında yer alan düzenlemeler çerçevesinde yerine getirilmesi gerekmektedir. 10. DENİZ, HAVA VE DEMİR YOLU TAŞIMA ARAÇLARININ TESLİMİ BAKIMI VE ONARIMI İŞLEMLERİ Faaliyetleri kısmen veya tamamen;84 – Deniz taşıma araçlarının, – Hava taşıma araçlarının, – Demiryolu taşıma araçlarının, – Yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere, bu araçların teslimi KDV’den istisnadır. Araçların çeşitli şekillerde işletilmesinden maksat, bizatihi söz konusu araçlarla ticari faaliyette bulunulmasıdır. KDV mükellefiyeti olmayan kişi ve kuruluşlar ile KDV mükellefiyeti bulunmakla birlikte faaliyetleri, istisna kapsamındaki araçların kiralanması veya çeşitli şekilde işletilmesi olmayanlara, KDV Kanunu’nun 13/a maddesi kapsamında yapılan söz konusu araçların tesliminde istisna uygulanması söz konusu değildir. Faaliyetleri kısmen veya tamamen söz konusu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olsa dahi, mükelleflerin bu amaç dışında kendi özel kullanımları için söz konusu araçların alımlarında da istisna uygulanması mümkün bulunmamaktadır. Sportif ve eğlence amacına yönelik hizmet veren deniz motosikletleri, paraşüt çekme tekneleri, sürat motorları, yelkenli tekneler, motorlu paraşütler, balonlar ile benzeri araçlar deniz ve hava taşıma aracı niteliğinde olmadığından, bunların teslimleri de istisna kapsamında değildir. 10.1. KDV Kanunu’nun 13/a Maddesine İstinaden Düzenlenecek İstisna Belgesinin Sonraki Tadil, Onarım ve Bakım İşleri İçin Kullanılması Konuyla ilgili olarak yayımlanmış bulunan 48 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin “İstisnanın Belgelenmesi” başlıklı 3’üncü bölümünde; söz konusu araçları istisna kapsamında teslim almak veya tadil, bakım ve onarım yaptırmak isteyenlerin vergi dairesine başvurmak suretiyle işlemin istisna kapsamına girdiğine dair bir yazı alarak teslimi ya da tadil, bakım ve onarım hizmetini yapanlara noter onaylı bir örneğini verecekleri açıklanmıştır. Söz konusu istisnanın belgelenmesi ile ilgili olarak mükelleflere verilecek yazıların içeriği ve şekli 2012/2 Sıra No’lu KDV İç Genelgesi ile belirlenmiş olup bu İç Genelge’nin ekinde örneği bulunan ve aslı tadil, bakım ve onarımı yapacak olan firmaya ibraz edilmek üzere taşıma aracının tadil, bakım ve onarımını yaptıracak olan firmaya iki nüsha olarak düzenleneceği belirtilen istisna yazısında tadil, bakım ve onarımı yaptırılacak araç ile tadil, bakım ve onarımı yapacak firmanın unvanı ve açık adresinin açıkça belirtilmesi gerekmektedir. KDV Kanunu’nun 13/a maddesi kapsamında gemi işletmecilerine verilen tadil bakım ve onarım hizmeti için Vergi Dairelerinden alınacak istisna yazısının birden fazla tadil, bakım ve onarım hizmeti için kullanılması mümkün bulunmamakta olup söz konusu istisna yazısının tadil, bakım ve onarım hizmetini yapacak mükellefin adresinin, adı soyadı ve unvanının yer alması kaydıyla, her bir işlem için ayrı ayrı düzenlenmesi zorunludur.85 10.2. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Teslim edilen aracın iktisabı veya tadil, bakım, onarım hizmetine ilişkin alış ve giderlere ait belgelerin fotokopileri ile satış faturası veya hizmet faturasının fotokopileri veya listeleri, – İade talep edilen döneme ilişkin indirilecek KDV listesi. 10.3. Rakamsal Hadler 10.3.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 10.3.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 200 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 200 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 11. DENİZ, HAVA VE DEMİR YOLU TAŞIMA ARAÇLARINI SİPARİŞ ÜZERİNE İMAL VEYA İNŞA ETTİRENLER İstisna kapsamındaki araç ve tesisleri sipariş vererek imal ve inşa ettirmek isteyen mükellefe sadece aracı fiilen imal ve inşa edenin yaptığı hizmet için geçerli olmak üzere her bir araca ilişkin projedeki mal ve hizmetlerle sınırlı olarak, vergi dairesi tarafından, istisna belgesi verilir. Vergi dairesinden alınan istisna belgesinin bir örneği mükellef tarafından satıcılara verilir. Bu belge satıcılar tarafından VUK’un muhafaza ve ibraz hükümlerine uygun olarak saklanır. İstisna yazısı verilirken, KDV mükellefi olup olmadıkları, imal veya inşa edilen taşıtın deniz, hava ve demiryolu taşıma aracı veya yüzer tesis ve araç olup olmadığına bakılır. İstisna uygulaması için gerekli şartları taşımayan sipariş sahibi alıcılar, istisna uygulamasından yararlanamaz. 11.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı,86 – Siparişle ilgili sözleşmenin noter onaylı örneği (ilk iade talebi sırasında 1 defa verilecektir), – İstisnaya konu harcamalara ilişkin alış belgelerinin dökümünü gösteren liste, – İade talep edilen döneme ait indirilecek KDV listesi (istisnaya konu harcamalara ait alış belgelerine ait listede gösterilen harcamalar bu listede yer almayacaktır). 11.2. Rakamsal Hadler 11.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 11.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 200 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 200 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 12. DENİZ, HAVA VE DEMİR YOLU TAŞIMA ARAÇLARINI SİPARİŞ ÜZERİNE FİİLEN İMAL VEYA İNŞA EDENLER Söz konusu araç ve tesisleri, aldıkları sipariş üzerine fiilen imal ve inşa edenlerin bu işle ilgili mal ve hizmet alımlarında istisna uygulanır. Araçları ve tesisleri siparişi alarak imal ve inşa işini fiilen yapan mükellefe, imal ve inşa edilecek her bir araç veya tesise ilişkin imal/inşa projesindeki mal ve hizmetlerle sınırlı olarak, vergi dairesi tarafından istisna belgesi verilir. Vergi dairesinden alınan istisna belgesinin bir örneği mükellef tarafından satıcıya verilecek, bu belge satıcılar tarafından VUK’un muhafaza ve ibraz hükümlerine uygun olarak saklanacaktır. İmal ve inşa işini sipariş üzerine fiilen yapanlara istisna belgesine dayanılarak yapılan mal teslimi ve hizmet ifalarına ilişkin düzenlenen faturalarda KDV hesaplanmayacak, istisna belgesi tarih ve numarasına atıf yapılarak KDV Kanunu’nun 13/a maddesi kapsamında istisna uygulandığına ilişkin bir açıklamaya yer verilecektir. 12.1. KDV Kanunu’nun 13/a Maddesinde 6111 Sayılı Kanun’la Yapılan Değişiklik ve İstisna Uygulaması 6111 sayılı Kanun’un 85’inci maddesiyle KDV Kanunu’nun 13’üncü maddesinin (a) bendinde değişiklik yapılarak, 25/02/2011 tarihinden itibaren faaliyetleri deniz taşıma araçları 87 ile yüzer tesis ve araçların imal ve inşası olanlara bu araçların imal ve inşası ile ilgili yapılan teslim ve hizmetler KDV’den istisna edilmiştir. Bu düzenlemeye göre, istisnadan, faaliyetleri deniz taşıma araçları ile yüzer tesis ve araçların imal ve inşası olanlar bu araçların kiralanması veya işletilmesi faaliyetinde bulunma şartı aranmaksızın yararlanacaktır. Öte yandan, bunların KDV mükellefi olması zorunluluğu da bulunmamaktadır. Söz konusu istisna, deniz taşıma araçları ile yüzer tesis ve araçların imal ve inşası ile ilgili mal ve hizmet alımında uygulanacağından, bu araçların tadil, bakım ve onarımı ile ilgili mal ve hizmet alımlarında bu kapsamda istisna uygulanması mümkün değildir. İstisna kapsamında mal ve hizmet almak isteyenlerin bu işlemlerin KDV’den istisna olduğuna ilişkin bir yazı almaları gerekmektedir. Bu yazı, mükellef olanlara bağlı oldukları vergi dairesi, mükellef olmayanlara ise işyerinin bulunduğu yer vergi dairesi başkanlığı veya defterdarlık tarafından verilecektir. Deniz taşıma araçları ile yüzer tesis ve araçları imal ve inşa edenler bu işte kullanacakları mal ve hizmetleri bu yazıyı satıcılara ibraz etmek suretiyle istisna kapsamında temin edebilecektir. Buna göre, faaliyetleri deniz taşıma araçları ile yüzer tesis ve araçların imal ve inşası olan ve istisna kapsamında mal ve hizmet almak isteyen mükelleflere bağlı bulundukları vergi dairesi tarafından istisna belgesi verilmesi mümkün bulunmaktadır. 12.2. Yat İmal ve İnşası Yapan Firmaya Televizyon, Uydu Alıcısı Gibi Elektronik Eşya, Kitap, Bayrak, Harita Emniyet Malzemesi Teslimleri 107 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (E/l) bölümü ile değişik 48 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (A) bölümünde istisna uygulamasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Buna göre, yat imal/inşa eden istisna belgesi sahibi firmaya teslim edilen televizyon, uydu alıcısı ve buna benzer elektronik aletlerin söz konusu aracın imal ve inşasına yönelik olması, imaline ait projede gerekli tesisatın kurulmasına imkân verecek şekilde yerlerinin belirlenmesi ve montajı zorunlu mallardan olması halinde bu eşyaların teslimi ile Gemi Teknik Yönetmeliği’ne göre geminin inşasının tamamlanıp uygunluk belgesinin alınabilmesi için zorunlu olan aparatların teslimi Kanun’un 13/a maddesine göre KDV’den istisnadır. 12.3. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Araç imal ve inşa işinin fiilen yapan mükellefin istisna belgesinin bir örneği, – İstisna kapsamındaki satış faturalarının dökümünü gösteren liste, – İadenin talep edildiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, – İstisna kapsamına giren satışlarla ilgili yüklenilen KDV tablosu.88 12.4. Rakamsal Hadler 12.4.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 12.4.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 200 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 200 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 13. LİMAN VE HAVA MEYDANLARINDA YAPILAN HİZMETLER Bu istisnanın uygulanması için hizmetin; – Liman ve hava meydanlarında, – Deniz ve hava taşıma araçları için yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla liman ve hava meydanlarında yapılmayan hizmetler, deniz ve hava taşıma araçları için yapılsa bile istisna uygulanması mümkün değildir. Liman ve hava meydanlarında yapılmakla birlikte deniz ve hava taşıma araçları için yapılmayan hizmetlere de istisna uygulanmayacaktır. Bu kapsamda, hava ve deniz taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında verilen pilotaj, römorkaj, palamar, uçak ve gemilerin parkı gibi hizmetler KDV’den istisnadır. Liman ve hava meydanlarında deniz ve hava taşıma araçlarının seyrüseferine ilişkin olarak araçların yük ve yolcusuna verilen tahmil, tahliye ve benzeri hizmetler de istisna kapsamına girmektedir. Bu hizmetlerin gemi ve yük sahibi firmaların acentelerine yapılması, liman ve hava meydanı işletmeleri dışında diğer gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılması istisna uygulamasını etkilememektedir. Ancak, KDV Kanunu’nun 13/b maddesindeki istisna uygulaması tek safhalı olduğundan, gemiye veya acentesine doğrudan verilen hizmetler istisna kapsamında değerlendirilebilecektir. Alt yükleniciler tarafından verilen hizmetler istisna kapsamında mütalaa edilmeyecektir. 89 13.1. Liman ve Havaalanlarında Yer Hizmetleri Veren Firmalara Verilen Uçak, Yolcu ve Yüke İlişkin Hizmetler KDV Kanunu’nun 13/b maddesinde, deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetlerin KDV’den müstesna olduğu hüküm altına alınmış, istisna uygulaması ile istisnanın kapsamı hakkında usul ve esaslara ise 93 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ile 60 No’lu KDV Sirküleri’nde yer verilmiştir. Liman ve hava meydanlarında yük ve yolcuya verilen tahmil ve benzeri hizmetler de dahil olmak deniz ve hava taşıma araçları için yapılan seyrüsefere ilişkin her türlü hizmet KDV Kanunu’nun 13/b maddesi gereğince KDV’den müstesna olup bu hizmetlerin, liman ve hava meydanı işletmeleri dışında diğer gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılması istisna uygulaması açısından önem arz etmektedir. Söz konusu istisna uygulaması tek safhalı bir uygulama olup deniz ve hava taşıma araçları ile yük ve yolcuya doğrudan verilen ve fatura edilen hizmetler istisna kapsamında değerlendirilecektir. Ancak bu mükelleflerin istisna kapsamındaki hizmetlerle ilgili mal ve hizmet alımları KDV’ye tabi olacaktır. Dolayısıyla, alt taşeronlar tarafından verilen ve asıl yükleniciye (ilk safhaya) fatura edilen hizmetler (doğrudan deniz ve hava taşıma araçlarına veya yüke yönelik verilmiş olsalar dahi) istisna kapsamında değerlendirilemeyecektir. Bu nedenle, KDV Kanunu’nun 13/b maddesi kapsamında değerlendirilebilecek hizmetlerin alt taşeronlar tarafından deniz ve hava taşıma araçlarına veya yük sahibi firmalar dışındaki bir firmaya verilmesi veya doğrudan deniz ve hava taşıma araçlarına veya yük sahibi firmalara verilmekle beraber bunlara değil de asıl yüklenici firmaya fatura edilmesi halinde bu hizmetler KDV’ye tabi olacaktır. Ancak bu hizmetlerin asıl yüklenici tarafından deniz ve hava taşıma araçlarına veya yük sahibi firmalara fatura edilmesi safhasında istisna kapsamında işlem tesis edilebilecektir. Buna göre, alt taşeronlar tarafından havaalanlarında yer hizmetleri veren firmalara verilen hizmetler doğrudan uçak, yolcu ve yüke ilişkin verilmediğinden KDV Kanunu’nun 13/b maddesinde yer alan istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. 13.2. Yabancı Bayraklı Gemilere veya Uluslararası Deniz Taşımacılığı Yapan Yerli Gemilere Verilen Dökme ya da İçme veya Kullanım Amaçlı Su Temini Hizmeti Yabancı bayraklı gemilere veya uluslararası deniz taşımacılığı yapan yerli gemilere yapılan dökme su teslimleriyle ilgili açıklamalara 15 ve 87 Seri No’lu KDV Genel Tebliğleri’nde ve 60 No’lu KDV Sirküleri’nde yer verilmiştir. Yabancı bayraklı gemilere veya uluslararası deniz taşımacılığı yapan yerli gemilere limanlarda verilen dökme ya da içme veya kullanım amaçlı su temini hizmeti KDV Kanunu’nun 13/b maddesi kapsamında değerlendirilecek bir hizmet olup iade/mahsup işlemleri yürürlükteki mevzuatta belirtilen belgelere istinaden yapılacaktır. Yabancı bayraklı gemilere veya uluslararası deniz taşımacılığı yapan yerli gemilere liman dışında verilen dökme ya da içme veya kullanım amaçlı su temini hizmeti ise Kanun’un 90 11/1-a maddesi kapsamında hizmet ihracı olarak değerlendirilecek olup iade/mahsup işlemleri yürürlükteki mevzuatta belirtilen belgelere istinaden yapılacaktır. 13.3. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – İndirilecek KDV Listesi, – Yüklenilen KDV Listesi, – İstisna kapsamında düzenlenen satış faturaları listesi, – Alış ve satış faturalarının fotokopileri veya listeleri. 13.4. Rakamsal Hadler 13.4.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 13.4.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 14. PETROL ARAMA FAALİYETLERİ Bu istisna, Petrol Kanunu’nun 112/1’inci maddesi hükmünde belirtilen bir petrol hakkı sahibine, temsilcisine veya Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce kabul edilmiş müteahhidine hak sahibi adına yapılan mal teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanır. Bahsi geçen kişi ve kuruluşlara yapılacak teslim ve hizmetlerin münhasıran petrol arama faaliyetlerine ilişkin olması şarttır. Münhasıran petrol arama faaliyetinde bulunmayıp, üretim, taşıma veya tasfiye yapan kuruluşlara, idari faaliyetler ile bina tesislerinin ve teçhizatının inşası, kurulması ve işletilmesine ait mal teslimi ve hizmet ifaları ise istisnadan yararlanmaz. 14.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Hizmetle ilgili faturaların örneği veya listesi. 91 14.2. Rakamsal Hadler 14.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 14.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 200 TL’yi aşan iadelerde; – VİR, teminat mektubu veya – İade talep edilen tüm dönemler için tek bir YMM Raporu. 15. ALTIN, GÜMÜŞ, PLATİN İLE İLGİLİ ARAMA, İŞLETME VE ZENGİNLEŞTİRME FAALİYETLERİ İstisnadan, – 3213 sayılı Maden Kanunu hükümlerine göre Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından maden arama, altın, gümüş veya platin madenleri için işletme ruhsatı alan firmalar, – Zenginleştirme işini yapan firmalar, – Yaptıkları işlemler Hazine Müsteşarlığı tarafından yayımlanmış olan Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ hükümlerine göre “rafinaj faaliyeti” sayılan firmalar faydalanır. İstisna; altın, gümüş veya platin ile ilgili arama, işletme, zenginleştirme ve rafinaj faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılmak üzere satın alınan mal ve hizmetleri kapsamaktadır. İstisna, verginin önce uygulanıp sonra iade edilmesi şeklinde yürütüldüğünden, altın, gümüş veya platin ile ilgili arama, işletme, zenginleştirme ve rafinaj faaliyetlerinde bulunanların mal ve hizmet alımlarında genel hükümler çerçevesinde KDV uygulanmakta, bu şekilde yüklenilen vergiler, ilgili dönemde indirim konusu yapılmaktadır. 15.1. Altın, Gümüş, Platin ile İlgili Arama, İşletme ve Zenginleştirme Faaliyetlerine İlişkin Olarak İbraz Edilmesi Gereken Evraklar 01/03/2009 tarihinden sonra uygulanmak üzere 112 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ile yapılan değişikliklere göre 100 TL üzeri alımlar için; – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı,92 – YMM raporu ile ekine; Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığından alınacak olan 93 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ekinde yer alan (Ek:1) yazı örneği, – Yüklenilen KDV tablosu, – İstisnaya konu işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi. 15.1.1. Rakamsal Hadler 15.1.1.1. Mahsuben İade Talepleri Tutarına bakılmaksızın teminat mektubu, VİR veya YMM Raporu karşılığında mahsuben iade talep edilebilecektir. 15.1.1.2. Nakden İade Talepleri Tutarına bakılmaksızın teminat mektubu, VİR veya YMM Raporu karşılığında nakden iade talep edilebilecektir. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) Beyannamelerini verdikten sonra iade tutarı kadar banka teminat mektubu ibraz eden mükelleflerin iade talepleri rapor vergi dairesine intikal etmeden yerine getirilecek, teminat VİR veya YMM Raporuna göre çözülecektir. 15.2. Rafinaj Faaliyetlerine İlişkin Olarak İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – İstisna kapsamında kabul edilen harcamalara ait yüklenilen vergi tablosu, – İstisnaya konu işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi. 15.2.1. Rakamsal Hadler 15.2.1.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 15.2.1.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır.93 YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) İade talebinin mahsuben yapılması veya nakden iade taleplerinin asgari limitin altında olması nedeniyle teminat ve VİR aranmaksızın iade alan mükelleflerin bu şekilde iade aldıkları birbirini izleyen 12 vergilendirme dönemini kapsayan bir YMM Raporu vermeleri gerekmektedir. 16. TEŞVİKLİ YATIRIM MALLARI Yatırım teşvik belgesi (YTB)’nde yer alan mallardan “makine ve teçhizat” niteliği taşıyanların yurt içi teslimleri ile ithali, belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde KDV’den istisnadır. Bu istisnanın uygulanması bakımından, “makine ve teçhizat”; ATİK niteliği taşıyan ve mal ve hizmet üretiminde kullanılan sabit kıymetleri ifade etmektedir. Hava, deniz ve demiryolu taşıma araçları makine ve teçhizat kapsamına girmemektedir. Bir malın bu kapsamda istisnadan yararlanabilmesi için, öncelikle YTB eki listede yer alması ve makine ve teçhizat niteliğinde olması, ayrıca mal ve hizmet üretiminde kullanılması, bu üretim faaliyetlerinin tamamen veya kısmen indirim hakkı tanınan işlemlerden oluşması gerekmektedir. İstisna uygulaması makine ve teçhizat niteliğindeki malların teslimine yönelik olduğundan, hizmet ifalarına ilişkin olarak bu uygulamadan yararlanılamaz. YTB’nin düzenlenmesinden önce, satın alınan makine ve teçhizatlar bakımından istisna uygulamasından yararlanılması mümkün değildir. 16.1. YTB Eki Listelerde Yer Alan, Yatırım Mahallinde Kurulan veya Set- Ünite-Sistem Olarak Belirtilen Malların Teslimi KDV Kanunu’nun 1/1’inci maddesinde; ticari, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olduğu hükme bağlanmış, 13/d maddesi ile de YTB sahibi mükelleflere belge kapsamındaki makine ve teçhizat teslimleri KDV’den istisna edilmiştir. YTB sahibi mükelleflere belge kapsamında yapılacak makine ve teçhizat teslimlerinde istisna uygulamasının usul ve esasları 69, 72, 74, 87, 88 ve 89 Seri No’lu KDV Genel Tebliğleri’nde açıklanmıştır. 69 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (1.1.1) bölümünde; istisna kapsamında teslim edilecek makine ve teçhizatın, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne göre üretimde kullanılan her türlü makine ve cihazlar ile bunların eklentileri ve bu amaçla kullanılan taşıma gereçleri şeklinde tanımlandığı, dolayısıyla makine ve teçhizatın, ATİK niteliği taşıyan mal ve hizmet üretiminde kullanılan sabit kıymetler olduğu, bir sabit kıymetin istisnadan yararlanabilmesi için öncelikle makine ve teçhizat niteliğinde olması, ayrıca mal ve hizmet üretiminde kullanılması gerektiği, sektörlerin yapısı itibarıyla üretim faaliyetinin yanı sıra idare ve pazarlama gibi üretim dışı alanlarda kullanılan aynı cins sabit kıymetlerin ise bu kapsama girmeyeceği açıklanmıştır.94 87 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde de istisna kapsamında mal satın almak isteyen alıcıların, bağlı oldukları vergi dairesine başvurarak KDV mükellefiyetlerinin bulunduğuna ve makine-teçhizatı indirim hakkı tanınan işlemlerde kullanacaklarına dair bir yazı alarak, noter ve YMM onaylı örneklerini gümrük idarelerine veya yurt içindeki satıcılara ibraz etmeleri gerektiği, gümrük idareleri ve yurt içindeki satıcıların 69 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’ndeki diğer şartlar yerine gelmeden ve bu belge ibraz edilmeden istisna kapsamında işlem yapamayacakları belirtilmiştir. Bu açıklamalara göre; 1) YTB eki listelerde yer alan ve teşvik belgesi sahibi firmaya bir bütün halinde teslimine teknik olarak imkân olmadığı için, yatırım mahallinde kurulumu gerçekleştirilen makine, teçhizat ve sistemlerin KDV Kanunu’nun 13/d maddesindeki istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmakta olup bu durumda yatırım mahallindeki inşa ve montaj işleri hizmet olarak değerlendirilip istisna dışında tutulmayacak, istisna bu unsurlar da dahil toplam bedele uygulanacaktır. Öte yandan, YTB kapsamında yer alsa dahi makine ve teçhizat niteliği taşımayan mallar ile teslimin uzantısı mahiyetinde olmayan hizmetlerin istisna kapsamında değerlendirilmesi söz konusu değildir. 2) YTB eki listelerde set, ünite, sistem olarak belirtilen yatırım mallarının kısım kısım teslim edilmesi halinde, teslim edilen her bir kısma ilişkin düzenlenmiş olan faturalara istinaden istisna kapsamında işlem yapılması mümkün bulunmaktadır. Bu durumda YTB kapsamında komple seti oluşturan muhtelif makinelerden bir kısmını teslim eden satıcılar, bu teslim nedeniyle yüklendikleri KDV’yi indirim hakkına sahip olup indirim yoluyla giderilemeyen KDV’nin iadesinin de genel usul ve esaslar çerçevesinde talep edilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, iade talebi komple setin teslim edildiği dönem itibarıyla yapılabilecektir. 3) YTB’ye ekli listelerde yer alan makine ve teçhizatın KDV istisnası uygulanarak teslimi, söz konusu makine ve teçhizatın düzenlenen YTB ve eki listelerde yer almasına bağlıdır. Bu nedenle, bir makine ve teçhizatın YTB’de yer alması kaydıyla istisna kapsamında teslimi mümkün bulunmakta olup söz konusu makine ve teçhizatın YTB eki yurt içinden alınacak makine teçhizat listesinde yer almayıp yurt dışından alınacak makine ve teçhizat listesinde yer almasının istisna uygulaması bakımından bir önemi bulunmamaktadır. 4) KDV Kanunu’nun 13/d maddesindeki istisnanın başlangıç tarihi YTB’nin alındığı tarih olup bu tarihten sonra belge kapsamında yapılan makine-teçhizat teslimleri KDV’den istisna tutulacaktır. Dolayısıyla, öteden beri KDV mükellefiyeti bulunan ve istisna kapsamında aldığı makine ve teçhizatı indirim hakkı tanınan işlemlerde kullanan bir mükellefin istisna yazısını sonradan alması istisna uygulamasına engel değildir. 5) YTB eki listelerde yer almakla beraber YTB’nin alındığı tarihten önce teslim edilen makine ve teçhizat için KDV hesaplanması gerekmekte olup KDV mevzuatına uygun olarak hesaplanan bu verginin fazla ve yersiz hesaplanan bir vergi olarak kabul edilerek 116 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’ndeki açıklamalara göre iadesi mümkün bulunmamaktadır.95 16.2. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – 69 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ekindeki form, – Alış ve satış faturalarının (imalatçılarda sadeci satış faturalarının) fotokopileri veya bu faturaların dökümünü gösteren liste, – Yatırım teşvik belgesi ve eki makine ve teçhizat listesi (Sanayi ve Ticaret Müdürlüklerince onaylı). 16.3. Rakamsal Hadler 16.3.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 16.3.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 200 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 200 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 17. LİMAN VE HAVA MEYDANLARININ İNŞASI, YENİLENMESİ VE GENİŞLETİLMESİ Liman ve hava meydanlarına bağlantı sağlayan demiryolu hatları ile limanlar ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi işlerini fiilen kendisi yapan veya yaptıran mükellefler ile genel bütçeli idarelere bu işlere ilişkin olarak yapılan mal teslimleri ve inşaat taahhüt işleri KDV’den istisnadır. 17.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – İstisna belgesinin örneği, – Yüklenilen KDV tablosu, – İade talep edilen döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, – Satış faturalarının fotokopisi veya listesi. 96 17.2. Rakamsal Hadler 17.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 17.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 18. ULUSAL GÜVENLİK AMAÇLI TESLİM VE HİZMETLER Bu istisna; – Millî Savunma Bakanlığına, – Jandarma Genel Komutanlığına, – Sahil Güvenlik Komutanlığına, – Savunma Sanayii Müsteşarlığına, – Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığına, – Emniyet Genel Müdürlüğüne, – Gümrük Muhafaza Genel Müdürlüğüne; – uçak, helikopter, gemi, denizaltı, tank, panzer, zırhlı personel taşıyıcı, roket, füze ve benzeri araç ve silahlar ile bunların oluşturduğu sistemlerin tesliminde, – bu araç, silah ve sistemlere ilişkin mühimmat, teçhizat, yedek parça ve eklentilerinin tesliminde, – yukarıda belirtilen araç, silah ve sistemlerin ar-ge, yazılım, üretim, montaj, tadilbakım-onarım ve modernizasyonuna ilişkin mal teslimi ve hizmet ifalarında uygulanabilir. 18.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar 18.1.1. Doğrudan Yapılan Teslimlerde ve Tedarikçi Firmaların Alımlarında İade Uygulaması – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı,97 – İstisna kapsamındaki işlemlerle ilgili alış ve giderleri dolayısıyla adlarına düzenlenen ve KDV indirimi için geçerli olan belgelerin dökümünü ihtiva eden ve ihale makamı ve mükellefçe kaşe-mühür ve imza tatbik edilmek suretiyle onaylanan listenin örneği (işlem tamamlanmadan önce), – 93 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ekinde yer alan (Ek:4) yazısının bir örneği (işlem tamamlandıktan sonra), – İstisna kapsamında kabul edilen harcamalara ait yüklenilen verginin tablosu, – İstisnaya konu işlemlerin gerçekleştiği döneme ait indirilecek KDV ve işlemin tamamlanmasından sonra yapılacak iade taleplerinde istisna kapsamında düzenlenen satış faturalarının listesi. 18.1.2. Yurt Dışında Yerleşik Firmalara Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İade Uygulaması – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Yüklenilen KDV tablosu, – İade talep edilen döneme ait indirilecek KDV ve istisna kapsamında düzenlenen satış faturalarının listesi, – 93 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ekinde yer alan (Ek:5) yazısının mükellef tarafından imza ve kaşe tatbik edilmek suretiyle onaylanmış örneği. 18.1.3. Yüklenici Firmalara Yapılacak Teslim ve Hizmetlerde İade Uygulaması (Sınır KDV hariç 10.000 TL) – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Yüklenilen KDV tablosu, – İade talep edilen döneme ait indirilecek KDV ve istisna kapsamında düzenlenen satış faturalarının listesi, – Ek 2 yazısının mükellef tarafından imza ve kaşe tatbik edilmek suretiyle onaylanmış örneği, 93 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (1.4) bölümü kapsamında başlayan ve halen devam eden işlerle ilgili olarak bu Tebliğ”in yürürlük tarihinden önce temin edilen teslim ve hizmetler için ödenen KDV bu Tebliğ’deki düzenlemeler esas alınarak iade edilir. 18.2. Rakamsal Hadler 18.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir.98 18.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) İade talebinin mahsuben yapılması veya nakden iade taleplerinin asgari limitin altında olması nedeniyle teminat ve VİR aranmaksızın iade alan mükelleflerin bu şekilde iade aldıkları birbirini izleyen 12 vergilendirme dönemini kapsayan bir YMM Raporu vermeleri gerekmektedir. 19. BAŞBAKANLIK MERKEZ TEŞKİLATINA YAPILACAK ARAÇ TESLİMLERİ 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli (II) sayılı listede yer alan araçların, Başbakanlık merkez teşkilatına tesliminde KDV hesaplanmaz. Ancak, söz konusu araçların Başbakanlığa bağlı, ilgili, ilişkili kurul, kurum veya kuruluşlara teslimi, genel esaslar çerçevesinde vergilendirilir. 19.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – İstisna kapsamındaki satış faturalarının fotokopisi veya listesi, – İstisna kapsamında teslim edilen araçlarla ilgili olarak yüklenilen vergi miktarına ilişkin hesaplamaları gösterir tablo, – İstisnaya konu işlemlerin gerçekleştiği döneme ait indirilecek KDV listesi, 19.2. Rakamsal Hadler 2004/8127 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 100 TL’yi aşan iadelerde; İade talepleri, 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin mal ihracatından doğan KDV iadesindeki esaslar çerçevesinde sonuçlandırılacaktır. İade için YMM Raporu ibraz edilen durumlarda da ihracat istisnası için öngörülen limitler geçerli olacaktır. 20. TAŞIMACILIK İSTİSNASI KDV Kanunu’nun 14/1’inci maddesine göre, transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık işlerinde, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek taşıma işleri KDV’den istisnadır.99 24/12/1984 tarih ve 84/8889 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında deniz, hava, kara ve demiryolu ile yapılan yük ve yolcu taşıma işleri KDV’den istisna edilmiştir. İstisna kapsamına;  Yabancı bir ülkede başlayıp Türkiye’den geçerek yabancı bir ülkede sona eren,  Yabancı bir ülkede başlayıp Türkiye’de sona eren,  Türkiye’de başlayıp yabancı bir ülkede sona eren taşıma işleri girmektedir. Kapsama giren taşıma faaliyetlerinin tamamının veya bir kısmının başka taşımacılara yaptırılması halinde; gerek taşıma işini yaptıran firmaya karşı muhatap olarak işi yüklenen organizatör firmanın, gerekse ikinci derece yüklenici olarak fiili nakliyeyi gerçekleştiren firmanın bu faaliyetleri istisna kapsamına girdiğinden her iki faaliyet de vergiye tabi olmayacaktır. Ancak ikinci derece yüklenicinin taşıma faaliyetinin Türkiye içinde başlayıp bitmesi halinde bu işler vergiye tabi olacaktır. Türkiye’de mukim firmanın tamamen yurt dışında gerçekleştirdiği taşımacılık hizmeti bu kapsamda değerlendirilmeyecek KDV’nin konusuna girmeyecektir. Örneğin; bir Türk firmasının Almanya’daki malları İspanya’ya taşıma hizmeti KDV’nin konusuna girmemektedir. 20.1. Deniz Taşımacılığında İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Deniz manifestosu (Aslı veya noter, gümrük idaresi ya da YMM onaylı örneği), – İade talep edilen döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, – Uluslararası taşımacılık hizmeti karşılığında düzenlenen faturaların fotokopisi. 20.1.1. Rakamsal Hadler 20.1.1.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 20.1.1.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 1.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır.100 Dönem itibarıyla 1.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 20.2. Kara Taşımacılığında İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Uluslararası taşımacılık hizmeti karşılığında düzenlenen faturaların fotokopisi, – Kara manifestosu veya TIR karnesi (asıl, noter, gümrük idaresi veya YMM tarafından tasdik edilmiş sureti) bunların temin edilememesi halinde triptik belgesi veya mükelleflerin düzenledikleri faturalar, bu faturaları teyit eden taşımayı yaptıran müesseselerin düzenleyip tasdik edecekleri listeler, – İade talep edilen döneme ilişkin indirilecek KDV listesi. 20.2.1. Rakamsal Hadler 20.2.1.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 20.2.1.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 1.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 1.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 20.3. Hava Taşımacılığında İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Hava taşımacılığı hizmeti karşılığında düzenlenen faturaların fotokopisi, – Hava manifestosu, bunun düzenlenmediği durumlarda düzenlenen faturalar ve faturaları teyit eden taşımayı yaptıran müesseselerin tasdik edecekleri listeler, – İade talep edilen döneme ilişkin indirilecek KDV listesi. 101 20.3.1. Rakamsal Hadler 20.3.1.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 20.3.1.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 1.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 1.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranılmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 21. YURT DIŞINA ÇIKIŞ YAPAN ARAÇLARA MOTORİN TESLİMİ 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu hükümleri çerçevesinde, Bakanlar Kurulunca belirlenen sınır kapılarında 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun ihracat rejimi kapsamında yurt dışına çıkarılacak eşyayı taşıyan kamyon, çekici ve soğutucu ünitesine sahip yarı römorkların depolarına yalnızca yurt dışına çıkışlarında yapılacak motorin teslimi vergiden istisnadır. İstisna kapsamında teslim edilecek motorin miktarı, araçların ve soğutucu ünitelerin standart yakıt deposu miktarlarını aşamaz. 21.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İhraç malı taşıyan araçlara yapılan motorin teslimlerinden kaynaklanan iade taleplerinde yukarıda belirtilen belgelere ek olarak aşağıdaki belgeler aranmaktadır. – İade talep dilekçesi, – İstisnanın beyan edildiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi, – İade hakkı doğuran işleme ait yüklenilen KDV listesi, – İadesi talep edilen KDV hesaplama tablosu. 21.2. Rakamsal Hadler 21.2.1. Mahsuben İade Talepleri Mükelleflerin bu işlemden kaynaklanan mahsuben iade talepleri yukarıdaki belgelerin ibraz edilmiş olması halinde miktarına bakılmaksızın VİR ve YMM Raporu aranmadan yerine getirilir.102 21.2.2. Nakden İade Talepleri Mükelleflerin bu işlemden kaynaklanan ve 5.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri VİR, YMM Raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir. İade talebinin 5.000 TL’yi aşması halinde aşan kısmın iadesi VİR veya YMM Raporuna göre yerine getirilir. Teminat verilmesi halinde, teminat verilmesi üzerine mükellefin iade talebi yerine getirilir. Teminat VİR veya YMM Raporu sonucuna göre çözülür. 22. DİPLOMATİK İSTİSNA Diplomatik misyonlar ve konsolosluklar ile uluslararası kuruluşların vergi muafiyetine sahip mensuplarına satış yapan KDV mükellefleri, düzenledikleri fatura ve benzeri belgelerde (fatura düzenleme sınırının altında kalsa bile bu kapsamdaki satışları için fatura düzenlenmesi gerekmektedir) yabancı misyona tabi kişinin adı-soyadını, Dışişleri Bakanlığınca düzenlenen yabancı misyon personel kimlik kartının numarasını veya yabancılara mahsus kimlik numarasını yazacaklardır. Bu bilgilerin yer almadığı fatura ve benzeri belgeler iade talebine konu olmayacaktır. Ancak elektrik, su ve telekomünikasyon harcamalarına ait belgelerde yabancı misyon personel kimlik kartının numarası veya yabancılara mahsus kimlik numarası aranılmayacaktır. 01/01/2010 tarihinden itibaren 113 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ile 103 Seri No’lu KDV Genel Tebliği yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tarihten geçerli olmak üzere diplomatik misyonlar ve konsolosluklar ile uluslararası kuruluşların mensuplarından bedeli KDV dahil en az 50 TL (veya karşılıklılık ilkesi çerçevesinde tespit edilen daha yüksek bir alt limit) olan mal ve hizmetlere ait alış sırasında ödedikleri KDV’nin iadesini talep edenler; içinde bulundukları takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla gerçekleşen harcamalarına ait fatura ve benzeri belgeleri, Dışişleri Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitelerinde örneği yer alan bildirim formuna ekleyerek takip eden ayda mensup oldukları temsilciliğin belirleyeceği süre içinde bu temsilciliğe vereceklerdir. Elektrik, su ve telekomünikasyon harcamalarında bedel 50 TL’yi geçmese dahi bu harcamalara ilişkin belgeler bu bildirim formuna eklenecektir. Vergi dairesi iade işlemlerini, formların intikal ettiği tarihten itibaren en geç 30 gün içinde sonuçlandırarak, iade tutarını ilgili kişinin banka hesabına aktaracaktır. 23. ULUSLARARASI KURULUŞLARA YAPILACAK TESLİM VE HİZMETLER Uluslararası anlaşmalar gereğince vergi muafiyeti tanınan uluslararası kuruluşlara yapılan teslim ve hizmetler KDV’den istisnadır. 23.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı,103 – Teslime ilişkin düzenlenen fatura ve benzeri vesikaların fotokopilerinin ekli olduğu liste, – Yüklenilen KDV tablosu, – İade talep edilen döneme ilişkin indirilecek KDV listesi. 23.2. Rakamsal Hadler 23.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde miktar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 23.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 200 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 200 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 24. ENGELLİLERİN KULLANIMINA MAHSUS ARAÇ VE GEREÇLERİN TESLİMİ Münhasıran engellilerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamlarında kullanmaları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç (örneğin görme engellilerin kullandıkları baston, yazı makinesi, kabartma klavye; ortopedik engellilerin kullandıkları tekerlekli sandalye, ortezprotez gibi cihaz ve araçlar) ile özel bilgisayar programları istisna kapsamındadır. Engelliler dışında engelli olmayanlar tarafından da kullanılması mümkün olan araç ve gereçlerin teslimi bu istisna kapsamında değildir. Ayrıca, binek otomobili ve diğer nakil vasıtaları istisna hükmünde yer verilen “araç- gereç” kapsamında değerlendirilmemektedir. İstisna uygulaması, münhasıran engellilere yapılan teslimlerle sınırlı olmayıp, kapsama giren araç ve gereçlerin her safhada tesliminde ve ithalinde uygulanır. 24.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – İstisna kapsamındaki satış faturalarının fotokopisi veya bunların dökümünü gösteren liste, – İade talep edilen döneme ait indirilecek KDV listesi,104 – İstisna kapsamındaki işlemin bünyesine giren vergilerin tutarına ilişkin hesaplamaları gösteren tablo. 24.2. Rakamsal Hadler 24.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 24.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 25. BM İLE NATO TEMSİLCİLİKLERİ VE BU TEŞKİLATLARA BAĞLI FON VE ÖZEL İHTİSAS KURULUŞLARI İLE OECD RESMİ KULLANIMLARI İÇİN YAPILACAK MAL TESLİMİ VE HİZMET İFALARI KDV Kanunu’nun geçici 26’ncı maddesine göre, finansmanları söz konusu maddede belirtilen kuruluşlar tarafından karşılanması şartıyla ilgili kurum, temsilcilik, program, fon ve özel ihtisas kuruluşlarının Türkiye’deki faaliyetlerinin devamı veya ilgili kurumlara ilişkin uluslararası anlaşmaların yürürlükte bulunduğu süre içerisinde; – Birleşmiş Milletler Temsilciliği, Birleşmiş Milletlere bağlı program, fon ve özel ihtisas kuruluşlarının resmi kullanımları için yapılacak mal teslimi ve hizmet ifaları, – İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatına resmi kullanımları için yapılacak mal teslimi ve hizmet ifaları, – Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı temsilcilikleri ile bu Teşkilata bağlı fon ve özel ihtisas kuruluşlarına resmi kullanımları için yapılacak mal teslimi ve hizmet ifaları, – Yukarıda sayılanların, sosyal ve ekonomik yardım amacıyla bedelsiz olarak yapacakları mal teslimi ve hizmet ifaları ile bu mal teslimi ve hizmet ifaları ile ilgili mal ve hizmetlerin bunlara teslim ve ifası istisnanın kapsamına girmektedir. 26. 3996 SAYILI KANUN’A GÖRE YAP-İŞLET-DEVRET VEYA 3359 SAYILI KANUN İLE 652 SAYILI KARARNAME’YE GÖRE KİRALAMA KARŞILIĞI YAPTIRILAN PROJELER İstisnadan;105 – 3996 sayılı Kanun’a göre yap-işlet-devret modeli çerçevesinde gerçekleştirilecek projeler, – 3359 sayılı Kanun’un ek 7’nci maddesine göre Yüksek Planlama Kurulu tarafından kiralama karşılığı yaptırılmasına karar verilen sağlık tesislerine ilişkin projeler, – 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 23’üncü maddesine göre Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kiralama karşılığı yaptırılmasına karar verilen eğitim öğretim tesislerine ilişkin projeler, – Yukarıdaki projelerden 04/04/2012 tarihinden (652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 23’üncü maddesi kapsamındaki, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kiralama karşılığı yaptırılmasına karar verilen eğitim öğretim tesislerine ilişkin projelerde 15/06/2012 tarihinden) önce ihale veya görevlendirme ilanı yayımlanmış ancak teklif alınmamış projeler, – Bu projelerden 31/12/2023 tarihine kadar ihale veya görevlendirme ilanı yayımlanacak olanlar yararlanır. 26.1 İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – 118 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ekinde yer alan (Ek:1) yazının alıcı mükellef tarafından imza ve kaşe tatbik edilmek suretiyle onaylanmış bir örneği, – Yüklenilen KDV listesi ve tablosu, – İşlemin gerçekleştiği döneme ait indirilecek KDV listesi, – İstisna kapsamında düzenlenen satış faturalarının listesi, 26.2. Rakamsal Hadler 26.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 26.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği)106 27. BÜYÜK VE STRATEJİK YATIRIMLAR KAPSAMINDAKİ İŞLEMLER 31/12/2023 tarihine kadar uygulanmak üzere, yatırım teşvik belgeleri kapsamında asgari 500 milyon Türk Lirası tutarında sabit yatırım öngörülen stratejik yatırımlar kapsamında, inşaat işleri nedeniyle yüklenilen ve takvim yılı sonuna kadar indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV’nin, izleyen yıl içerisinde bu kapsamda işlemleri bulunan mükelleflere iade edilmesi öngörülmektedir. Uygulamadan 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın 8’inci maddesinde hükme bağlanan nitelikteki yatırımlar yararlanır. Bahse konu Karar’ın uygulamasına ilişkin 2012/1 No’lu Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ’in 10’uncu maddesinde de stratejik yatırımların kapsamına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen Kararname ve Tebliğ maddelerinde belirtilen kriterleri sağlayan, ithalat bağımlılığı yüksek ürünlerin üretimine yönelik 500 milyon Türk Lirası tutarında sabit yatırım öngörülen yatırımlar stratejik yatırım olarak değerlendirilir. 28. İSMEP KAPSAMINDA, İSTANBUL İL ÖZEL İDARESİNE BAĞLI OLARAK FAALİYET GÖSTEREN İSTANBUL PROJE KOORDİNASYON BİRİMİNE YAPILACAK TESLİM VE HİZMETLER 6111 sayılı Kanun’un geçici 16’ncı maddesinde düzenlenen bir istisna olup hüküm; “(1) İstanbul Sismik Riskin Azaltılması ve Acil Durum Hazırlık Projesi (İSMEP) kapsamında, İstanbul İl Özel İdaresine bağlı olarak faaliyet gösteren İstanbul Proje Koordinasyon birimine yapılacak teslim ve hizmetler, finansmanı yabancı devletler, uluslararası kurum ve kuruluşlarca karşılanmak şartıyla 31/12/2020 tarihine kadar KDV’den müstesnadır. (2) İstisna kapsamındaki teslim ve hizmetler dolayısıyla yüklenilen vergiler, vergiye tabi işlemler nedeniyle hesaplanan vergiden indirilir, indirim yoluyla giderilemeyen vergiler 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 32’nci maddesi hükmü uyarınca mükellefe iade edilir. (3) Maliye Bakanlığı, istisna kapsamına girecek teslim ve hizmetleri tanımlamaya, istisna ve iade uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.” şeklindedir. İstisna, finansmanlarının yabancı devletler, uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından karşılanması şartıyla İSMEP kapsamında 31/12/2020 tarihine kadar İstanbul İl Özel İdaresine bağlı olarak faaliyet gösteren İstanbul Proje Koordinasyon Birimine yapılan teslim ve hizmetlere uygulanacaktır. 28.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığınca İstanbul Proje Koordinasyon Birimine verilecek istisnadan yararlanılabileceğine dair yazı,107 – İstisna kapsamındaki satış faturalarının fotokopisi veya listesi, – İstisna kapsamındaki teslim ve hizmetlerle ilgili olarak yüklenilen KDV listesi, – İstisnaya konu işlemlerin gerçekleştiği döneme ait indirilecek KDV listesi. 28.2. Rakamsal Hadler 28.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla ilgili belgelerin ibrazı halinde tutar her ne olursa olsun VİR veya teminat aranmaksızın mahsup işlemi yerine getirilir. 28.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır. Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 392.000 TL’ye kadar yapılabilmektedir. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 29. KÜLTÜR, EĞİTİM, SOSYAL VE ASKERİ AMAÇLI İSTİSNALAR VE DİĞER İSTİSNALAR 29.1. Kültür ve Eğitim Amaçlı İstisnalar – Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler, köyler, bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasî partiler ve sendikalar, kanunla kurulan veya tüzelkişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları, kamu menfaatine yararlı dernekler, tarımsal amaçlı kooperatifler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların: – İlim, fen ve güzel sanatları, tarımı yaymak, ıslah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetleri, – Tiyatro, konser salonu, kütüphane, sergi, okuma ve konferans salonları ile spor tesisleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kültür ve eğitim faaliyetlerine ilişkin teslim ve hizmetleri KDV’den istisnadır. Sayılanlar dışındaki teslim ve hizmetler için istisna uygulanması söz konusu olmaz. 29.2. Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar – Kanun’un 17/1’inci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşların hastane, nekahathane, klinik, dispanser, prevantoryum, sanatoryum, kan bankası ve organ nakline mahsus bankalar, 108 anıtlar, botanik ve zooloji bahçeleri, parklar ile veteriner, bakteriyoloji, seroloji ve distofajin laboratuvarları gibi kuruluşlar, öğrenci veya yetiştirme yurtları, yaşlı ve sakat bakım ve huzurevleri, parasız fukara aşevleri, düşkünevleri ve yetimhaneleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri ile bunlardan sağlık hizmeti sunanların teşhis ve tedaviye yönelik olarak birbirlerine yapacakları teslim ve hizmetler, – Özel okullarca bedelsiz verilen eğitim, öğretim hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin %10’unu, 24/3/1950 tarihli ve 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun ile 30/4/1992 tarihli ve 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerine göre kurulan öğrenci yurtları tarafından bedelsiz verilen yurt hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin %10’unu, üniversite ve yüksekokullarda ise %50’sini geçmemek üzere verilen bedelsiz eğitim ve öğretim hizmetleri, kanunların gösterdiği gerek üzerine bedelsiz olarak yapılan mal teslimi ve hizmet ifaları, birinci fıkrada sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapılan her türlü mal teslimi ve hizmet ifaları ile fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin teslimi, – Yabancı devletlerin Türkiye’deki diplomatik temsilcilik ve konsoloslukları ile yabancı hayır ve yardım kurumlarına, 17’nci maddenin birinci fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapacakları teslim ve hizmetlere ilişkin olarak yapılan teslim ve hizmetler, – 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının rölöve, restorasyon ve restitüsyon projelerine münhasır olmak üzere, bu projelendirmelerden yararlananlara verilen mimarlık hizmetleri ile projelerin uygulanması kapsamında yapılacak teslimler, – Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, kanunlarla kendilerine verilen görev gereği ve kuruluş amaçlarına uygun ruhsat, izin, onay ve benzeri hizmetleri ile bu hizmetlerle ilgili olarak kullanılacak basılı kâğıtların bu kuruluşlar tarafından teslimi (motorlu taşıtlar tescil plaka teslimleri hariç) KDV’den istisnadır. 29.3. Askeri Amaç Taşıyan İstisnalar Askeri fabrika, tersane ve atölyelerin kuruluş amaçlarına uygun olarak yaptıkları teslim ve hizmetler KDV’den istisnadır. 29.4. Diğer İstisnalar – GVK’ya göre vergiden muaf esnaf ile basit usulde vergilendirilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler, – GVK’ya göre gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler ile aynı Kanun’un 66’ncı maddesine göre vergiden muaf olan serbest meslek erbabı tarafından yapılan teslim ve hizmetler,109 – GVK’nın 81’inci maddesinde belirtilen işlemler ile KVK’ya göre yapılan devir ve bölünme işlemleri, – İktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri ile Sağlık Bakanlığına bağlı hastane, klinik, dispanser, sanatoryum gibi kurum ve kuruluşların yapacağı GVK’nın 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri, – Banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler ve sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri ile KVK’nın 7’nci maddesinin numaralı bendinde belirtilen kurumların kredi teminatı sağlama işlemleri, – Darphane ve Damga Matbaası tarafından yapılan teslim ve hizmetler, – Külçe altın, külçe gümüş, kıymetli taşlar (elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet, inci, kübik virconia) döviz, para, damga pulu, değerli kâğıtlar, hisse senedi, tahvil, varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikaları, Türkiye’de kurulu borsalarda işlem gören sermaye piyasası araçları ile metal, plastik, lastik, kauçuk, kâğıt, cam hurda ve atıklarının teslimi, – Ziraî amaçlı su teslimleri ile köy tüzel kişiliklerince köyde ikamet edenlere yapılan ticarî amaçlı olmayan perakende içme suyu teslimleri, kamu kuruluşları, tarımsal kooperatifler ve çiftçi birliklerince yapılan arazi ıslahına ait hizmetler, – Serbest bölgelerde verilen hizmetler, – Boru hattı ile yapılan yabancı ham petrol, gaz ve bunların ürünlerinin taşınması hizmetleri, – Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin kurulması amacıyla oluşturulan iktisadi işletmelerin arsa ve işyeri teslimleri, – 4743 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan varlık yönetim şirketlerinin bankalar, özel finans kurumları ve diğer mali kurumlardan devraldığı alacakların tahsili amacıyla bu alacakların teminatını oluşturan mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi ile aynı Kanun’a göre finansal yeniden yapılandırma çerçeve anlaşmaları hükümleri kapsamında yeniden yapılandırılan borçların ödenmemesi nedeniyle bu borçların teminatını oluşturan mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi, – Bankalar Kanunu uyarınca; mal ve hakların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna teslimi ile bunların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi, bu Fonun devraldığı alacakların tahsili amacıyla, bunların teminatını oluşturan mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi ve temettü hariç ortaklık haklarıyla yönetim ve denetimleri devralınan şirketlerin aktiflerinin Fon alacaklarının tahsili amacıyla (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) teslimi, – Basın,Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğüne verilen haber hizmetleri, – Hazinece yapılan taşınmaz teslimi ve kiralamaları, irtifak hakkı tesisi, kullanma izni ve ön izin verilmesi işlemleri ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca yapılan arsa ve arazi teslimleri,110 – Kurumların aktifinde veya belediyeler ile il özel idarelerinin mülkiyetinde, en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler ile bankalara borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık taşınmaz ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara devir ve teslimleri (istisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları ve iştirak hisselerinin teslimleri istisna kapsamı dışındadır.), – 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 38/A maddesinde tanımlanan konut finansmanı amacıyla teminat gösterilen veya ipotek konulan konutun, konut finansman kuruluşları, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, ipotek finansmanı kuruluşları ya da üçüncü kişilere teslimi (müzayede mahallinde yapılan satışlar dahil) ile bu şekilde alınan konutun, konut finansman kuruluşları, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı veya ipotek finansmanı kuruluşları tarafından teslimi (müzayede mahallinde yapılan satışı dahil), – 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin, KDV Kanunu’nun 1’inci maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinin (d) alt bendi ile 13’üncü maddenin birinci fıkrasının (ğ) bendinde belirtilen işlemler hariç olmak üzere, ürün ihtisas borsaları ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığından ürün senedi alımsatımı konusunda izin alan ticaret borsaları aracılığıyla teslimleri (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından 30’uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uygulanmaz.), – Menkul, gayrimenkul ve maddi olmayan varlıkların, varlık kiralama şirketlerine devri ile bu varlıkların varlık kiralama şirketlerince kiralanması ve devralınan kuruma devri, – 03/06/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca oluşturulan Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından münhasıran uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin olarak verilen hizmetler KDV’den istisnadır.111 BÖLÜM 4 İNDİRİMLİ ORAN 1) İNDİRİMLİ ORANA TABİ MAL VE HİZMETLERLE İLGİLİ İADELER KDV Kanunu’nun 29/2’nci maddesi ile Kanun’un 28’inci maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sınırı aşan verginin yılı içinde mahsuben, izleyen yıl içerisinde de mükellefin talebi doğrultusunda nakden veya mahsuben iadesine imkân tanınmıştır. 1.1. İndirimli Oran (AYLIK) 1.1.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Takvim yılı başından mahsup hakkının doğduğu döneme kadar yapılan alışlara ilişkin fatura ve benzeri belgeler ile aynı dönemde yapılan indirimli orana tabi satışlara ilişkin fatura ve benzeri belgelerin listesi, – Takvim yılı başından mahsup hakkının doğduğu döneme kadar iade edilecek vergi tutarının hesaplanmasına ilişkin olarak dönemler itibarıyla hazırlanacak tablo, – Cari yıl içerisinde bir iade talebi sonuçlandırıldıktan sonra yapılacak iade taleplerinde, iade hakkı doğuran işlemin ait olduğu dönemden iadenin talep edildiği döneme kadar aradaki dönemlere ilişkin olarak indirilecek KDV listesi, indirimli orana tabi işlemlere ait satış faturaları veya bu faturaların dökümünü gösteren liste ile yüklenilen KDV listesi ve tablosu, – Kollektif şirketler ile adi ortaklıklar adına ortaya çıkan KDV iade alacaklarının ortakların borçlarına yönelik mahsup taleplerinde mahsup talep dilekçesine, yukarıda sayılan belgelerin yanı sıra, diğer ortakların mahsup yapılmasına izin verdiğini gösteren noter tarafından onaylanmış bir belge de eklenecektir. – Mükellefin kendi elektrik ve doğalgaz borçlarına mahsup talep etmesi halinde; 1) İndirimli orana tabi işlemlerden doğan iade alacaklarını mükellefin kendi doğalgaz ve/veya elektrik borçlarına mahsup suretiyle ödemek istediklerini belirttikleri dilekçe, (Mahsup dilekçesinde doğalgaz/elektrik dağıtıcısı kuruluşun banka hesap numarası da belirtilecektir.) 2) Satıcı kuruluşlar tarafından talep eden mükelleflere verilen; %51 veya daha fazla hisselerinin kamuya ait olduklarını da belirtmek suretiyle fatura bedellerinin yatırılacağı banka hesap numarasını gösteren yazının ibrazı, (Bir defaya mahsus olmak üzere.)112 3) Doğalgaz/elektrik faturasının iadeyi talep eden firma yetkililerince aslına uygunluğu kaşe ve imza tatbik edilmek suretiyle onaylanmış fotokopisi, (Bu faturada yer alacak ceza, faiz ve benzeri unsurlar da mahsuba esas tutara dâhil olacaktır.) 4) Mahsup talebi için fatura örneğinin ibrazı zorunludur. 1.1.2. Rakamsal Hadler 1.1.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan mahsup talepleri VİR ve teminat aranmaksızın yerine getirilecek, talep belgelerin tamamlandığı tarih itibarıyla geçerlilik kazanacaktır. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üstündeki mahsup talepleri VİR veya YMM Raporuna göre yerine getirilecektir. Talep tutarının 4.000 TL’yi aşan kısmı kadar teminat gösterilmesi halinde ilgili belgelerin tamamlanıp teminatın verildiği tarih itibarıyla mahsup talebi geçerlilik kazanacak ve teminat VİR veya YMM Raporu ile çözülebilecektir. YMM Raporlarında, iadenin talep edildiği yıl için belirlenen limitler geçerli olacaktır. Örneğin; 2011 yılında gerçekleşen işlemlerle ilgili olarak 2012 yılı içerisinde yapılacak iade taleplerinde 2012 yılı için YMM Raporu ile azami alınabilecek iade tutarına ilişkin limitler uygulanacaktır. Mahsuben iadenin VİR’e göre sonuçlandırılması durumunda iade talep dilekçesinin verildiği tarih itibarıyla, YMM Raporu ile talep edilmesi halinde ise YMM Raporunun ibraz edildiği tarih itibarıyla geçerlilik kazanacaktır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 784.000 TL’ye kadar. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) Sermayelerinin %51 veya daha fazlası genel ve katma bütçeli dairelere, il özel idarelerine, köylere, belediyelere ve bunların teşkil ettikleri birliklere, döner sermayeli kuruluşlara, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları ile Devlet eliyle kurulan üniversitelere, kanunla kurulan emekli ve yardım sandıklarına ait mükelleflerin bu kapsamdaki mahsuben iade talepleri, yukarıda yer alan belgelerin ibrazı üzerine miktara bakılmaksızın VİR, YMM Raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir. 1.1.2.2. Nakden İade Talepleri Nakit iade uygulaması bulunmamaktadır. 1.2. İndirimli Oran (YILLIK) 1.2.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı,113 – İndirimli orana tabi işlemlerin yapıldığı yılda söz konusu işlemlere ait alış ve satış faturaları ve benzeri belgelerin listesi, – Yıllık iade tutarının hesaplanmasına ilişkin tablo, – Yılı içinde mahsup edilen tutarları aylık olarak gösteren tablo (bu tabloda yılı içinde mahsup edilemeyen tutar da tek satırda gösterilecektir), – İadenin talep edildiği izleyen yılın ilk döneminden iadenin talep edildiği döneme kadar aylar itibarıyla devreden KDV tutarlarını gösteren tablo. 1.2.2. Rakamsal Hadler 1.2.2.1. Mahsuben İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan mahsup talepleri VİR ve teminat aranmaksızın yerine getirilecek, talep belgelerin tamamlandığı tarih itibarıyla geçerlilik kazanacaktır. Dönem itibarıyla 4.000 TL ve üstündeki mahsup talepleri VİR veya YMM Raporuna göre yerine getirilecektir. Talep tutarının 4.000 TL’yi aşan kısmı kadar teminat gösterilmesi halinde ilgili belgelerin tamamlanıp teminatın verildiği tarih itibarıyla mahsup talebi geçerlilik kazanacak ve teminat VİR veya YMM Raporu ile çözülebilecektir. YMM Raporlarında, iadenin talep edildiği yıl için belirlenen limitler geçerli olacaktır. Örneğin; 2011 yılında gerçekleşen işlemlerle ilgili olarak 2012 yılı içerisinde yapılacak iade taleplerinde 2012 yılı için YMM Raporu ile azami alınabilecek iade tutarına ilişkin limitler uygulanacaktır. Mahsuben iadenin VİR’e göre sonuçlandırılması durumunda iade talep dilekçesinin verildiği tarih itibarıyla, YMM raporu ile talep edilmesi halinde ise YMM Raporunun ibraz edildiği tarih itibarıyla geçerlilik kazanacaktır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 784.000 TL’ye kadar. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) Sermayelerinin %51 veya daha fazlası genel ve katma bütçeli dairelere, il özel idarelerine, köylere, belediyelere ve bunların teşkil ettikleri birliklere, döner sermayeli kuruluşlara, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları ile Devlet eliyle kurulan üniversitelere, kanunla kurulan emekli ve yardım sandıklarına ait mükelleflerin bu kapsamdaki mahsuben iade talepleri, yukarıda yer alan belgelerin ibrazı üzerine miktara bakılmaksızın VİR, YMM Raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir. 1.2.2.2. Nakden İade Talepleri Dönem itibarıyla 4.000 TL’ye kadar olan nakden iade taleplerinde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmamaktadır.114 Dönem itibarıyla 4.000 TL’yi aşan iadelerde; VİR, teminat veya YMM Raporu aranmaktadır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 784.000 TL’ye kadar. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 1.3. İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Kayıtlı Teslimi 1.3.1. İbraz Edilmesi Gereken Evraklar – İade talep dilekçesi ve internet vergi dairesi aracılığı ile gönderilen listelere ait internet vergi dairesi liste alındısı, – Takvim yılı başından mahsup hakkının doğduğu döneme kadar yapılan alışlara ilişkin fatura ve benzeri belgeler ile aynı dönemde yapılan indirimli orana tabi satışlara ilişkin fatura ve benzeri belgelerin listesi, – Takvim yılı başından mahsup hakkının doğduğu döneme kadar iade edilecek vergi tutarının hesaplanmasına ilişkin olarak dönemler itibarıyla hazırlanacak tablo, – Cari yıl içerisinde bir iade talebi sonuçlandırıldıktan sonra yapılacak iade taleplerinde, iade hakkı doğuran işlemin ait olduğu dönemden iadenin talep edildiği döneme kadar aradaki dönemlere ilişkin olarak indirilecek KDV listesi, indirimli orana tabi işlemlere ait satış faturaları veya bu faturaların dökümünü gösteren liste ile yüklenilen KDV listesi ve tablosu, – Kollektif şirketler ile adi ortaklıklar adına ortaya çıkan KDV iade alacaklarının ortakların borçlarına yönelik mahsup taleplerinde mahsup talep dilekçesine, yukarıda sayılan belgelerin yanı sıra, diğer ortakların mahsup yapılmasına izin verdiğini gösteren noter tarafından onaylanmış bir belge de eklenecektir. – Mükellefin kendi elektrik ve doğalgaz borçlarına mahsup talep etmesi halinde; 1) İndirimli orana tabi işlemlerden doğan iade alacaklarını mükellefin kendi doğalgaz ve/veya elektrik borçlarına mahsup suretiyle ödemek istediklerini belirttikleri dilekçe, (Mahsup dilekçesinde doğalgaz/elektrik dağıtıcısı kuruluşun banka hesap numarası da belirtilecektir.) 2) Satıcı kuruluşlar tarafından talep eden mükelleflere verilen; %51 veya daha fazla hisselerinin kamuya ait olduklarını da belirtmek suretiyle fatura bedellerinin yatırılacağı banka hesap numarasını gösteren yazının ibrazı, (Bir defaya mahsus olmak üzere.) 3) Doğalgaz/elektrik faturasının iadeyi talep eden firma yetkililerince aslına uygunluğu kaşe ve imza tatbik edilmek suretiyle onaylanmış fotokopisi, (Bu faturada yer alacak ceza, faiz ve benzeri unsurlar da mahsuba esas tutara dâhil olacaktır.) 4) Mahsup talebi için fatura örneğinin ibrazı zorunludur.115 – İhracatı gerçekleştiren mükelleften, 99 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (4) numaralı bölümüne göre alınacak yazı, – Yılın başından cari döneme kadar aylar itibarıyla ve kümülatif sütunlara da yer verilmek suretiyle, incelemesiz/teminatsız mahsup kapsamına giren teslim bedelleri, bunlar dışındaki indirimli orana tabi diğer işlem bedelleri (birden fazla işlem varsa toplamları alınarak tek tutar olarak ifade edilecektir) ve her ikisinin toplamını gösteren bir tablo. 1.3.2. Rakamsal Hadler Tutarın 4.000 TL’yi aşmaması halinde mahsup talepleri, ilgili belgelerin tamamlanması şartıyla incelemesiz ve teminatsız yerine getirilecektir. a) İade tutarının 4.000 TL’yi aşması ve teminat gösterilmesi halinde 1) İncelemesiz/teminatsız mahsup talepleri, ihracatın gerçekleşmesi beklenilmeden yukarıdaki bahsedilen “ibrazı zorunlu belgelerin” tamamlanıp teminatın gösterildiği tarihte geçerlilik kazanacak, alınan teminat ihracatın gerçekleşip gerekli belgelerin ibrazı üzerine iade edilecektir. 2) İncelemesiz/teminatsız mahsuba konu işlemler dışındaki mahsuben iade talepleri yukarıdaki bahsedilen “ibrazı zorunlu belgelerin” tamamlanıp teminat gösterildiği tarihte geçerlilik kazanacak, teminat, VİR ya da YMM Raporunun ibrazı üzerine iade edilecektir. b) İade tutarının 4.000 TL’yi aşması ve teminat gösterilmemesi halinde 1) İndirimli orana tabi malların ihraç amaçlı teslimlerinden kaynaklanan kısımla ilgili mahsuben iade talebi, VİR ve teminat aranmaksızın ihracatın gerçekleşip ilgili belgelerin tamamlandığı tarih itibarıyla, 2) Diğer kısma ilişkin mahsup talepleri ise mahsuben iadenin VİR’e göre sonuçlandırılması durumunda iade talep dilekçesinin verildiği tarih itibarıyla, YMM Raporu ile talep edilmesi halinde ise YMM Raporunun ibraz edildiği tarih itibarıyla, geçerlilik kazanacaktır. İndirimli orana tabi malların oldukları gibi ihraç edilmeleri şartıyla; 1) Dış ticaret sermaye şirketlerine, 2) Sektörel dış ticaret şirketlerine, 3) Yarıdan fazla hissesine sahip oldukları şirketlere, 4) Kendi hisselerinin yarısından fazlasına sahip olan şirketlere, tesliminden doğan yılı içindeki mahsup talepleri, miktarına bakılmaksızın VİR, YMM raporu ve teminat aranılmadan yerine getirilecektir. c) İncelemesiz/teminatsız mahsuben iade uygulaması 1) KDV Kanunu’na göre tecil-terkin uygulanan ihraç kaydıyla teslimler bu düzenleme dışındadır. Bu düzenleme, yukarıda belirtilen mükelleflere KDV uygulanarak yapılan indirimli orana tabi teslimlerden doğan yılı içindeki mahsup taleplerine ilişkindir.116 2) Uygulamadan faydalanılabilmesi için malların oldukları gibi ihraç edilmeleri zorunludur. Bir başka deyişle satışı yapılan indirimli orana tabi malın, ihraç edilen nihai ürün olması gerekmektedir. 3) İncelemesiz/teminatsız mahsup uygulaması, indirimli orana tabi işlemlerden, yukarıda kapsamı belirtilen teslimlere isabet eden kısım için geçerlidir. 4) İade hakkı önceki bölümlerde de belirtildiği üzere Bakanlar Kurulunca belirlenen alt sınırın aşıldığı dönemde doğmakta, bu dönemde alt sınırı aşan kısmın mahsuben iadesi talep edilebilmektedir. 5) Yılın başından sınırın aşıldığı döneme kadar (bu dönem dahil) yapılan ve incelemesiz/teminatsız iade kapsamına giren teslim bedelleri toplamı, aynı dönemdeki indirimli orana tabi bütün işlem bedelleri toplamına oranlanacak, bu oran sınırı aşan iade tutarına uygulanarak incelemesiz/teminatsız mahsup edilebilecek tutar hesaplanacaktır. 6) Alt sınırın aşıldığı dönemden sonra ise sadece o dönemdeki işlemler için aynı oranlama yapılarak incelemesiz/teminatsız mahsup tutarı hesaplanacaktır. YMM Raporu ile iade, tam tasdik sözleşmesi varsa limitsiz, yoksa 784.000 TL’ye kadar. (37 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği) 1.4. Fason Tekstil ve Konfeksiyon İşlerinde İade Uygulaması 1.4.1. Yılı İçerisinde Mahsuben İade Talepleri – 2.000 TL’yi aşmayan mahsup talepleri VİR, YMM Raporu ve teminat aranmaksızın, – 2.000 TL ve üzerindeki mahsuben iade talepleri ise teminat ve/veya VİR sonucuna göre yerine getirilecektir. 1.4.2. İzleyen Yıl İçerisinde Nakden İade Talepleri – Nakden iade talepleri münhasıran teminat ve/veya VİR ile yerine getirilecektir. – Mükelleflerin, KDV iade alacağının tamamı için 6183 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde sayılan cinsten teminat göstermeleri halinde iade talebi, önceki bölümlerde belirtilen belgelerin ibraz edilmiş olması şartıyla teminatın gösterildiği tarih itibarıyla geçerlilik kazanacak, teminat VİR sonucuna göre çözülecektir. – VİR sonucuna göre yapılacak iadelerde, mahsuben iade talepleri mahsup talep dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla, nakden iade talepleri ise VİR’in vergi dairesine intikal ettiği tarih itibarıyla geçerlilik kazanacaktır. 2. İndirimli Orana Tabi İşlemlerden Kaynaklanan İade Taleplerinde Ciro Primi ve Benzerleri Nedeniyle Yüklenilen Vergilerin İade Hesabına Dahil Edilip Edilemeyeceği KDV Kanunu’nun 29/2’nci maddesinde, indirimli orana tabi işlemlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca belirlenen sının aşan verginin, maddede yazılı borçlara yılı içinde mahsuben, yılı 117 içinde mahsuben iade edilemeyen verginin ise izleyen yıl içerisinde, mükellefin talep etmesi kaydıyla nakden veya mahsuben iade edileceği hüküm altına alınmıştır. İndirimli orana tabi işlemlerle ilgili ayrıntılı açıklamalara 74, 76, 82, 85, 98, 99, 101, 105, 106, 107, 111 ve 119 Seri No’lu KDV Genel Tebliğleri’nde, ciro primi ile ilgili açıklamalara ise 116 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (6) bölümünde yer verilmiştir. Anılan Kanun hükmü ve söz konusu Genel Tebliğler’de yapılan açıklamalar uyarınca; mahiyeti her ne olursa olsun, indirimli orana tabi işlemin gerçekleştiği dönemde indirim yoluyla giderilmesi mümkün olmayan giderler iade hesabına dahil edilebilecektir. KDV Kanunu’nun 24/c maddesine göre, matraha dahil bulunan ancak indirimli orana tabi işlemin gerçekleştiği vergilendirme döneminden sonra meydana gelen ve satıcıya fatura edilen giderler nedeniyle yüklenilen vergiler indirim konusu yapılmakla birlikte, indirimli orana tabi işlemin gerçekleşmesinden sonra ortaya çıktığından iade hesabına dahil edilmeyecektir. İndirimli orana tabi işlemin gerçekleştiği dönemden önce yapılmakla birlikte, faturanın işlem gerçekleştikten sonra düzenlenmesi veya zamanında düzenlenen faturanın geç temin edilmesi halinde, bu faturalarda yer alan KDV tutarları işlemle ilgili olmak kaydıyla iade hesabına dahil edilebilecektir. Bu durumun iade için düzenlenecek YMM Raporunda gerekçeleriyle birlikte açıklanması gerekmektedir. Buna göre, indirimli orana tabi işlemin gerçekleştiği dönemde indirim yoluyla giderilmesi mümkün olmayan aktivite primi, CRM primi, enerji primi, lojistik primi, raf katkı payı, sinerji primi, reklam primi, vade farkı, katılım payı, katkı payı, temdit (borç ertelemeden doğan vade farkı), garanti gideri ve benzer adlar altında yer alan primler nedeniyle yüklenilen vergiler iade hesabına dahil edilebilecektir. Ancak, mahiyeti her ne olursa olsun, indirimli orana tabi işlemin gerçekleştiği vergilendirme döneminden sonra ortaya çıkan giderler nedeniyle yüklenilen vergilerin, iade hesabına dahil edilmesi mümkün bulunmamaktadır. Öte yandan, yapılan bu açıklama indirimli orana tabi teslimler ile ilgili olup diğer istisna teslimleri kapsamamaktadır. 3. İthal Edilen ve Gümrükte Vergisi Yüksek Hesaplanan ve İndirimle Giderilemeyen KDV’nin İade Edilip Edilmeyeceği KDV Kanunu’nun 21/a maddesinde, ithal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisisin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil CIF değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri, ithalatta matrahı oluşturduğu, 29/1’inci maddesinde, mükelleflerin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’den faaliyetlerine ilişkin olarak ithal olunan mal ve hizmetler dolayısıyla ödedikleri KDV’yi indirebilecekleri, 29/2’nci maddesinde ise bir vergilendirme döneminde indirilecek KDV toplamının, mükellefin vergiye tabi işlemleri dolayısıyla hesaplanan KDV toplamından fazla olduğu 118 takdirde, aradaki farkın sonraki dönemlere devronulacağı ve iade edilmeyeceği, ancak 28’inci madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sınırı aşan verginin yılı içinde mahsuben, yıl geçtikten sonra nakden iade edileceği, hükme bağlanmıştır. İndirimli orana tabi işlemlerle ilgili olarak yüklenilen vergilerin indirim yoluyla giderilememesi durumunda iade prosedürünün nasıl işleyeceğine yönelik olarak 99 (1.7 bölümü) ve 119 Seri No’lu KDV Genel Tebliğleri’nde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. 119 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin “2. İade Tutarının Hesaplanması” başlıklı bölümünde belirtildiği şekilde; İndirimli orana tabi işlemlerden doğan iade tutarının hesaplanmasında, önce işlemin bünyesine doğrudan giren harcamalar nedeniyle yüklenilen vergiler dikkate alınacak, daha sonra ilgili dönem genel yönetim giderleri için yüklenilen vergilerden pay verilecektir. Bu şekilde hesaplanan tutarın, azami iade edilebilir vergi tutarının altında kalması halinde, en fazla aradaki farka isabet eden tutar kadar ATİK’ler dolayısıyla yüklenilen vergilerden iade hesabına pay verilebilecektir. İndirimli orana tabi olmayan teslim ve hizmetler ile indirimli orana tabi işlemlerle ilgisi bulunmayan giderler dolayısıyla yüklenilen vergiler iade hesabına dahil edilmeyecektir. Buna göre, indirimli orana tabi teslim veya hizmetle ilgili olarak yüklenilen vergi ile söz konusu işlemler üzerinden hesaplanan vergi arasındaki farkın, %1 oranına tabi işlemler için işlem bedelinin %17’sini, %8’e tabi işlemler için ise işlem bedelinin %10’unu aşan kısmı, iade hesabına dahil edilmeyecektir. Azami iade tutarının belirlenmesinde iade talebinde bulunulan döneme kadar yapılan toplam işlem bedeli dikkate alınacak, ay içi hesaplamalarda azami iade edilebilir tutarın aşılması bu durumu değiştirmeyecektir. Ancak işlemin bünyesine doğrudan giren harcamalara ilişkin olarak yüklenilen verginin, azami iade tutarını aşması halinde, mükellefin iade talebi, aşan kısım için münhasıran VİR sonucuna göre yerine getirilecektir. Dolayısıyla, yerli üreticilerin ithalatın etkilerinden korumak amacı taşıyan “İthalat Gözetim Uygulaması” kapsamında ithal edilen indirimli orana tabi malların ithali sırasında ağırlık birimi esas alınmak üzere birim CIF kıymet üzerinden ödenen KDV tutarı da bu hesaplamada dikkate alınacak, ancak iade edilecek tutar yukarıda belirtildiği şekilde hesaplanan tutarı aşması halinde aşan kısım VİR’e göre sonuçlandırılacaktır. 4. İndirimli Oranda Vergiye Tabi Malların İadesi İndirimli oranda vergiye tabi işlemlerden doğan iade uygulamasına ilişkin usul ve esaslar 99 (1.7 bölümü), 119 ve 120 Seri No’lu KDV Genel Tebliğleri ile 60 ve 64 No’lu KDV Sirkülerleri’nde belirlenmiştir. İndirimli oranda vergiye tabi malların alıcıları tarafından satıcı firmaya iade edilmesi halinde, alıcı firmaların iade edilen mallarla ilgili satıcı firma adına fatura düzenlemesi ve bu 119 faturada satılan malın ait olduğu oranda KDV hesaplaması gerekir. Ancak, satılan malların geri iadesi işleminin satışın yapıldığı vergilendirme döneminde yapılması halinde, faturanın iptal edilmesi suretiyle de işlemin düzeltmesi mümkün bulunmaktadır. Her iki halde de satışı yapıldıktan sonra geri iade edilen malların tekrar satılması durumunda fatura düzenlenmesi ve malın ait olduğu oranda KDV hesaplanarak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilip ödenmesi gerekir. Buna göre; i) İndirimli oranda vergiye tabi teslimlerle ilgili olarak iadesi talep edilen vergi henüz nakden veya mahsuben iade edilmemiş, satılan malların geri iadesi işleminin de mahsuben iadenin talep edildiği vergilendirme döneminde yapılmış olması halinde, indirimli oranda vergiye tabi teslim gerçekleşmemiş kabul edilecek ve iade işlemi sonuçlandırılmayacaktır. Diğer taraftan, indirimli orana tabi işlemlerin bünyesine giren vergilerin hesabına, genel imal ve idare giderleri ile ATİK’ler dolayısıyla yüklenilen vergiler de dahil edilebileceğinden, alıcısı tarafından ödevli kuruma iade edilen mallara (özellikle gazete ve dergilere) isabet eden tutarların yüklenilen ve iade edilecek KDV’den çıkarılmasına ilişkin hesaplamalarda, genel imal ve idare giderleri ile ATİK’ler dolayısıyla yüklenilen vergilerden iade edilen bu mallara isabet eden tutarların da dikkate alınması gerekmektedir. Ancak, indirimli oranda vergiye tabi malın, bu mala ilişkin verginin nakden veya mahsuben iadesinden sonra geri iade edilmesi halinde, geri iade edilen mal için iade faturası düzenlenmesi ve malın ait olduğu oranda vergi hesaplanması gerekmektedir. Bu durumda, satıcıya iade edilen vergi, alıcı tarafından malların geri iade edildiği dönemde hesaplanan vergi olarak beyan edileceğinden, iade tutarında bir değişikliğe sebebiyet vermeyecek olup iade edilen tutarla ilgili düzeltme işlemi yapılmasına da gerek bulunmamaktadır. ii) İndirimli oranda vergiye tabi olup alıcısı tarafından iade edilen gazete ve dergi gibi malların hurda kağıt olarak satıcı firma tarafından teslimi halinde, yapılan işlem KDV Kanunu’nun 17/4-g maddesi kapsamında KDV’den istisna olduğundan, aynı Kanun’un 30/a maddesi gereğince, bu hurda kağıtlarla ilgili alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan KDV’nin, vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV’den indirilmesi mümkün olmadığı gibi, iade konusu da edilemeyecektir. Bu nedenle, hurda kağıt teslimlerinin yapıldığı dönemlerde, bu mallarla ilgili yüklenilen ya da bu malların maliyetleri içerisinde yer alan KDV’lerin, indirilecek KDV hesaplarından çıkarılarak, ilgili döneme ilişkin 1 No’lu KDV beyannamesinin “(30) İLAVE EDİLECEK KDV” satırına dahil edilmesi, aynı zamanda da ilgili takvim yılı kurum kazancının tespitinde işin mahiyetine göre gider ya da maliyet unsuru olarak dikkate alınması gerekmektedir. Öte yandan, indirimli oranda vergiye tabi teslimlerle ilgili olarak yıllık indirimli oranda nakden/mahsuben iade taleplerinde mükellefin satışlardan iadelerinin olup olmadığının ödevlinin gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi ekinde yer alan gelir tablosu (kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği dönemden önce iade talep etmesi halinde geçici vergi beyannameleri eki gelir tablosu) hesaplarından kontrol edilerek, satıştan iadeler olması durumunda, söz konusu satış iadelerine ilişkin yüklenim konusu yapılan KDV’nin bulunup bulunmadığı konusunda haksız KDV iadelerinin önüne geçme amacıyla vergi dairesince gerekli görülen hallerde;120 – YMM Raporu ile yapılan iade taleplerinde, ilgili YMM’den, – Teminatlı iadeler ile mahsuben iade taleplerinde ise ödevliden, izah istenilmesi ve eksikliklerin tamamlattırılmasını müteakip gerekli işlemlerin yapılması gerekeceği tabiidir. 5. İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Kayıtlı Teslimlerinden Kaynaklanan Yüklenim Farkının İadesi İndirimli orana tabi işlemler kapsamında yapılacak iadelere ilişkin usul ve esaslar 23/06/2012 tarih ve 28332 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 119 Seri No’lu Katma Değer Vergisi (KDV) Genel Tebliği’nde belirlenmiştir. Anılan Tebliğ’in “6.2. İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Kaydıyla Teslimi” bölümünde indirimli orana tabi olup ihraç kaydıyla teslim edilen malların ihracı üzerine ihraç kaydıyla teslim faturasında hesaplanan ancak tahsil edilmeyen ve tecil de edilemeyen KDV tutarını aşan yüklenimlerin de KDV Kanunu’nun 29’uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre mükellefe iade edilebileceği, İndirimli orana tabi işlemlerin ihraç kaydıyla tesliminde yüklenilen vergi farkının iadesinin ihracatın gerçekleştiği dönem beyannamesinde “İstisnalar ve Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” kulakçığının “Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” tablosunun 405 kodlu satırına, ihraç kaydıyla teslimin yapıldığı dönem beyannamesinin ihraç kaydıyla teslimler tablosundaki hesaplanan KDV, yüklenilen KDV farkı yazılmak suretiyle talep edilebileceği, belirtilmiştir. 1) İhraç Kayıtlı Teslim Edilen Malların İhracatının Aynı Yıl İçerisinde Yapılması Durumunda: 119 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (2.1) bölümünde, iade talebinin, ilgili vergilendirme dönemleri itibarıyla indirimli orana tabi tüm işlemleri kapsaması gerektiği, işlemlerin ayrıştırılıp sadece bir kısmına yönelik hesaplama yapılması ve bu şekilde iade talep edilmesinin mümkün olmadığı; (2.2) bölümünde, izleyen yıl içerisinde nakden veya mahsuben iadesi talep edilecek tutarın, bir önceki takvim yılının bütün vergilendirme dönemleri için bu Tebliğ’in (2.1.) bölümündeki açıklamalara göre hesaplanacağı ifade edilmiştir. Diğer taraftan, Tebliğ’in (6.2) bölümünde, ihraç kayıtlı teslimin indirimli orana tabi bir teslim olması durumunda, hesaplanan KDV tutarını aşan yüklenimlerin de Kanun’un 29’uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre mükellefe iade edilebileceği; aynı bölümde yer alan Örnek 6’da da, 150 TL’lik KDV farkı iadesinin, indirimli orana tabi işlemlerden kaynaklanan iade esaslarına göre talep edileceği belirtilmiştir. Bu açıklamalar çerçevesinde, iade talebinin, ilgili vergilendirme döneminde gerçekleşen indirimli orana tabi tüm işlemleri kapsaması gerektiğinden, ihraç kayıtlı teslimler nedeniyle yüklenilen vergi farkı iadesinin gerek yılı içinde mahsuben gerekse izleyen yıl nakden/mahsuben talep edilmesi halinde diğer indirimli orana tabi teslimlerin de iade hesabına dâhil edilmesi zorunludur.121 Diğer taraftan, indirimli orana tabi teslimler nedeniyle “Hesaplama Tablosu” hazırlanırken indirimli orana tabi ihraç kayıtlı teslimler, ancak bu teslimler nedeniyle hesaplanan KDV’nin “Yüklenilen KDV”den küçük olması durumunda iade hesabına dahil edilecek olup yüklenim farkının ortaya çıkmadığı dönemlerde hesaplama tablosunda gösterilmeyecektir. Örnek: İmalatçı (A), 2012/Kasım döneminde ihracatçı (X)’e 1000 adet gömleği ihraç kayıtlı olarak teslim etmiş olup bu ürünlerin üretimi dolayısıyla yüklenmiş olduğu KDV, ihraç kayıtlı teslim bedeli üzerinden hesaplanan KDV’yi aşmaktadır. İhraç kayıtlı olarak teslim edilen bu ürünlerin 400 adedinin ihracı 2012/Aralık döneminde, 500 adedinin ihracı ise 2013/Şubat döneminde gerçekleşmiştir. Varış ülkesindeki siyasi istikrarsızlık nedeniyle kalan 100 adet gömleğin ihracatı 3 aylık süre içerisinde gerçekleştirilememiş ve talebi üzerine ihracatçıya 3 ay ek süre verilmiştir. Ancak istikrarsızlık devam ettiğinden ihracat 3 aylık ek sürede de gerçekleşememiştir. İmalatçı (A)’nın 2012/Aralık döneminde yurt içi gömlek satışları da mevcuttur. Bu durumda İmalatçı (A), ihracatı 2012/Aralık döneminde yapılan 400 adet gömleğe ilişkin yüklenim farkının iadesini aynı dönemde mahsuben talep edebilir. Ancak 2012/Aralık döneminde mahsuben iadesi talep edilecek KDV tutarı hesaplanırken ihraç kayıtlı teslimlerin yanı sıra aynı dönemde gerçekleşen yurt içi teslimlerin de hesaplama tablosuna dahil edilmesi zorunludur. 2) İhraç Kayıtlı Teslim Edilen Malların İhracının İzleyen Yıla Sarkması Halinde: a. Tebliğ’in (6.2) bölümünde, “Tecil Edilebilir KDV”, “İhracatın Gerçekleştiği Dönemde İade Edilecek Tecil Edilemeyen KDV” ve “İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Kaydıyla Teslimlerinde İhracatın Gerçekleştiği Dönemde İade Edilecek Yüklenilen KDV Farkı” satırlarının e-beyanname programı tarafından hesaplanacağı; indirimli orana tabi işlemlerin ihraç kaydıyla tesliminde yüklenilen vergi farkının iadesinin, ihracatın gerçekleştiği dönem beyannamesinde “İstisnalar ve Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” kulakçığının “Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” tablosunun 405 kodlu satırına, ihraç kaydıyla teslimin yapıldığı dönem beyannamesinin ihraç kaydıyla teslimler tablosundaki hesaplanan KDV, yüklenilen KDV farkı yazılmak suretiyle talep edileceği belirtilmiştir. Dolayısıyla, indirimli orana tabi malların ihraç kayıtlı tesliminde, ihracatın izleyen yıla sarkması halinde vergi farkının mahsuben iadesi, en erken, ihraç kayıtlı teslimin gerçekleştiği dönem beyannamesi ile değil, ihracatın gerçekleştiği dönem beyannamesi ile talep edilebilecektir. Örnek: Yukarıda verilen örnekteki İmalatçı (A), 2013/Şubat döneminde ihracı gerçekleşen 500 adet gömleğe ilişkin yüklenim farkının mahsuben iadesini en erken -ihraç kayıtlı teslimin yapıldığı 2012/Kasım döneminde değil- ihracatın gerçekleştiği 2013/Şubat döneminde talep edebilecektir. b. İhracatın gerçekleştiği yıl içinde, yüklenilen vergi farkının mahsuben iadesinin gerçekleşmemesi durumunda, izleyen yıl içinde mahsuben/nakden iade talep edilebilecektir. İzleyen yıl içinde yapılacak iade taleplerinde ise yüklenim farkı, 119 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (5) bölümündeki usul ve esaslar çerçevesinde, indirimli orana tabi işlemin 122 gerçekleştiği yılı izleyen yılın Ocak-Kasım beyannamelerinin herhangi birinde 439 kodlu satırda beyan edilerek işlem yapılacak olup izleyen yılın Aralık dönemi ve müteakip dönem beyannamelerinde gösterilmek suretiyle talep edilmesi mümkün bulunmamaktadır. Örnek: Yukarıdaki örnekteki imalatçı (A) Şubat döneminde ihracı gerçekleşen 500 adet gömleğe ilişkin yüklenim farkının iadesini 2013 yılının Şubat ve takip eden dönemlerinde mahsuben talep etmek yerine, 2014/Ocak-Kasım beyannamelerinin herhangi birinde göstermek suretiyle mahsuben veya nakden de talep edebilir. Ancak, 2014/Aralık dönemi ve izleyen dönem beyannamelerinde iade talebinde bulunamayacaktır. c. 121 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde, Bakanlar Kurulunun, Kanun’un 29’uncu madde hükmünün uygulanmasına yönelik olarak 2006/10379 sayılı Kararname ile indirimli vergi oranına tabi işlemler nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV tutarının iade konusu yapılamayacak kısmıyla ilgili sınırın 2013 yılı için 17.000 TL olarak uygulanacağı açıklanmıştır. Bu açıklamalara göre, indirimli orana tabi işlemler nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV tutarının iade konusu yapılamayacak kısmıyla ilgili olarak Bakanlar Kurulunca belirlenen, indirimli orana tabi işlemlerin gerçekleştiği yıl için geçerli olan alt sınırın dikkate alınması gerekmekte olup indirimli orana tabi malların ihraç kayıtlı teslimine ilişkin yüklenilen KDV farkının iadesinin talep edilebilmesi için de ihracat işleminin gerçekleşmesi gerektiğinden, söz konusu iade tutarının hesaplanmasında, Bakanlar Kurulunun ihracatın gerçekleştiği yıl için belirlediği alt sınır esas alınacaktır. Örnek: Yukarıdaki örnekteki imalatçı (A), ihracı 2013/Şubat döneminde gerçekleşen 500 adet gömleğe ilişkin yüklenim farkının iadesini 2014/Ocak-Kasım dönemlerinde süresinde vereceği beyannamelerle nakden/mahsuben talep edebilecektir. Bu durumda yüklenim farkının iade konusu yapılamayacak kısmı, Bakanlar Kurulunca ihraç kayıtlı teslimin gerçekleştiği 2012 veya iadenin talep edileceği 2014 yılı için değil, ihracatın gerçekleştiği 2013 takvim yılı için belirlediği 17.000 TL’lik alt sınır esas alınarak belirlenecektir. 3) Söz konusu Tebliğ’in (6.4) bölümünde, iade alacağının ait olduğu aylık dönemde mahsuben iadesinin talep edilmesinin ihtiyari olduğu; bu sebeple indirimli orana tabi işlemleri bulunun mükelleflerin hak kazandıkları iade miktarını cari yılın sonraki dönemlerinde mahsuba konu edebilecekleri gibi, bir sonraki yılda da bu Tebliğ’in (4) numaralı bölümündeki açıklamalara göre talep etmeleri şartıyla nakden veya mahsuben geri alabilecekleri; süresinde iade hakkını kullanmayan mükelleflerin, daha sonra düzeltme beyannameleri ile iade talebinde bulunmalarının mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Buna göre; indirimli orana tabi işlemlerin ihraç kaydıyla tesliminde yüklenilen vergi farkının iadesi, en erken ihracatın gerçekleştiği dönem beyannamesinde “İstisnalar ve Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” kulakçığının “Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” tablosunun 405 kodlu satırına, ihraç kaydıyla teslimin yapıldığı dönem beyannamesinin ihraç kaydıyla teslimler tablosundaki hesaplanan KDV, yüklenilen KDV farkı yazılmak suretiyle mahsuben talep edilebilir. İlgili dönemde ihraç kayıtlı satışlarını beyannamede gösterdiği halde, ihracatın gerçekleştiği dönem beyannamesinde indirimli orana tabi malların ihraç kayıtlı tesliminden doğan yüklenilen KDV farkını beyan etmeyen mükellefler ise en geç ihracatın yapıldığı dönemi izleyen yılın Aralık ayı içinde verebilecekleri Kasım dönemi beyannamesi ile yıllık olarak (mahsuben/nakden) iade talep edebileceklerdir. Bu 123 sürelerde iade talebinde bulunmayan mükelleflerin, bu sürelerden sonra düzeltme beyannamesi vererek iade talebinde bulunmaları mümkün bulunmamaktadır. Örnek: Yukarıdaki örnekte 2012/Aralık döneminde ihraç kayıtlı satışlarını beyannamede gösteren imalatçı (A)’nın, ihracatı aynı dönemde yapılan 400 adet gömleğe ilişkin yüklenim farkının iadesini 2012/Aralık beyannamesinin “İstisnalar ve Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” kulakçığının “Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” tablosunun 405 kodlu satırına yazmak suretiyle talep etmemiş olması iade hakkını ortadan kalkmayacaktır. İmalatçı (A), söz konusu yüklenim farkının iadesini 2013/Ocak-Kasım beyannameleri ile nakden veya mahsuben talep edebilecektir. 2013/Ocak-Kasım dönemine ilişkin süresinde vermiş olduğu beyannameler ile de talep etmemiş olması halinde yılı içerisinde (31 Aralık 2013’e kadar) 2013/Ocak-Kasım dönemlerinden herhangi birine vereceği düzeltme beyannamesi ile iade talebinde bulunabilir. Ancak İmalatçı (A)’nın 01/01/2014 tarihinden sonra 2013/Ocak-Kasım dönemlerine düzeltme beyannamesi vererek iade hakkını kullanması mümkün bulunmamaktadır. 4) İhracatın (ek süre dâhil) süresinde gerçekleşmemesi nedeniyle ihraç kayıtlı teslimin yurtiçi teslime dönüşmesi halinde, bu teslime ilişkin KDV, ihraç kayıtlı teslimin yurtiçi teslime dönüştüğü dönemde gerçekleşmiş indirimli orana tabi işlem olarak değerlendirilecek ve yüklenilen vergiler, bu dönemi içine alan takvim yılında mahsuben ya da izleyen yıl içerisinde mahsuben/nakden iade olarak talep edilebilecektir. Örnek: Yukarıdaki örnekte imalatçı (A) tarafından 2012/Kasım döneminde ihraç kayıtlı teslimi yapılan ancak -verilen ek süre dahil- süresi içerisinde (31 Mayıs 2013’a kadar) ihracı gerçekleşmeyen 100 adet gömlek için, yurt içi teslime dönüşme tarihi olarak 31 Mayıs 2013 tarihi kabul edilecektir. Bu durumda imalatçı (A), yüklenim farkı nedeniyle 2013’ün Mayıs ve takip eden dönemlerinde mahsuben, 2014 yılı içerisinde ise mahsuben/nakden iade talebinde bulunulabilecektir. Konuyla ilgili çeşitli durumları kapsayan örneğe aşağıda yer verilmiştir. Örnek: İmalatçı (A)’nın 2013 Ocak-Nisan 2013 dönemlerinde gerçekleştirdiği işlemler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tutar(TL) OCAK ŞUBAT MART NİSAN İndirimli orana tabi teslimler (ihraç kayıtlı teslimler hariç) Bedel (KDV hariç) 300.000 0 100.000 500.000 Hesaplanan KDV 24.000 0 8.000 40.000 Yüklenilen KDV 50.000 0 13.000 100.000 İndirimli orana tabi (İOT) ihraç kayıtlı teslimler (İKT) Dönem içerisinde yapılan İKT bedeli (KDV hariç) 5.000 100.000 40.000 30.000 Dönem içerisinde yapılan İKT’ den doğan yüklenilen KDV farkı 200 4.000 1.600 1.100 İhracatı dönem içerisinde gerçekleşen İKT’lerin (KDV hariç) bedeli 100.0001 20.0002 5.0003 100.0004 İhracatı dönem içerisinde gerçekleşen İOT İKT için hesaplanan KDV 8.000 1.600 400 8.000 İhracatı dönem içerisinde gerçekleşen İOT İKT için yüklenilen KDV 10.000 2.000 600 12.000 İhracatı dönem içerisinde gerçekleşen İOT İKT için yüklenilen KDV farkı 2.000 400 200 4.000 Sonraki döneme devreden KDV 200.000 220.000 0 100.000124 1) 100.000-TL’lik ihracatın 60.000 TL’si 2012/Kasım, 40.000 TL’si ise 2012/Aralık dönemlerinde yapılan ihraç kayıtlı teslimlerle, 2) 20.000-TL’lik ihracat 2012/Aralık döneminde yapılan ihraç kayıtlı teslimlerle, 3) 5.000-TL’lik ihracat 2013/Ocak döneminde yapılan ihraç kayıtlı teslimlerle, 4) 100.000-TL’lik ihracat 2013/Şubat döneminde yapılan ihraç kayıtlı teslimlerle ilgili olup ilgili dönem beyannamelerinde ‘Tecil Edilebilir KDV’, ‘İhracatın Gerçekleştiği Dönemde İade Edilecek Tecil Edilemeyen KDV’ ve ‘İndirimli Orana Tabi Malların İhraç Kaydıyla Teslimlerinde İhracatın Gerçekleştiği Dönemde İade Edilecek Yüklenilen KDV Farkı’ satırları e-beyanname programı tarafından hesaplanmıştır. Mükellef ihracatın gerçekleştiği dönemler için verilen KDV beyannamesinin 405 kodlu satırında gösterdiği ihraç kayıtlı teslimlere isabet eden ‘Yüklenilen KDV Farkı’nın iadesini ilgili dönemde gerçekleşen indirimli orana tabi yurtiçi teslimler nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV ile birlikte talep edebilecektir. Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda mükellefin her ay yapacağı mahsuben iade taleplerinin yerine getirileceği varsayımıyla aylar itibarıyla talep edebileceği mahsuben iade tutarlarının hesaplanmasına ilişkin tablo aşağıdaki gibi olacaktır: Dönem İndirimli orana tabi işlem Fark (4-3) Önceki dönem sonu iade edilebilir KDV tutarı Toplam (5+6) Devreden KDV Cari dönem sonu iade edilebilir KDV tutarı Mahsup edilecek KDV Bedel* Hesaplanan KDV** Yüklenilen KDV*** 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 OCAK 400.000 32.000 60.000 28.000 0 28.000 200.000 28.000 11.000 ŞUBAT 20.000 1.600 2.000 400 28.000 28.400 220.000 28.400 400 MART 105.000 8.400 13.600 5.200 28.400 33.600 0 0 0 NİSAN 600.000 48.000 112.000 64.000 0 64.000 100.000 64.000 35.600 * (2) No’lu sütuna ihracatı bu dönem gerçekleşen ihraç kayıtlı teslim bedelleri dahil edilmiş, ancak bu dönem gerçekleşen ihraç kayıtlı teslimlerden ihracı sonraki dönemlere sarkanlar dahil edilmemiştir. ** (3) No’lu sütuna ihracatı bu dönem gerçekleşen ihraç kayıtlı teslim bedelleri üzerinden hesaplanan KDV dahil edilmiş, ancak bu dönem gerçekleşen ihraç kayıtlı teslimlerden ihracı sonraki dönemlere sarkanlar üzerinden hesaplanan KDV dahil edilmemiştir. *** (4) No’lu sütuna ihracatı bu dönem gerçekleşen ihraç kaydıyla teslimler için yüklenilen KDV dahil edilmiş, ancak bu dönem gerçekleşen ihraç kayıtlı teslimlerden ihracı sonraki dönemlere sarkanlar için yüklenilen KDV dahil edilmemiştir. Yukarıdaki tablodan görüleceği üzere Nisan ayına ilişkin ‘Cari dönem sonu iade edilebilir KDV tutarı’ (64.000 TL), kümülatif iade edilebilir KDV tutarı olup bu tutardan 2013 yılı için belirlenen iade alt sınırı (17.000 TL) ve önceki aylarda mahsuben iadesi gerçekleşen tutarlar düşülmek suretiyle Nisan sonu itibarıyla mahsuben iadesi yapılacak tutar [64.000-(17.000+11.400)]=35.600-TL olarak hesaplanmıştır.125 6. İndirimli Orana Tabi İşlemlerde Yıl İçinde Mahsuben İade Talebi 119 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde mükellefin hangi borçlarına mahsup edilebileceği, iade alacağının doğduğu dönemde, alacağın tamamının mahsup olarak kullanılamaması halinde kullanılamayan tutarın gelecek dönemlerdeki mahsup taleplerinde dikkate alınıp alınamayacağı belirtilmiştir. 2012 yılı indirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iade alacaklarının en geç Aralık dönemi beyannamesi ile tahakkuk eden, 2013 Ocak vadeli borçlara mahsubu mümkün olduğundan ay bütünlüğü de göz önüne alınarak 31 Ocak tarihli borçlara mahsubu mümkün bulunmaktadır. 7. İnşaat Taahhüt İşlerinde İndirim ve İadenin Konutların Teslimi ile mi Yoksa Kesin ya da Geçici Kabul ile mi Gerçekleştirilebileceği KDV Kanunu’nun 28’inci maddesinin Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiye dayanılarak yayımlanan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi eki (I) sayılı listenin 13’üncü sırası uyarınca “belediyelere yapılan sadece net alanı 150 m2 ye kadar konutlara ilişkin inşaat taahhüt işleri”ne %1 oranında KDV uygulanmaktadır. İndirimli orana tabi işlemlerde iade hakkı, işlemin gerçekleşmesi ile doğmaktadır. Yıllara sari işlerde iş tamamlanmadan hak ediş düzenlenmesi ve %1 KDV tahsil edilmesi halinde işlemin hak ediş kapsamına giren kısmı ile sınırlı olmak üzere iade hakkı ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle, işin tamamen bitirilmesi beklenmeden, yıl içindeki hak edişlere bağlı olarak ve hak ediş kapsamında ifa edilen hizmetin bünyesine giren vergilerle sınırlı olmak üzere, KDV Kanunu’nun 29/2’nci maddesi uyarınca Maliye Bakanlığına verilen yetkiye dayanılarak yayımlanan muhtelif KDV Genel Tebliğlerindeki açıklamalar çerçevesinde iade talep edilmesi mümkün bulunmaktadır. 8. Devralınan Adi Ortaklığa Ait İade Edilecek KDV’nin Devralan Şirkete İadesi KDV Kanunu’nun 17/4-c maddesinde, GVK’nın 81’inci maddesinde belirtilen işlemlerle KVK’ya göre yapılan devir ve bölünme işlemlerinin KDV’den müstesna olduğu hükme bağlanmış ve bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından KDV Kanunu’nun 30’uncu maddesinin (a) bendi hükmünün uygulanmayacağı, işlem sonunda faaliyetini bırakan, bölünen veya infisah eden mükelleflerce yüklenilen ve indirilemeyen vergilerin, faaliyete başlayan veya devir ve bölünme sonrasında devredilen veya bölünen kurumların varlıklarını devralan mükellefler tarafından mükerrer indirime yol açmayacak şekilde indirim konusu yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, örneğin (X) firmasının 2009 yılı indirimli orana tabi teslimleri nedeniyle 2010 yılında düzenlenecek olan YMM Raporunda, 30/09/2009 tarihinde devralınan adi ortaklığın devir tarihine kadar gerçekleştirdiği indirimli orana tabi teslimleri ile bu teslimler nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV’nin, herhangi bir mükerrerliğe yol açmayacak şekilde iade edilecek KDV hesabına dahil edilerek yukarıda belirtilen mevzuat çerçevesinde iadesinin talep edilmesi mümkün bulunmaktadır.126 9. İndirimli Orana Tabi Teslimleri Bulunanların Mükellefiyetlerinin Sona Ermesi KDV Kanunu’nun; KDV Kanunu’nun 58’inci maddesinde, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV ile mükellefçe indirilebilecek KDV’nin gelir ve kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde gider olarak kabul edilemeyeceği hükmü yer almaktadır. İşi bırakan mükelleflerce işin bırakıldığı dönemi izleyen dönemlerde beyanname verme imkânları olmayacağından, yüklendikleri vergileri bir daha indirim yoluyla telafi etmeleri mümkün olmayacaktır. Bu nedenle, işi bırakma nedeniyle yüklenilip de indirimle giderilemeyen KDV’nin, gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde işin mahiyetine göre gider veya maliyet unsuru ya da kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır. Devreden KDV tutarlarının vergiye tabi işlemlerde bulunulan dönemde yüklenilmesi ve mükellefiyetin sonlanması nedeniyle indirim konusu yapılamayacak olması durumunda gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde işin mahiyetine göre gider veya maliyet unsuru ya da kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır. 10. İndirimli Orana Tabi Teslimlerden Doğan İade Taleplerinde Promosyon ve Numunenin İndirim ve Yüklenime Konu Edilmesi 24, 26 ve 39 Seri No’lu KDV Genel Tebliğleri’nde belirtildiği üzere iade kapsamına mal ve hizmet alışları yanında ATİK’ler ve genel giderler için ödenen KDV dahildir. 50 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin “A- Promosyon Ürünleri Numune Ve Eşantiyonların Katma Değer Vergisi Karşısındaki Durumu” başlıklı bölümünde; “1- PROMOSYON ÜRÜNLERİ Ticari hayatta, ticareti yapılan mallara olan talebin artırılması amacıyla, bir takım pazarlama teknikleri geliştirilmekte, satışı yapılan malın yanında başka bir malın ayrıca bir bedel alınmaksızın verilmesi de sıkça karşılaşılan bir pazarlama tekniği olarak ortaya çıkmaktadır. Bir malın tasarruf hakkının malik veya adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devri olarak tanımlanan teslim hükümleri çerçevesinde ticari bir işletmenin yaptığı bedelsiz teslimler de katma değer vergisine konu olmaktadır. … – Satışı yapılan mala ait katma değer vergisi oranına eşit veya daha düşük oranda olması halinde promosyon ürünü için yüklenilen katma değer vergisinin tamamının indirim konusu yapılması, – Satışı yapılan malın tabi olduğu katma değer vergisi oranından yüksek olması halinde ise promosyon ürünü için yüklenilen katma değer vergisinden, satışı yapılan malın tabi olduğu orana isabet eden kısmın indirim konusu yapılması, kalan kısmın gelir veya kurumlar vergisi açısından gider veya maliyet olarak dikkate alınması, uygun görülmüştür.127 Her iki durumda da, promosyon ürünü olarak satın alınan, ithal edilen ya da aynı işletmede imal veya inşa edilen malların; ne kadarının aynı dönemde ayrıca bir bedel tahsil edilmeksizin verileceği, ne kadarının stoklarda kalacağı bilinemediğinden bu mallara ilişkin olarak yüklenilen vergi, öncelikle ‘indirilecek katma değer vergisi’ hesabına alınacaktır. Birinci durumda, promosyon mallarının alımı, imal veya inşası ile her hangi bir bedel alınmaksızın müşterilere verilmesi işleminin aynı dönemde veya farklı dönemlerde gerçekleşmesi, bu mallarla ilgili olarak yüklenilip indirim konusu yapılacak katma değer vergisi açısından bir önem taşımamaktadır. Promosyon ürününün tabi olduğu katma değer vergisi oranının, satışı yapılan malın tabi olduğu orandan yüksek olduğu hallerde ise; – Promosyon olarak verilen malların alımı, imal veya inşası ile ayrıca bir bedel tahsil edilmeksizin müşterilere verilmesi işleminin aynı dönemde gerçekleşmesi halinde bu mallarla ilgili olarak yüklenilen ve öncelikle ‘indirilecek katma değer vergisi’ hesabına alınmış olan katma değer vergisinden, satışı yapılan malın tabi olduğu orana isabet eden kısım dışındaki tutar, ‘indirilecek katma değer vergisi’ hesabından çıkarılarak gider hesaplarına intikal ettirilecektir. – Promosyon, ürününün satın alındığı ya da işletmede imal veya inşa edildiği dönemde değil de, daha sonraki dönemlerde müşterilere verilmesi halinde ise bu ürünlerle ilgili olarak malların satın alındığı, imal veya inşa edildiği dönem beyannamesinde ‘indirilecek katma değer vergisi’ olarak beyan edilen tutardan, satışı yapılan malın tabi olduğu orana isabet eden kısmın düşülmesinden sonra kalan tutar, ürünlerin ayrıca bir bedel alınmaksızın teslim edildiği dönem beyannamesinin 47’nci satırına dahil edilerek beyan edilecek ve aynı miktar gider veya maliyet hesaplarına alınacaktır. … 2. EŞANTİYON VEYA NUMUNE MALLAR VERİLMESİ : Firmaların belirli zamanlarda, özellikle dini bayramlarda ve yılbaşlarında kendi tanıtımlarını yapmak amacıyla her hangi bir bedel almaksızın kalem, anahtarlık, ajanda, takvim ve benzeri eşya dağıtmaları geleneksel hale gelmiştir. Ticari hayatta eşantiyon olarak adlandırılan bu ürünler, her ne kadar işletmede tüketilmemekte ise de ayni pazarlama gideri niteliğinde olduğundan, bu ürünlerin müşterilere ayrıca bir bedel alınmaksızın teslimi katma değer vergisi hesaplanmasını gerektirmemektedir. Diğer taraftan, firmalar halen satışını yaptıkları veya piyasaya yeni çıkardıkları bir ürünün tanıtımını sağlamak amacıyla numune mallar üretmekte ve bu malları da ayrıca bir bedel tahsil etmeksizin vermektedir. Ana malın bütün, özelliklerini taşımakla birlikte, satışa konu edilemeyecek bir miktarla sınırlı olan ve üzerinde ‘Numunedir, parayla satılmaz, vb.’ ibareleri taşıyan bu mallar da, işletmede tüketilmemekle birlikte ayni pazarlama gideri özelliğini taşıdığından, bu malların bedel alınmaksızın. teslimi de eşantiyonlarda olduğu gibi katma değer vergisi hesaplanmasını gerektirmemektedir. Bu açıklamalar çerçevesinde gerek numune, gerekse eşantiyon adı altında teslim edilen malların; – Ticari teamüllere uygun nitelikte ve miktarda olması,128 – Ayrıca bir satışa konu olmayacak şekilde verilmesi, halinde katma değer vergisi hesaplanmayacaktır. Bu şartlara ilaveten, numune malların firmanın unvanı ve para ile satılmayacağını belirten bir şerhi taşıması gerekmektedir. İşletmenin iktisadi faaliyetini yaygınlaştırmaya ve tanıtmaya yönelik olarak verilen bu mallar için yüklenilen vergiler, genel hükümler çerçevesinde indirim konusu yapılacaktır.” denilmektedir. 50 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde yapılan açıklamalara göre promosyon ürünleri için yüklenilen KDV’den, satışı yapılan malın tabi olduğu orana isabet eden kısmın indirim konusu yapılması, kalan kısmın gelir veya kurumlar vergisi açısından gider veya maliyet olarak dikkate alınması gerekmekte olup eşantiyon ve numune mallar için yüklenilen KDV’nin böyle bir oranlamaya tabi tutulmaksızın indirime ve yüklenime konu edilmesi mümkündür. 11. Borç Para Temininde Faiz Faturasında Yer Alan KDV’nin İadesi KDV Kanunu’nun; 1/1’inci maddesinde; Türkiye’de ticari, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olduğu, 10/a maddesinde; mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması ile vergiyi doğuran olayın meydana geleceği, 24/c maddesinde; vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerlerin KDV matrahına dahil olduğu, 29/2’nci maddesinde; indirimli orana tabi işlemlerle ilgili olup, teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca belirlenen sınırı aşan verginin, maddede yazılı borçlara yılı içinde mahsuben, yılı içinde mahsuben iade edilemeyen verginin ise izleyen yıl içerisinde, mükellefin talep etmesi kaydıyla nakden veya mahsuben iade edileceği, 30/d maddesinde; GVK ve KVK’ya göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen KDV’nin mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’den indirilemeyeceği, hüküm altına alınmıştır. Buna göre, Grup şirketleri veya grup şirketleri dışındaki firmalardan mükelleflerin borç para temini işlemi, KDV Kanunu’nun 1/1’inci maddesine göre finansman temini hizmeti olarak değerlendirilmekte ve bu işlemler nedeniyle hesaplanacak faiz tutarları KDV’ye tabi bulunmaktadır.129 Mükelleflerin borç para temini işleminin KVK’nın 12’nci maddesi çerçevesinde örtülü sermaye ve 13’üncü maddesinde sayılan transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç olarak değerlendirilmesi halinde, kurum kazancının tespitinde bu giderlerin indirimi kabul edilmediğinden bu giderler dolayısıyla ödenen KDV’nin, KDV Kanunu’nun 30/d maddesi uyarınca indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır. İndirimli orana tabi işlemlerle ilgili olan ve indirimli orana tabi işlemin gerçekleştiği dönemde indirim yoluyla giderilemeyen KDV iade hesabına dahil edilebilecektir. İndirimli orana tabi işlemin gerçekleştiği vergilendirme döneminden sonra ortaya çıkan giderler nedeniyle yüklenilen KDV’nin ise iade hesabına dahil edilmesi mümkün bulunmamaktadır. İndirimli orana tabi işlemlerle ilgili temin edilen finansman hizmetine ilişkin yüklenilen KDV’nin yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde indirim konusu yapılması ve indirim yoluyla telafi edilemeyen kısmın iade hesabına dahil edilmesi mümkün bulunmaktadır. 12. İndirimli Oranda Vergiye Tabi Satışlar İçin Örnek Hesaplama Tablosu DÖNEM İNDİRİMLİ ORANA TABİ İŞLEM FARK (4-3) ÖNCEKİ DÖNEM SONU İADE EDİLEBİLİR KDV TUTARI TOPLAM (5+6) DEVREDEN KDV CARİ DÖNEM SONU İADE EDİLEBİLİR KDV TUTARI MAHSUP EDİLECEK KDV BEDEL HESAPLANAN KDV YÜKLENİLEN KDV (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) (8) (9) (10) OCAK 50.000 4.000 6.000 2.000 0 2.000 50.000 2.000 0 ŞUBAT 200.000 16.000 34.000 18.000 2.000 20.000 84.000 20.000 5.700 MART 0 0 0 0 20.000 20.000 90.000 20.000 0 NİSAN 0 0 0 0 20.000 20.000 110.000 20.000 0 MAYIS 20.000 1.600 900 -700 20.000 19.300 112.300 19.300 0 HAZİRAN 100.000 8.000 24.400 16.400 19.300 35.700 125.000 35.700 15.700 TEMMUZ 150.000 12.000 18.000 6.000 35.700 41.700 0 0 0 AĞUSTOS 120.000 9.600 14.600 5.000 0 5.000 0 0 0 EYLÜL 150.000 12.000 20.000 8.000 0 8.000 7.000 7.000 0 EKİM 180.000 14.400 30.000 15.600 7.000 22.600 55.000 22.600 0 KASIM 200.000 16.000 34.000 18.000 22.600 40.600 58.000 40.600 4.000 ARALIK 50.000 4.000 13.400 9.400 40.600 50.000 80.000 50.000 0 YIL İÇERİSİNDE MAHSUBU GERÇEKLEŞMEYEN İADE TUTARI 25400 a) Mükellefin Ocak ayındaki indirimli orana tabi teslimlerine ilişkin KDV hariç bedel 50.000 TL, işlemin bünyesine giren KDV 6.000 TL, bu teslim üzerinden hesaplanan KDV 4.000 TL, yüklenilen ve hesaplanan tutarlar arasındaki fark 2.000 TL’dir. Bu tutar Ocak dönemi devreden KDV tutarından küçük olduğundan tamamı “Ocak Sonu Kümülatif İade Edilebilir KDV” olarak hesaplanmıştır. b) Şubat ayında yüklenilen ve hesaplanan KDV farkı 18.000 TL’dir. Bu tutarın “Ocak Sonu Kümülatif İade Edilebilir KDV” tutarı ile toplanması ile bulunan 20.000 TL, Şubat sonu devreden KDV tutarı ile karşılaştırılmış, devreden KDV tutarı yüksek olduğundan 20.000 130 TL’nin tamamı “Şubat Sonu Kümülatif İade Edilebilir KDV” olarak hesaplanmıştır. 20.000 TL kümülatif tutardır. Bu tutar, Ocak ve Şubat aylarını kapsayan 2 aylık dönem için hesaplanan toplam iade edilebilir KDV tutarı olup Bakanlar Kurulunca 2011 yılı için belirlenen 14.300 TL’yi aştığından mükellefin mahsuben iade hakkı doğmuştur. Bu dönemde mükellef 14.300 TL’yi aşan kısım olan 5.700 TL’nin mahsuben iadesini talep edip bu tutarı devreden vergi tutarından çıkarmış ve iadesini talep ettiği tutarın tamamı mükellefin vergi borçlarına mahsuben iade edilmiştir. c) Mart ve Nisan vergilendirme dönemlerinde mükellefin indirimli orana tabi işlemleri bulunmadığı için iade talebinde bulunabilmesi mümkün değildir. Bu tutar, Mart ve Nisan dönemlerine ait devreden vergi tutarının da altında kaldığından cari dönem sonu iade edilebilir KDV tutarı olarak “Şubat Sonu Kümülatif İade Edilebilir KDV Tutarı” esas alınarak “Nisan Sonu Kümülatif İade Edilebilir KDV” tutarı 20.000 TL olarak tespit edilmiştir. ç) Mayıs vergilendirme dönemindeki indirimli orana tabi teslimlere ilişkin KDV hariç bedel 20.000 TL, işlemin bünyesine giren KDV 900 TL, bu teslimler üzerinden hesaplanan KDV 1.600 TL, yüklenilen ve hesaplanan tutarlar arasındaki fark eksi 700 TL’dir. Bu tutar “Nisan Sonu Kümülatif İade edilebilir KDV” tutarı olan 20.000 TL’den düşülmüş ve “Mayıs Sonu Kümülatif İade Edilebilir KDV” tutarı 19.300 TL olarak hesaplanmıştır. Bu dönemde, “Mayıs Sonu Kümülatif İade Edilebilir KDV” tutarı, ilgili yıl için belirlenen alt sınır (14.300 TL) ve Şubat/2011 döneminde mahsuben iadesi gerçekleşen (5.700 TL) tutar toplamını aşmadığı için mükellefin iade talebinde bulunması söz konusu değildir. d) Haziran vergilendirme dönemindeki indirimli orana tabi teslimlerine ilişkin KDV hariç bedel 100.000 TL, işlemin bünyesine giren KDV 24.400 TL, bu teslim üzerinden hesaplanan KDV 8.000 TL, yüklenilen ve hesaplanan tutarlar arasındaki fark 16.400 TL’dir. e) Mükellefin Temmuz ve Ağustos vergilendirme dönemlerinde indirimli orana tabi işlemleri bulunmakla birlikte diğer işlemleri nedeniyle ödenecek vergisi çıktığından bu dönemlere ait cari dönem sonu iade edilebilir KDV tutarı “0” olarak alınmıştır. Bir başka deyişle, devreden vergi tutarı dikkate alınmıştır. f) Eylül vergilendirme döneminde indirimli orana tabi işlemler nedeniyle yüklenilen vergi tutarı 8.000 TL olarak hesaplanmakla birlikte bu tutar ilgili döneme ait devreden vergi tutarı olan 7.000 TL’den yüksek olduğundan, cari dönem sonu iade edilebilir KDV tutarı yerine yine devreden vergi tutarı dikkate alınmış olup “Eylül Sonu Kümülatif İade Edilebilir KDV” tutarı 7.000 TL olarak hesaplanmıştır. g) Ekim vergilendirme döneminde indirimli orana tabi teslimlere ilişkin KDV hariç bedel 180.000 TL, işlemin bünyesine giren KDV 30.000 TL, teslimler üzerinden hesaplanan KDV 14.400 TL, yüklenilen ve hesaplanan tutarlar arasındaki fark 15.600 TL’dir. Bu tutar, “Eylül Sonu Kümülatif İade Edilebilir KDV” tutarı olan 7.000 TL ile toplanmış ve “Ekim Sonu Kümülatif İade edilebilir KDV” tutarı 22.600 TL olarak hesaplanmıştır. ğ) Mükellef, Kasım vergilendirme döneminde KDV hariç 200.000 TL’lik indirimli orana tabi teslimde bulunmuş olup bu işlemin bünyesine giren KDV 34.000 TL, teslimler üzerinden hesaplanan KDV 16.000 TL, yüklenilen ve hesaplanan tutarlar arasındaki fark 18.000 TL’dir. Bu tutar “Ekim Sonu Kümülatif İade Edilebilir KDV” tutarı olan 22.600 TL ile toplanmış ve “Kasım Sonu Kümülatif İade Edilebilir KDV” tutarı 40.600 TL olarak hesaplanmıştır. Bu tutar, 2011 yılı için belirlenen alt sınır ve önceki dönemlerde mahsuben iadesi gerçekleşen 131 KDV tutarları toplamından büyük olup aradaki farkın iadesinin talep edilmesi mümkündür. Mükellef de [40.600-(14.300+5.700+15.700)]=4.900 TL’nin mahsuben iadesini talep etmiş, bu tutarın 4.000 TL’lik kısmının mahsuben iadesi gerçekleşmiştir. h) Aralık vergilendirme dönemindeki indirimli orana tabi teslimlere ilişkin KDV hariç bedel 50.000 TL, işlemin bünyesine giren KDV 13.400 TL, teslimler üzerinden hesaplanan KDV 4.000 TL, yüklenilen ve hesaplanan tutarlar arasındaki fark 9.400 TL’dir. Bu tutar, “Kasım Sonu Kümülatif İade Edilebilir KDV” tutarı olan 40.600 TL ile toplanmış ve “Aralık Sonu Kümülatif İade Edilebilir KDV” tutarı 50.000 TL olarak hesaplanmıştır. Bu tutar aynı zamanda 2011 yılına ait kümülatif iade edilebilir KDV tutarı olup bu tutardan ilgili yıl için belirlenen alt sınır ve yıl içerisinde mahsuben iadesi gerçekleşen tutarlar düşülmek suretiyle iade tutarı, [50.000 – (14.300 + 25.400)] = 10.300 TL olarak hesaplanmıştır. Bu tutar, Ocak/2012 ve Şubat/2012 vergilendirme dönemlerindeki devreden KDV tutarlarından düşük olduğundan iadesi talep edilen tutarın tamamı, talebi doğrultusunda mükellefe nakden iade edilecektir.132 BÖLÜM 5 KDV İADELERİNDE ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR 1. Gümrük Beyannameli Mal İhracı ile İhraç Kaydıyla Teslimlere İlişkin TecilTerkin ve İade İşlemlerinde Gümrük Beyannamesi İbrazı Gümrük Yönetmeliği’nin 114’üncü maddesinde yapılan değişiklik uyarınca, Gümrük Müsteşarlığı tarafından 2011 yılı başından itibaren aşamalı olarak başlatılan ve 01/01/2012 tarihinden itibaren bütün gümrük idarelerinde geçerli olan uygulama ile kağıt ortamında gümrük beyannamesi düzenlenmesine ve kamu kurumlarının gümrük beyannamesi örneklerinin kağıt ortamda ve ıslak imzalı ibrazına yönelik taleplerinin karşılanmasına son verilmiştir. Buna göre, gümrük beyannamesi ibrazının gerektiği hallerde, gümrük beyannamesine ilişkin bilgileri ihtiva eden listenin gümrük beyannamesi yerine kabul edilmesi ve konuyla ilgili tebliğlerde açıklanan şekilde vergi dairelerine ibraz edilen listelerde yer alan bilgilerin, gümrük beyannamesine ilişkin olarak elektronik ortamda (VEDOP) erişilen bilgilerle karşılaştırılmak suretiyle teyit edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, 01/01/2012 tarihinden itibaren gerçekleştirilen işlemlerle ilgili olarak, 84 ve 99 Seri No’lu KDV Genel Tebliğleri ile 1 Seri No’lu Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliği uygulaması başta olmak ve imalatçı olmayan mükellefler tarafından Dış Ticaret Sermaye Şirketleri ile Sektörel Dış Ticaret Şirketlerine ihraç edilmek üzere yapılan teslimler de dahil bulunmak üzere, gümrük beyannamesi ibrazının gerektiği hallerde, gümrük beyannamesine ilişkin bilgileri ihtiva eden listenin, yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar gümrük beyannamesi yerine kabul edilmesi gerekmekte olup gümrük beyannamesi aslı veya tasdikli/tasdiksiz örnekleri mükelleflerden aranılmayacaktır. Diğer taraftan, 01/01/2012 tarihinden önceki dönemlere ilişkin olarak KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesine istinaden tecil-terkin kapsamında satış yapan mükelleflerin ibraz ettikleri gümrük beyannamelerinde imalatçı firma isminin yer alması halinde, 99 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (4) numaralı bölümüne istinaden imalatçıların ihraç kaydıyla teslim ettikleri malların ihraç edildiğine dair ihracatçı firmadan onaylı bir yazı alarak vergi dairesine ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır. 2. İndirilecek ve Yüklenilen KDV Listelerinde Yer Alan Faturalarda KDV’ye Tabi İşlemlerin ve İstisna Kapsamındaki İşlemlerin Birlikte Yer Alması Gelir İdaresi Başkanlığınca oluşturulan KDV İadesi Kontrol Raporunda yer alan GEK 06 Segmentinde; iade talep eden mükellefin “İndirilecek KDV” ve “Yüklenilen KDV” listelerindeki 1’inci alt mükelleflerin faturaları ve bu mükelleflere ait diğer mükellefler tarafından sisteme girişi yapılan “İndirilecek KDV” ve “Yüklenilen KDV” listelerinde yer alan faturaların matrahları toplamı ile ilgili beyan dönemi KDV matrahları karşılaştırılmaktadır.133 Ayrıca bu 1’inci alt mükelleflerin Ba bildirim formlarından hareketle 2’nci alt mükelleflerin ilgili dönem KDV matrahlarının, tanzim ettikleri fatura tutarlarını kapsayıp kapsamadığının kontrolü yapılmaktadır. Buna göre; “İndirilecek KDV” ve “Yüklenilen KDV” listelerinde yer alan faturalarda KDV’ye tabi işlemler ve istisna kapsamındaki işlemler birlikte yer alıyorsa istisna kapsamındaki işlemin matrahı bu sütuna dahil edilmemelidir. Mükellefler tarafından İnternet Vergi Dairesinden listelerin gönderilmesi sırasında bu hususuna dikkat edilmesi gerekmektedir. Ancak istisna kapsamındaki işlem matrahın bu sütuna dahil edilerek gönderilmesi durumunda matraha dahil olmayan kısımlar sistem tarafından ayrıştırılmadığından, mükelleflerin listelerinde gerekli düzeltmeleri yapması ya da ilgili vergi dairelerine söz konusu durumlara ait gerekli izahatları yapması ve vergi daireleri tarafından da izahatların yeterli görülmesi halinde geri bildirim seçenekleri kullanılarak işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 3. İndirilecek ve Yüklenilecek KDV Listelerinin Elektronik Ortamda Gönderilmesi ile ATİK ve Genel Giderlere Ait Belgelerin Sisteme Bilgi Girişinde Uyulacak Esaslar 20 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nin “İlgili Dönem KDV Beyannamesinin Bütün Olarak İncelenmesi” başlıklı 4’üncü bölümünde, KDV iade taleplerinin incelemesinde yeminli mali müşavirlerin, sadece iadesi talep edilen değil, ilgili dönem beyannamelerinde yer alan (hesaplanan ve indirilecek) KDV tutarlarının doğruluğunu da araştıracakları ve buna ilişkin olarak raporda gerekli açıklamayı yapacakları belirtilmektedir. KDV Kanunu’nun 8/2, 9/1, 29/2 ve 32’nci maddeleri kapsamındaki işlemlerden doğan KDV iade taleplerinin kontrolüne yönelik olarak vergi dairelerinin kırtasiyecilikten ve bir kısım formalitelerden kurtarılması, iade işlemlerine hız kazandırılması KDV iade işlemleri açısından asgari bir standart getirilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla hazırlanan risk analiz projesi kapsamında “indirilecek KDV listesi”, “yüklenilen KDV listesi” ve “satış faturaları listesi” ile iade için ibrazı istenilen durumlarda “gümrük (çıkış) beyannameleri listesi”nin elektronik ortamda gönderilmesi, bu listelerin ayrıca kağıt ortamında ibraz edilmemesi yönündeki uygulama 53 No’lu KDV Sirküleri ile Ocak/2010 döneminden itibaren başlanmış olup kendinden önceki tüm Sirkülerleri yürürlükten kaldıran 60 No’lu KDV Sirküleri ile de (Kanun’un 8/2 maddesi uyarınca fazla ve yersiz ödenen verginin iadesine yönelik talepler hariç tutulmak ve 19/2 maddesi uyarınca uluslararası anlaşmalardan doğan iade talepleri kapsama dahil edilmek suretiyle) söz konusu belgelerin elektronik ortamda gönderilmesi uygulamasına devam edilmiştir. KDV iade talebi listelerinin oluşturularak İnternet Vergi Dairesi üzerinden gönderilmesine ilişkin olarak E-VDO ekranında “Kılavuzlar/Rehberler” bölümünün “KDV İade Talebi Listelerinin İnternetten Gönderilmesi” başlığının “Yüklenilen KDV Listesine Belge Girişine İlişkin Açıklamalar” bölümünde; “…134 Mükelleflerin yüklenilen KDV listesini belge bazında düzenlemeleri esastır. Mükellefler bütün belgelerin girişini yaptıktan sonra ihraç edilen malın bünyesine giren Amortismana Tabi İktisadi Kıymet (ATİK) KDV’si var ise bu tutarı da devam eden satıra ‘ATİK’ açıklaması ile yazmalıdır. Bunun gibi ihraç edilen malın bünyesine giren genel yönetim gideri, pazarlama satış gideri vb. gider KDV’si var ise bu tutar da devam eden satıra ‘GİDER’ açıklaması ile yazılmalıdır. ‘ATİK’ ve ‘GİDER’ satırlarının dolduruluşu yukarıdaki tablonun 13. ve 14. satırlarında gösterilmiştir. Görüleceği üzere listenin ‘Alınan Mal ve/veya Hizmetin miktarı’ alanına ‘ATİK’ ifadesi yazılarak ‘Bünyeye Giren Mal ve/veya Hizmetin KDV’si’ alanına ATİK dolayısıyla ihraç edilen malın bünyesine giren KDV tutarı yazılmıştır. Bunun gibi ihraç edilen malın bünyesine giren genel yönetim gideri, pazarlama satış dağıtım gideri vb. gider KDV’si ise izleyen satırın ‘Alınan Mal ve/veya Hizmetin KDV’si alanına GİDER ifadesi yazılarak ‘Bünyeye Giren Mal ve/veya Hizmetin KDV’si’ alanına GİDER dolayısıyla ihraç edilen malın bünyesine giren gider KDV’si tutarı kaydedilmiştir” denilmektedir. Bu itibarla, KDV Kanunu’nun 9/1, 19/2, 29/2 ve 32’nci maddeleri kapsamındaki işlemlerden doğan iade talepleriyle ilgili olarak vergi dairelerine ibraz edilecek belgeler arasında yer alan indirilecek ve yüklenilen KDV listeleri ile satış faturaları listesinin iade ve ibrazı için istenen durumlarda gümrük (çıkış) beyannamesi listesinin 60 No’lu KDV Sirküleri’nde yapılan açıklamalar çerçevesinde elektronik ortamda gönderilmesi gerektiğinden, söz konusu listelerin YMM Raporu ekinde veya KDV iadesi talep dilekçesi ekinde kağıt ortamında ayrıca ibraz edilmesine gerek bulunmamaktadır. Elektronik ortamda gönderilen listelerle ilgili sistemin otomatik olarak sunduğu ve basılı olarak alınan “KDV İade Talebine İlişkin İnternet Vergi Dairesi Liste Alındısı”nın YMM Raporlarına veya mükelleflerin KDV iade talep dilekçelerine eklenmesi yeterlidir. Diğer taraftan, yukarıda belirtildiği gibi yüklenilen KDV listesinin İnternet Vergi Dairesine girişi yapılırken işlemin bünyesine doğrudan giren harcamalara ilişkin bütün belgelerin dökümü yapıldıktan sonra ATİK ve genel giderlerin KDV’si, elektronik ortamda bilgi girişinin devam eden satırlarına tek kalemde GİDER ve ATİK adı altında yazılacaktır. Bu durumda, yüklenim listelerine tek kalemde bilgi girişi yapılan genel giderler ve ATİK’lere ait belgelerin tek tek elektronik ortamda girişlerinin yapılması istenilmeyecektir. Ancak, vergi dairesi müdürlüğünce tereddüt edilen durumlarda, yüklenilen KDV listesinde GİDER veya ATİK olarak belirtilen KDV tutarlarına ilişkin detay bilginin istenebileceği tabiidir. 4. Tecil-terkin İşlemlerinde İndirilecek KDV Listelerinin Elektronik Ortamda Alınması KDV iade taleplerinde bazı belgelerin elektronik ortamda alınması ve değerlendirilmesine ilişkin açıklamalara 60 No’lu KDV Sirküleri’nin (6.2.) bölümünde yer verilmiştir. Buna göre ihraç kayıtlı teslimlere ilişkin iade taleplerinde “indirilecek KDV listesi”nin elektronik ortamda gönderilmesi gerekmekte olup ihraç kayıtlı teslimlere ilişkin tecil edilen verginin terkini sırasında “indirilecek KDV listesi”nin vergi dairesine elektronik ortamda gönderilmesine gerek bulunmamaktadır.135 5. Belge Eksikliği ya da Belgelerin Muhteviyatındaki Eksiklikler Nedeniyle Gerçekleştirilemeyen Mahsuplar KDV Kanunu’nun 8, 9, 29/2 ve 32’nci maddelerine istinaden gerçekleştirilen işlemlere ait mükelleflerin iade ve mahsup taleplerinin usul ve esaslarını tespit etmeye Maliye Bakanlığı yetkili olup 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde nakden veya mahsuben iade talebinin usul ve esasları ile aranacak belgeler açıklanmıştır. 84 Seri No’lu. KDV Genel Tebliği’nin “1.1.2. Mahsup Talebi” başlıklı bölümünde; “Mahsup talebinin geçerlik kazanabilmesi için talebin bir dilekçe ile yapılması şarttır. İade alacağının sonraki dönemlerde muaccel hale gelecek vergi borçlarına mahsubunun da talep edilmesi mümkündür. Ancak bu borçlar muaccel hale geldikçe mahsup talebinin, muaccel hale gelen her borç için ayrı dilekçe verilmek suretiyle yenilenmesi gerekir. Mahsup dilekçesi ve iade için aranan belgelerin katma değer vergisi beyannamesi ile birlikte vergi dairesine ibraz edilmiş olması kaydıyla, vergi dairelerince yapılan işlemler sırasında meydana gelen gecikme nedeniyle zamanında mahsubu yapılamayan vergiler için gecikme zammı uygulanmaz. Belgelerin beyanname verildikten sonra tamamlanması halinde, belgelerin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla işlem yapılır.” denilmektedir. 95 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin “Belge Eksikliği ya da Belgelerin Muhteviyatındaki Eksiklikler Nedeniyle Yapılamayan Mahsup İşlemleri” başlıklı (1.2) bölümünde, vergi borçlarına mahsup taleplerinde vergi dairelerinin mahsup talep dilekçesi ve eklerini inceleyerek belge ya da belgelerdeki muhteviyat eksikliklerini tespit edeceği ve bu eksiklikleri mükellefe yazı ile bildirecekleri bu yazının tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde eksiklikleri tamamlayan mükelleflerin mahsup taleplerinin, mahsup dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla yerine getirileceği ve bunlara gecikme zammı uygulanmayacağı, 30 günlük ek süreden sonra eksikliklerini tamamlayan mükelleflerin mahsup taleplerinin ise eksikliklerin tamamlandığı tarih itibarıyla yerine getirileceği ve borcun vadesinden mahsup tarihine kadar geçen süre için gecikme zammı uygulanacağı açıklanmıştır. Buna göre, mahsup taleplerinin geçerlilik kazanabilmesi için dilekçe ve ekinde ibrazı zorunlu olan belgelerin tam (eksiksiz olarak) vergi dairelerine ibrazı gerekmekte olup mahsup talep tarihinde borcun vadesinin geçmiş olması veya belgelerin (talep tarihi itibarıyla aranılan belgelerin) eksik olması halinde eksik belgelerin tamamlandığı tarihe kadar arada geçen süre için gecikme zammı hesaplanması gerekmektedir. Bu nedenle; mahsuben KDV iade talepleriyle ilgili olarak vergi dairesince mükelleflere veya YMM’lere belge eksikliğine ilişkin yazılan yazılarda; “eksik belge yazısının tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde eksiklikleri tamamlayan mükelleflerin mahsup taleplerinin, mahsup dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarih itibarıyla yerine getirileceği ve bunlara gecikme zammı uygulanmayacağı, 30 günlük ek süreden sonra eksikliklerini tamamlayan mükelleflerin mahsup taleplerinin ise eksikliklerin tamamlandığı tarih itibarıyla yerine getirileceği ve borcun vadesinden eksik belgelerin tamamlandığı tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı uygulanacağı” hususuna da yer verilmesi ve mahsuben KDV iade taleplerinin ivedilikle yerine getirilmesi gerekmektedir.136 6. Cari Dönem SGK Prim Borçlarına Mahsup Taleplerinde Prim Tahakkuk Fişinin Vergi Dairesince Kabul Edilip Edilmeyeceği 107 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ile değiştirilen 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (1/1.1), 86 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (B/3) ve 89 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (C) bölümleri uyarınca, mükellefler iade alacaklarını; kendilerinin, adi, kollektif ve komandit şirketlerde ortaklık payı ile orantılı olmak üzere ortakların (komandit şirketlerde sadece komandite ortakların) sosyal sigortalar prim borçları ile ferilerine mahsubunu talep etmeleri mümkün bulunmaktadır. KDV iade alacağının kesinleşmesi ve iadenin gerçekleştirilmesi için ilgili Genel Tebliğler gereğince aranan belgelerin tamamının ibraz edilmesi zorunludur. 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (1/1.1.1.3) bölümünde yer verilen düzenlemeye göre, sosyal sigortalar prim borçları ile ferilerine mahsup taleplerinde, adı geçen Kurumdan alınan ve mahsubu talep edilecek prim borçlarını ve varsa gecikme zammı tutarlarını gösteren belgenin de mahsuben iade talep dilekçesi ekinde ilgili vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir. Öte yandan, Sosyal Güvenlik Kurumunun 14/07/2004 tarihli ve 16/321 Ek sayılı Genelgesi’nin (4) numaralı ayrımında; “Kurumumuza olan borçlarını KDV iade alacaklarından mahsup ettirmek isteyen işverenlere ilgili vergi dairesine ibraz edilmek üzere Ünitelerimizce borç döküm formunun düzenlenmesi gerekmekle birlikte, bazı işverenlerce borç döküm formu yerine Kurumumuzdan alınan tahakkuk fişi ile doğrudan ilgili vergi dairesine başvurularak mahsup talep edildiği takdirde, ilgili vergi dairesince de kabul edilmesi kaydıyla sadece cari ay prim borçları için geçerli olmak üzere mahsup işlemlerinde prim tahakkuk fişinin kullanılması mümkün bulunmaktadır. Ancak, cari ay prim borçları dışında yasal süresi geçirilmiş prim borçlarının da mahsubunun yaptırılmak istenmesi durumunda borçların ferilerinin (gecikme zammı, kanuni faiz vd.) hesaplanması gerektiğinden, eskiden olduğu gibi işverenlerin talebine istinaden Ünitelerimizce borç döküm formu düzenlenmesine devam edilecektir.” açıklamasına yer verilmiştir. Söz konusu Genelge uyarınca Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerince/Sosyal Güvenlik Merkezlerince, Kurumlarının prim alacaklarının KDV iade alacağından mahsubu yolu ile ödenmesi işlemlerinde; cari ay prim borçları dışında yasal süresi geçirilmiş prim borçlarına ilişkin mahsup işlemlerinde işverenlerin müracaatlarına istinaden borç döküm formu düzenlenmekte, ancak sadece cari ay primlerine ilişkin mahsup işlemlerinde borç döküm formu düzenlenmemektedir. Bu açıklamalar çerçevesinde, konu ile ilgili olarak aşağıda belirtilen şekilde işlem tesis edilmesi uygun görülmüştür. i) Mükelleflerin (işverenlerin); kendilerinin, adi, kollektif ve komandit şirketlerde ortaklık payı ile orantılı olmak üzere ortakların (komandit şirketlerde sadece komandite ortakların) cari dönem (henüz vadesi geçmemiş) sosyal sigortalar prim borçlarına ilişkin mahsuben iade talepleri ile sınırlı olmak üzere, iade talep dilekçesi ekinde ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden/Sosyal Güvenlik Merkezinden alınan borç döküm formu137 aranmayacak, mahsup işleminin yapılmasında söz konusu form yerine mükelleflerce (işverenlerce) elektronik ortamda alınan tahakkuk fişlerinin çıktısının ibrazı yeterli görülecektir. Dolayısıyla, ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü/Sosyal Güvenlik Merkezi banka hesabına aktarılacak tutar, söz konusu tahakkuk fişi çıktısındaki tutar dikkate alınarak belirlenecektir. ii) Mükelleflerin (işverenlerin) cari ay prim borçları dışında yasal ödeme süresi geçirilmiş prim borçlarına yönelik mahsuben iade taleplerinde, mahsup talep dilekçesi ekinde; SGK İl Müdürlüğü veya SG Merkezlerince düzenlenmiş borç döküm formu aranması şeklindeki uygulamaya devam edilecektir. iii) 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (1/1.1) bölümü uyarınca, vergi daireleri tarafından ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü/Sosyal Güvenlik Merkezi banka hesabına aktarılan tutardan, mükellefin (işverenin) veya adi, kollektif ve komandit şirketlerde ortaklık payı ile orantılı olmak üzere işveren ortakların (komandit şirketlerde sadece komandite ortakların) prim borçlarına mahsubundan sonra arta kalan kısmın, ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu birimince derhal vergi dairesine iade edileceği, arta kalan tutarın prim borçlusu işverene iadesi veya ileride doğacak prim borçlarına mahsup edilmek üzere bekletilmesinin mümkün olmayacağı tabiidir. 7. KDV İade Alacaklarının Bağ-Kur Prim Borçlarına Mahsubu 02/09/1971 tarihli ve 1479 sayılı Kanun ile kurulan kısaca “Bağ-Kur” olarak anılan Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu, 16/05/2006 tarihli ve 5502 sayılı Kanun ile Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilmiştir. 5502 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinde; sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası prim gelirleri, idarî para cezaları, gecikme cezaları, gecikme zamları ve katılım payları Sosyal Güvenlik Kurumunun gelirleri arasında sayılmıştır. 31/05/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar; (b) bendinde, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ticari kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından, sigortalı kabul edilmiştir. 5510 sayılı Kanun’un 88’inci maddesinde; prim borçlarının KDV iade alacağından mahsubu suretiyle de ödenebileceği hükmüne yer verilmiştir. 5510 sayılı Kanun’un 88’inci maddesi ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’ne dayanılarak 01/09/2012 tarihli ve 28398 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşveren Uygulama Tebliği’nin “6. Prim Borçlarının Katma Değer Vergisi İade Alacağından Mahsup Suretiyle Ödenmesi” başlıklı bölümünde; “Prim borçlarının katma değer vergisi iade alacağından mahsup suretiyle ödenmesinin talep edilmesi durumunda, primin en geç ödenmesi gereken yasal süre; Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalı çalıştıran işverenlerden; sigortalılara ait ücretleri her ayın 1’i ila sonu arasına ilişkin olarak ödeyen 138 işverenler yönünden, primin ilişkin olduğu ayı takip eden ayın sonu (vade) yerine, vadeyi izleyen onbeşinci, sigortalılara ait ücretlerin her ayın 15’inden, ertesi ayın 14’üne kadarki döneme ilişkin olarak ödendiği işverenler yönünden ise, primin ilişkin olduğu dönemi takip eden dönemin sonu (vade) yerine, vadeyi takip eden onbeşinci gün olacaktır.” açıklamaları yapılmıştır. Buna göre, 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalı çalıştıran işverenlerin prim borçlarının düzenleme kapsamında KDV iade alacaklarından mahsubu öngörülmüş olup Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılardan kaynaklanan sigorta primlerinin bu çerçevede KDV iade alacağından mahsup suretiyle ödenmesine imkân bulunmamaktadır. 8. İthal Edilen Malın Gümrük Bedelinin Yüksek Hesaplanması Halinde İndirimle Giderilemeyen KDV’nin İadesi KDV Kanunu’nun; – 1/2 maddesinde, her türlü mal ve hizmet ithalatının KDV’ye tabi olduğu, – 11/1-a maddesinde, ihracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler, yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler, serbest bölgedeki müşteriler için yapılan fason hizmetler ve karşılıklı olmak şartıyla uluslararası roaming anlaşmaları çerçevesinde yurt dışındaki müşteriler için Türkiye’de verilen roaming hizmetlerinin KDV’den istisna olduğu, – 32’nci maddesinde de Kanun’un 11’inci maddesi ile KDV’den istisna edilen işlemler nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen vergilerin mükelleflere iade edileceği hükme bağlanmıştır. İhracat istisnasından kaynaklanan KDV iade taleplerinin yerine getirilmesinde izlenecek usul ve esaslar ise 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde açıklanmıştır. Ayrıca, 24 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (E) bölümünde, faaliyetleri kısmen veya tamamen “iade hakkı doğuran işlem”lerden oluşan mükelleflerin iade kapsamına mal ve hizmet alışları yanında genel giderler ve ATİK için ödenen vergilerin de dahil olduğu, ancak bir vergilendirme döneminde iade edilecek verginin, o dönemdeki iade hakkı doğuran işlemlere ait bedelin genel vergi oranı ile (%18) çarpılması sonucu bulunacak miktardan fazla olamayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda iade edilecek azami vergi tutarı, işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV tutarıyla sınırlı olacaktır. Yüklenilen vergilerin azami iade tutarının altında kalması durumunda işlemlerle ilgili olmak kaydıyla genel yönetim giderleri ve ATİK’ler için yüklenilen vergilerden iade hesabına pay verilebilecektir. Buna göre, ithal ederek yurt dışına satışı yapılan mallar için gümrükte ödenen KDV’nin iade hesabına dahil edilmesi mümkündür. Öte yandan, çeşitli nedenlerle (Gümrükte emsal bedeli uygulaması gibi) iade hakkı doğuran işlemin bünyesine doğrudan giren yüklenilen KDV tutarının azami (%18) iade tutarını geçmesi halinde geçen kısmın iadesi, VİR veya üst sınırı geçme gerekçeleri açıkça belirtilmek suretiyle YMM Raporu sonucuna göre gerçekleştirilecektir.139 Ayrıca, indirimle giderilemeyen KDV sonraki döneme devredileceğinden gider veya maliyet olarak kabul edilmesi de mümkün bulunmamaktadır. 9. Kat Karşılığı İnşaat İşinde Arsa Sahibi Adına Kat İrtifakı Kurulduktan Sonra Henüz İnşaat Tamamlanmadan İnşaatın Seviyesine Göre Teminat Amaçlı Olarak Müteahhide Tapuda Yapılacak Devirler KDV Kanunu’nun 1’inci maddesinin birinci fıkrasında; Türkiye’de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesindeki teslim ve hizmetlerin KDV’nin konusunu teşkil ettiği hükme bağlanmış, 2’nci maddesinin birinci fıkrasında; teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesi olarak tanımlanmış, aynı maddenin beşinci fıkrasında ise trampanın iki ayrı teslim olduğu hükmüne yer verilmiştir. KDV yönünden vergiyi doğuran olayın ne zaman gerçekleşeceğine yönelik düzenlemelere ise KDV Kanunu’nun 10’uncu maddesinde yer verilmiştir. Bu maddenin (a) bendinde; vergiyi doğuran olayın, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde malın teslimi veya hizmetin yapılması anında meydana geleceği hükme bağlanmıştır. Arsa karşılığı inşaat işlerinde KDV uygulamasına ilişkin olarak gerekli açıklamalar 30 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin “D” bölümü ile 60 No’lu KDV Sirküleri’nin (1.8) bölümünde yapılmıştır. Arsa karşılığı inşaat işlerinde iki ayrı teslim söz konusudur. Bunlardan birincisi, arsa sahibi tarafından müteahhide arsa teslimi; ikincisi ise müteahhit tarafından arsaya karşılık olarak arsa sahibine bağımsız birim (konut veya işyeri) teslimidir. Arsa karşılığı inşaat işlerinde vergiyi doğuran olay, müteahhidin arsa karşılığı konut, işyeri gibi bağımsız birimleri arsa sahibine teslimiyle gerçekleşmektedir. Bu tarih itibarıyla arsa açısından da vergiyi doğuran olay vuku bulmaktadır. Taşınmazda teslim kural olarak tapuya tescil ile gerçekleşmekle birlikte, tapuya tescilden önce bağımsız birimlerin alıcının tasarrufuna terk edilmesi durumunda da vergiyi doğuran olay gerçekleşmektedir. Dolayısıyla, arsa sahibinin arsa tesliminin ticari nitelikli olması durumunda arsa için, müteahhidin ise arsa sahibine teslim ettiği bağımsız birimler için, vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu tarih itibarıyla eş zamanlı olarak fatura düzenlemesi gerekmektedir. Arsanın bir iktisadi işletmeye dahil olması veya arsa sahibinin arsa alım satımını mutad ve sürekli bir faaliyet olarak sürdürmesi halinde, müteahhide sözleşme gereğince yapılan arsa tesliminde faturanın, vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu (inşaatın tamamlanarak arsa sahibine konutların teslim edildiği) tarihte düzenlenmesi ve düzenlenen faturada, arsa karşılığı alınan bağımsız birimlerin emsal bedeli (arsa payı dahil) üzerinden genel oranda KDV hesaplanması gerekmektedir. 10. Tek Eksiklik Yazısı Mükelleflerin iade taleplerinin doğru ve süratli bir şekilde sonuçlandırılması için kural olarak mükellefin iade dosyasında tespit edilen ve tamamlanması istenen eksikliklerin mükellefe yazılan ilk eksiklik yazısında yer alması sağlanmalıdır.140 İlk eksiklik yazısında mükellefe/YMM’ye yazıldığı halde cevap alınamayan veya yapılan izahat yeterli görülmeyen konuların düzenlenecek yeni eksiklik yazılarıyla mükellefe sorulabilmesi mümkündür. 11. Özet KDVİRA Raporlarının YMM ve Mükellefe Bildirilmesi Mevcut uygulamada KDV İadesi Kontrol Raporunun Genel Esaslar ve Özel Esaslar bölümünde başarısız olarak gözüken segmentler, dosyanın incelenmesi tamamlandıktan sonra tespit edilen diğer eksikliklerle birlikte tamamlatılmak veya izah edilmek üzere mükellefe bildirilmektedir. Ancak bu uygulama mükelleflerin KDVİRA’da özetlenen eksikliklerden geç haberdar olmalarına dolayısıyla sürecin uzamasına sebebiyet vermektedir. Bu nedenle iade taleplerinin daha süratli bir şekilde sonuçlandırılmasını teminen iade talepleriyle ilgili olarak internet vergi dairesi tarafından üretilen söz konusu raporda tespit edilen hususların giderilmesi veya gerekli izahatın yapılması maksadıyla en kısa sürede mükellefe/YMM’ye bir yazı ekinde gönderilmesi gerekmektedir. 12. Bloke Esası Çoğu zaman tespit edilen eksiklikler talep edilen iade tutarının bir kısmını ilgilendirmekte ve eksikliklerin ilgili olduğu iade tutarlarının ayrıştırılabilmesi mümkün olabilmektedir. Talep edilen iade tutarının bir kısmını ilgilendiren eksikliklerden dolayı talep tutarının tamamının iade edilmeksizin bekletilmesi, mükellefçe hak edildiği konusunda şüphe olmayan iade tutarlarının da yersiz olarak geciktirilmesi suretiyle mükellef mağduriyetine sebebiyet vereceğinden, tespit edilen eksikliklerle ilgisi olmayan talep tutarlarının ayrıştırılarak eksikliklerle ilgili yazışmaların sonucu beklenmeden iadesinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Tespit edilen eksikliklere tekabül eden talep tutarı ise blokede bırakılarak yazışmaların sonucunda eksikliklerin giderilmesine göre tamamı veya bir kısmı iade edilebilecektir. 13. KDV İade Taleplerinin İncelemeye Sevki KDV iade talepleri aşağıda sayılan durumlarda VİR sonucuna göre istinaden gerçekleştirilir; 1. Mükelleflerin iadelerini VİR sonucunda almak istemeleri, 2. İadesi talep edilen KDV tutarı incelemesiz teminatsız iade üst limitini aştığı halde teminat gösterilmemesi veya YMM Raporu ibraz edilmemesi, 3. KDV mevzuatı gereği iadenin münhasıran VİR ile yapılmasının gerekmesi, Ayrıca, teminat karşılığı alınmış olan iadelerle ilgili vergi dairesine YMM Raporu ibraz edilmemesi halinde de teminat VİR’e istinaden çözülür.141 Yukarıda sayılan durumlar mevzuat gereği veya mükellefin tercihine göre iade talebinin vergi incelemesine sevkini gerektiren durumlardır. Bunların dışında istisnai durumlarda, KDV iadesi almaya dönük bir organizasyonun varlığı konusunda ciddi emareler olması, mükellefin alım yaptığı firmalar veya onların altındaki firmalarla ilgili özel esas durumları olduğu halde mükellefin bu alımlarla ilgili 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde öngörülen seçeneklerden biri ile (indirimlerden/yüklenimlerden çıkarma, teminat gösterme, ödemenin tevsiki gibi) bu olumsuzluğu gidermemiş olması, iadeyi doğuran KDV istisnası koşullarının varlığı konusunda tereddüt hasıl olması, izahı istenen konularda mükellef/YMM tarafından yapılan izahatın yeterli olmaması, YMM’nin raporunu geri çekmesi gibi nedenlerle vergi dairesi tarafından iade talebinin VİR’e istinaden sonuçlandırılmasının talep edilmesi mümkündür. KDV iade taleplerinin incelemeye sevkinde esas olan bu taleplerin, incelemeye sevke karar verecek olan birime hitaben düzenlenen ve ekinde 2 örnek incelemeye sevk nedenlerinin gösterildiği “İnceleme Talep Formu” olan bir yazı ile yapılmasıdır. İlgili vergi dairesi müdürlüğünün incelemeye sevk talebini YMM Raporuna istinaden talep edilen iadelerde Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğü aracılığıyla, YMM Raporu olmaksızın yapılan iade taleplerinde doğrudan Denetim Grup Müdürlüğüne iletmesi gerekir. Diğer taraftan, E-VDO Sisteminde yer alan KDVİRA Kılavuzunun “Tablo-3: KDV İade Talebinin İncelemeye Sevki” başlıklı (4.3) bölümünde alt firma olumsuzlukları veya vergi dairesince tespit edilen başkaca incelemeye sevk nedeni olabilecek hususların bulunması halinde, iadenin münhasıran vergi incelemesi ile neticelendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılırsa, Tablo-3’e özet olarak incelemeye sevk nedeni kaydedilip daire amirince onaylanması sonucu iade talebinin Gelir İdaresi Başkanlığı aracılığıyla vergi incelemesine sevk edilebileceği belirtilmiştir. Ancak vergi dairelerince Tablo-3 kullanılarak yapılan inceleme sevk işlemlerinin önemli bir kısmının Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından müstakar bir şekilde değişik gerekçelerle “işlemin Tablo-3’ten yapılmaması, yazışma yoluyla yapılması gerektiği” belirtilerek iade edildiği görülmektedir. Buna göre, Tablo-3 üzerinden yapılan incelemeye sevk işlemlerine ilişkin olarak Gelir İdaresi Başkanlığının red gerekçeleri de göz önünde bulundurularak; – Tamamlanmış olan iade-mahsup talepleri ile ilgili teminat mektubu çözümü için, – KDV mevzuatı gereği (örneğin kısmi tevkifat uygulanan işlemler nedeniyle) iadenin münhasıran VİR’e istinaden sonuçlandırılması gereken durumlarda, – 87 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’ne istinaden mahsup işlemleri tamamlanan ancak iade talep eden mükellefin veya alım yaptığı firmaların özel esaslara tabi olması nedeniyle, – İade dosyası üzerinden başkaca bir incelemeye sevk nedeni tespit edilmeden sadece sistemin (Tablo-2’de yer alan mükellefler nedeniyle) tespit ettiği olumsuzluklar dikkate alınarak,142 yapılan incelemeye sevk işlemlerinin Tablo-3 üzerinden yapılmaması gerekmektedir. Belirtilen durumlarda iade talebinin incelemeye sevkinin, ilgili vergi dairesi müdürlüğünün Başkanlığımızın ilgili birimi ile yazışması yoluyla gerçekleştirilebileceği tabiidir. 14. DİİB’de Belirtilen Süre ve Diğer Nedenlerle Gümrük Giriş Beyannamelerinin Geç Kapanması Sebebiyle GEK21 [Gümrük Giriş Beyannamesi (GGB İthalat) Kontrolü] Segmentinin Başarısız Sonuç Vermesi KDV İadesi Kontrol Raporunda; KDV Kanunu’nun geçici 17’nci maddesi gereği dahilde işleme ve geçici kabul rejimleri kapsamında yapılan ithalatlarda DİİB’de belirtilen süre ve diğer nedenlerle gümrük giriş beyannamelerinin geç kapanması sebebiyle GEK21 (Gümrük Giriş Beyannamesi İthalat Kontrolü) Segmentinin başarısız sonuç verdiği ve bu nedenle iade ve/veya mahsup işlemlerinde sorunlarla karşılaşıldığı belirlenmiştir. KDV Kanunu’nun 1/2’nci maddesinde her türlü mal ve hizmet ithalinin KDV’ye tabi olduğu, 34/1’inci maddesinde ise ithal olunan mal ve hizmetlere ait KDV’nin gümrük makbuzu üzerinden ayrıca gösterilmek ve bu vesikanın kanuni defterlere kaydedilmesi şartıyla indirilebileceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre, söz konusu işleme ilişkin KDV ithalat aşamasında ödenmektedir. Her ne kadar gümrük giriş beyannamesinin kapanma tarihi ithalattan doğan KDV’nin ödenmesine bağlı olmakla beraber, D3 belgeli dahilde işleme rejiminden dolayı mükellefler tarafından ilgili Gümrük Saymanlıklarına yapılan vergi ödeme tarihi ile söz konusu beyannamenin kapanma tarihi arasında gün farkı bulunabilmektedir. Bu itibarla gümrük giriş beyannamelerinin ileri bir tarihte kapanması ithalde ödenen KDV gerçeğini değiştirmemektedir. 60 No’lu KDV Sirküleri’nin (6.2) bölümüne göre, Ocak/2010 vergilendirme döneminden itibaren gerçekleştirilen iade hakkı doğuran işlemlerde, mükellefler iadeye esas teşkil eden listelerini İnternet Vergi Dairesi üzerinden göndermekte, bu listeler esas alınarak KDV iadesine yönelik kontrol ve analizlerin tamamına yakını otomatik olarak yapılıp iade talebini sonuçlandıracak olan vergi dairesine rapor edilmektedir. Gelir İdaresi Başkanlığınca oluşturulan KDV İadesi Kontrol Raporlarının Genel Esas Kontrol Segmenti GEK21 Gümrük Giriş Beyannameleri (GGB) İthalat Kontrolünde, mükellefin iade dönemine ait sisteme yüklemiş olduğu “İndirilecek KDV” ve “Yüklenilen KDV” listelerindeki GGB’ler ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca veri ambarımıza gönderilmiş olan gümrük giriş beyannamesi bilgileri karşılaştırılmaktadır. Bu karşılaştırmada mükellefin söz konusu listelerinde yer alan gümrük giriş beyannamelerinin; kendisine ait olup olmadığı ile iade döneminde veya önceki dönemlerde onaylanıp onaylanmadığı kontrol edilmektedir. GGB mükellefe ait değilse veya gümrük müdürlüğü tarafından onayı sisteme girilmemişse ya da iade döneminden sonraki bir tarihte onaylanmışsa GEK21 Segmenti başarısız olarak görüntülenmektedir. Söz konusu segmentin başarısız sayılması durumunda, mükellefin izahı veya vergi dairelerinin araştırması sonrası bu segmentin başarısız sonuç vermesinin hukuki bir nedene dayandığı belirlenirse, vergi dairesi “geri bildirim” alanında bulunan ve duruma uygun olan seçeneği işaretleyerek ya da (seçenekler arasında yer almayan bir durum mevcut ise) özet 143 olarak tespit ettiği hususu açıklamak suretiyle geri bildirimi kaydetmekte ve segment başarısız görünse dahi kaydettiği geri bildirim sayesinde başarılıymış gibi işlem tesis etmektedir. Yukarıda da belirtildiği şekilde, her ne kadar GGB’nin kapanma tarihi, ithalattan doğan KDV’nin ödenmesine bağlı olsa da, mükellefçe ödemenin yapıldığı tarih ile GGB’nin kapanma tarihi arasında gün farkı bulunabildiğinden, mükelleflerce ayın son günlerinde yapılan ödemelerin kapanış tarihi, takip eden aya sarkabileceğinden GEK21 Segmentinde oluşabilecek dönem kayması hatalarının önüne geçebilmek amacıyla, ithalatın gerçekleştiği tarihi bildiren “onay tarihi” dikkate alınmaktadır. Bu itibarla, mükelleflerin iade talep ettiği döneme ilişkin KDV İadesi Kontrol Raporunda söz konusu gümrük giriş beyannamesi kapanmadığı için GEK21 Segmenti başarısız görünmesine rağmen mükellefin KDV iade aşamasında gümrükte ödenen KDV’leri gösteren liste ve gümrük giriş beyannamelerini, iadeyi neticelendirecek vergi dairesine ibraz etmesi durumunda, vergi dairelerinin ilgili başarısız segmente duruma uygun özet bir açıklamayı geri bildirime kaydederek segment başarılıymış gibi işlem tesis etmesi gerekmektedir.144 BÖLÜM 6 YMM TASDİK RAPORLARI 1. Tasdik Hizmeti 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 12’nci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan 02/01/1990 tarihli Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik’in 4’üncü maddesinin ilk fıkrasında tasdik kavramı “gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin yeminli mali müşavirlerce denetleme ilke ve standartlarına göre uygunluk yönünden incelenmesi, bu inceleme sonuçlarına dayanılarak tasdik kapsamına giren konuların ve belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının imza ve mühür kullanmak suretiyle tespiti ve rapora bağlanması” şeklinde tanımlanmıştır. 1.1. Tam Tasdik Sözleşmesi Yönetmelik’in 7-A/a maddesi ile yıllık gelir vergisi beyannameleri, bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler; 7-B/a maddesi ile de yıllık kurumlar vergisi beyannameleri, bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler tasdik kapsamına alınmış olup yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi (tasfiye, birleşme ve devir beyannameleri dahil) vermek durumunda bulunan mükellefler, söz konusu beyannameleri ile bunlara ekli mali tablolarını ve bildirimlerini diledikleri takdirde yeminli mali müşavirlere tasdik ettirebilirler. Aynı Yönetmelik’in 10’uncu maddesinin birinci fıkrasına göre, ilgililerce yaptırılacak tasdik hizmetinin tasdik sözleşmesine bağlanması zorunludur. Örneğin, mükelleflerin KDV iadesi taleplerinin yeminli mali müşavirlik tasdik raporuna istinaden yerine getirilmesi için KDV iadesi tasdiki konusunda sözleşme düzenlenmesi gerekmektedir. 1.1.1.Tam Tasdik Sözleşmelerinde Süreler Tasdik Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca tam tasdik sözleşmelerinin ilgili hesap döneminin ilk ayı içinde düzenlenmesi gerekmektedir. Gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmek isteyen mükellefler, her yıl Ocak ayı içinde (özel hesap dönemi uygulayan mükellefler özel hesap döneminin ilk ayı içinde), beyannameleri ile eklerini tasdik edecek yeminli mali müşavirlerle yıllık sözleşme düzenlemek zorundadırlar. Tasdik Yönetmeliği’nin 10/3’üncü ve 10/4’üncü maddeleri hükmüne göre, tasdik sözleşmesinin yazılı gerekçe gösterilmek şartıyla taraflarca her zaman feshedilmesi mümkün olmakla birlikte, sürekli denetimlerde yıllık beyannamelerin ve buna ekli mali tabloların beyan edileceği aydan önceki üç ay içinde tasdik sözleşmesinin fesh edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu durumda, gelir vergisi ile ilgili tam tasdik sözleşmeleri, düzenlendikleri tarihi izleyen en geç Kasım ayı, kurumlar vergisine ilişkin tam tasdik sözleşmeleri ise en geç Aralık ayı sonuna kadar feshedilebilecek, bu tarihten sonra yapılacak fesihler geçerli olmayacaktır. Özel hesap döneminin uygulandığı hallerde süreler aynı esaslar çerçevesinde hesaplanacaktır.145 Tasdik sözleşmesinin fesh edilip fesih tarihinden itibaren bir ay içerisinde yeni bir yeminli mali müşavir (YMM) ile tam tasdik sözleşmesi düzenlenmesi halinde sözleşme süresinde düzenlenmiş kabul edilecek ve süresinde düzenlenen sözleşmeler için öngörülen kolaylıklardan yararlanılacaktır. 1.1.2.Tam Tasdik Sözleşmesinin Hiç Düzenlenmemesi veya Süresinden Sonra Düzenlenmesinin Sonuçları Mükelleflerin diledikleri takdirde süresinden (hesap döneminin ilk ayından) sonra da, hesap döneminin tamamını kapsayacak şekilde tam tasdik sözleşmesi düzenleyerek tam tasdik hizmetinden yararlanmaları mümkün bulunmaktadır. Ancak YMM ile tam tasdik sözleşmesini süresinden sonra düzenleyen mükellefler için;  Bakanlığımızca belirlenen tutarı aşan KDV iade taleplerinin YMM’lerin tasdik raporlarına göre yerine getirilmesi,  Teminat mektubu karşılığı aldıkları iadelerin tutarının Bakanlığımızca belirlenen tutarı aşıyor olması halinde teminatlarının YMM raporu ibraz edilerek çözülmesi,  YMM’lerinin firmanın hesap ve işlemleri hakkında vereceği teyit tutanakları ve bilgi yazılarının diğer mükelleflerin KDV iade taleplerinin değerlendirilmesinde muteber kabul edilmesi, mümkün olmayacaktır. 1.2. KDV İadesi Tasdik Sözleşmeleri Yönetmelik’in 10’uncu maddesinin birinci fıkrasında getirilen zorunluluk uyarınca mükelleflerin KDV iadesi taleplerinin tasdik raporuna istinaden yerine getirilebilmesi için YMM ile KDV iadesi tasdiki konusunda ayrı bir sözleşme düzenlenmesi gerekmektedir. 1.2.1.KDV İadesi Tasdik Sözleşmelerinde Süreler Mükellefler ile YMM’ler arasında imzalanacak tam tasdik sözleşmesinin ne zaman düzenleneceği, ne kadarlık bir süreyi kapsayacağı veya ne zamana kadar feshedilebileceği açıkça düzenlenmiş olmakla birlikte, KDV iadesi tasdik sözleşmelerinin düzenlenme ve fesh süreleri için genel anlamda bir sınırlamaya gidilmemiştir. Bununla birlikte, KDV iadesi tasdik sözleşmelerinde de sözleşmenin kapsayacağı periyot açısından bir sınırlama bulunmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığının müstekar hale gelen görüşüne göre, KDV iadesi tasdik sözleşmeleri ile ilgili 3568 sayılı Kanun uygulamalarında, YMM’ler ile mükellefler arasında bir takvim yılı içerisinde birden fazla döneme ait KDV iade talepleri için tek bir KDV iadesi tasdik sözleşmesi düzenlenebilmekte iken, birden fazla takvim yılına ait dönemler için, her bir takvim yılı itibarıyla ayrı ayrı sözleşme düzenlenmesi gerekmektedir. Örneğin; İhracatçı bir firma olan (Z) AŞ’ın KDV iade işlemleri için YMM Bayan (Z) ile 2011, 2012 ve 2013 yıllarını kapsayacak şekilde tek bir sözleşme yapmış olması durumunda bu sözleşmeye istinaden düzenlenecek KDV iadesi tasdik raporlarının işleme konulması mümkün olmayacaktır. (Z) AŞ’ın KDV iade talebinin YMM raporuna istinaden yerine getirilebilmesi ancak her yıl için ayrı ayrı sözleşme düzenlenmesi halinde mümkün olacaktır.146 1.2.2.Tam Tasdik Sözleşmesi İmzalanan Mükellefin KDV İade Alacağı İçin Ayrıca KDV İadesi Tasdik Sözleşmesi Düzenlenmeli midir? KDV iade talebinde bulunan mükellef ile YMM arasında düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesinin bulunuyor olması, KDV iadesi tasdik sözleşmesi düzenlenmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmamaktadır. Diğer bir ifadeyle, tam tasdik sözleşmesi olsa dahi, KDV iade talebi için ayrıca KDV iadesi tasdik sözleşmesi düzenlenmesi gerekmektedir. Örneğin; (X) YMM ile (Y) AŞ arasında 2013 yılı için 15/01/2013 tarihinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunmaktadır. 2013/Haziran dönemi ihracat teslimlerinden dolayı YMM Raporu ile iade talebinde bulunulması halinde, 2013 yılı veya 2013/Haziran dönemi için KDV iade sözleşmesi düzenlenmemesi durumunda bu raporla iade/mahsup talebinde bulunulamayacaktır. 1.2.3.YMM’ler İle Tam Tasdik Sözleşmesi Bulunmayan Mükelleflerin KDV İade Talepleri YMM Raporuna İstinaden Yerine Getirilebilir mi? 31 Sıra No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nde YMM’ler ile süresinde akdedilmiş tam tasdik sözleşmesi bulunmayan mükelleflerin YMM tasdik raporuna istinaden talep edebilecekleri iade tutarına iade türü bazında rakamsal hadler konulmuş ve bu hadlerin her yıl bir önceki yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanması konusunda düzenleme yapılmıştır. Diğer taraftan, 430 Sıra No’lu VUK Genel Tebliği ile 2013 yılı için yeniden değerleme oranı %3,93 olarak tespit edilmiştir. Buna göre, 01/01/2014’den geçerli olmak üzere, YMM ile süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunmayan mükelleflerin;  İhracat ve ihraç kayıtlı teslimlerinden doğan KDV iade taleplerinin 407.000 TL’yi,  Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan satışlar ve bavul ticareti ile ilgili KDV’nin iade taleplerinin (tam tasdik sözleşmesi olsun veya olmasın) 106.000 TL’yi,  İndirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iade taleplerinin 814.000 TL’yi, aşmaması halinde iade talebi tam tasdik sözleşmesi aranmaksızın KDV iade sözleşmesi akdedilmiş YMM tarafından düzenlenen tasdik raporuna istinaden yapılabilecektir. 2. YMM Sözleşme Bilgilerinin Elektronik Ortama Aktarılma Yükümlülüğü 1 Sıra No’lu Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Sözleşmelerine İlişkin Bildirimlerinin ve Sürekli Bilgi Verme Yükümlülüklerinin Elektronik Ortamda Yerine Getirilmesi Hakkında Genel Tebliğ ile 01/02/2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, YMM’lerle mükellefler arasında gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerinin tasdikine ilişkin olarak hesap döneminin ilk ayı içinde düzenlenmiş olan tam tasdik sözleşmelerine ilişkin bilgilerin, takip eden ayın son gününe kadar, süresinden sonra düzenlenen sözleşmeler ile tam tasdik sözleşmesi dışındaki diğer tasdik sözleşmelerine ilişkin bilgilerin, sözleşmenin düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içinde internet vergi dairesine YMM tarafından elektronik ortamda girilmesi zorunlu kılınmıştır.147 YMM’ler tarafından vergi dairesine verilecek tasdik raporlarına söz konusu sözleşmelerin birer örneği eklenecektir. YMM’lerce düzenlenen tasdik raporu ilgili vergi dairesine ibraz edildiğinde tasdike konu rapora ilişkin sözleşme bilgilerinin evvelce YMM tarafından elektronik ortamda sisteme girilip girilmediğine vergi dairesince bakılacak, sözleşme bilgileri evvelce sisteme girilmişse söz konusu tasdik raporu kabul edilecektir. Aynı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı bölümünde, bağlı oldukları meslek odasının çalışanlar listesine kayıtlı ve sürekli bilgi verme yükümlülüğü bulunan YMM’lerin, bu Tebliğ gereğince elektronik ortamda internet vergi dairesine bildirimde bulunacakları bilgiler; mükellefler ile düzenlemiş oldukları “tam tasdik (yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyanname ve eklerinin tasdiki ) sözleşmeleri”ne ilişkin bilgiler ile KDV iadesi, özel tüketim vergisi, Ar-Ge indirimi tasdik raporu vs. diğer sözleşme bilgileri, YMM’nin kimlik bilgileri, şirket veya ortaklık halinde faaliyette bulunuluyorsa şirketin veya ortaklığın bilgileri ile ortakların bilgileri ve YMM’nin bürosunda veya YMM şirketinin bürosunda çalışanlara ait bilgiler şeklinde sayılmıştır. Tebliğ’in “Ücretlerin Bildirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar” başlıklı (D/1) bölümünde ise YMM’ler tarafından gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerinin tasdikine ilişkin olarak mükellefler ile düzenlemiş oldukları tam tasdik sözleşmelerine ilişkin ücretin tam tutarının sisteme girileceği, Tebliğ’in (III/b) bölümünde belirtilen ve tam tasdik sözleşmesi dışındaki diğer sözleşme bilgilerinin elektronik ortamda gönderilmesi aşamasında ücret sütununun boş bırakılarak bildirimde bulunulacağı, daha sonra düzenlenen tasdik raporunun vergi dairesince işleme konulması ve alınması gereken ücretin miktarının belirlenmesinin mümkün hale gelmesinden itibaren 15 gün içinde tasdik ücreti ve mükellefçe alınacak iade tutarının, internet vergi dairesine elektronik ortamda sözleşme bilgileri içine dahil edilmek suretiyle evvelce boş bırakılan bölüme ilişkin bilgilerin tamamlanmış olacağı açıklanmıştır. Diğer taraftan, tam tasdik sözleşmesi ile diğer konulardaki sözleşmelerin iptal ya da feshedilmesi durumunda söz konusu durum iptal/fesih tarihinden itibaren en geç 15 gün içerisinde gerekçesi ile birlikte YMM’ler tarafından internet vergi dairesine elektronik ortamda bildirilecektir. 2.1. YMM Sözleşme Bilgilerinin Elektronik Ortama Geç Aktarılması Yukarıda açıklandığı üzere, YMM sözleşme bilgilerinin elektronik ortama girilmesi hakkında yayımlanan 1 Seri No’lu Tebliğ’e göre, tam tasdik sözleşmesine ilişkin bilgilerin, YMM’ler tarafından sözleşme düzenlenmesini takip eden ayın son gününe kadar; süresinden sonra düzenlenen tam tasdik sözleşmeleri ile KDV iadesi tasdik sözleşmelerine ilişkin bilgilerin ise sözleşmenin düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içinde internet vergi dairesine elektronik ortamda girilmesi gerekmekte olup bu bilgilerin internet vergi dairesi kayıtlarına geç girilmesi halinde VUK’un mükerrer 355’inci maddesi hükmüne göre işlem tesis edilir.148 3. Tasdik Hizmetinin Şirket Halinde Sunulması 3.1. 11 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nin 5’inci maddesine göre, şirket olarak faaliyet gösteren YMM’lerin düzenleyecekleri sözleşmelerde, tasdik sözleşmesinin II’nci bölümünde yer alan “Adı-Soyadı (Unvanı)” sütununa yeminli mali müşavirlik şirketinin unvanı yazılacaktır. Şirket adına düzenlenen sözleşmeye istinaden yerine getirilecek tasdik işleminin, şirket bünyesinde faaliyet gösteren herhangi bir YMM tarafından yapılması mümkün bulunmakta olup elektronik ortamda sözleşmeye ilişkin bildirim yapılırken tasdik işleminin şirket adına hangi YMM tarafından yerine getirileceğinin ayrıca belirtilmesi gerekmektedir. 3.2. 20 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nin A/1 bölümünde, YMM’lerle gelir ve kurumlar vergisi beyannamesi eklerinin tasdikine (tam tasdik) ilişkin sözleşme düzenlenmiş bulunan mükelleflerin KDV iadelerini YMM raporuna istinaden talep etmeleri halinde bu iadelere ait işlemlerin tam tasdik sözleşmesi tanzim edilen YMM’ler tarafından yerine getirileceği açıklanmıştır. Dolayısıyla yeminli mali müşavirlik hizmetinin şirket şeklinde sunulduğu durumlarda da tam tasdik raporu ile KDV iadesi tasdik raporunun şirket bünyesinde faaliyet gösteren farklı YMM’lerce değil aynı YMM tarafından düzenlenmesi gerekmektedir. Örneğin; (T) YMM Şirketinin (X), (Y) ve (Z) olmak üzere 3 YMM ortağı vardır. (T) YMM Şirketi, (N) AŞ ile 2012 takvim yılı için tam tasdik sözleşmesi imzalamıştır. YMM Şirketi adına düzenlenen söz konusu tasdik sözleşmesine ilişkin elektronik ortamda yapılan bildirimde, tasdik hizmetinin şirket adına YMM (X) tarafından yürütüleceği beyan edilmiştir. Bu durumda, (N) AŞ’ın hem 2012 takvim yılı kurumlar vergisi beyannamesi ve eklerinin tasdikine ilişkin tam tasdik raporu hem de ilgili takvim yılına ilişkin KDV iade taleplerine ilişkin düzenlenecek KDV iadesi tasdik raporunun YMM (X) tarafından düzenlenmesi gerekecektir. 4. Tasdik Hizmetinin İki YMM Tarafından Üstlenilmesi Kişisel sorumluluğun esas olduğu tasdik müessesesinde, YMM tasdik raporlarının bir YMM tarafından imzalanması ve mühürlenmesi esas olmakla birlikte, tasdik hizmetinin bir bütün olarak iki YMM tarafından üstlenildiği durumda, tasdik sözleşmesinde her bir YMM’nin mühür numarası ve kimlik bilgileri ile mühür ve imzalarının yer alması ve bu hususların yer aldığı sözleşme bilgilerinin elektronik ortama girilmesi halinde iki YMM tarafından imzalanan ve mühürlenen KDV iadesi tasdik raporlarının da işleme konulması mümkün bulunmaktadır. Aynı şekilde, tam tasdik hizmetinin iki YMM tarafından üstlenilmesi halinde diğer tasdik raporları da her iki YMM tarafından düzenlenecektir. Bu durumda sorumluluk her iki YMM’ye ait olacaktır. 5. İndirimli Orana Tabi İşlemlerle İlgili YMM Raporuna İstinaden İade Talebi İndirimli orana tabi işlemleri bulunan mükelleflerin bu işlemleri nedeniyle yüklendikleri ve indirim yoluyla telafi edemedikleri vergi, yılı içinde vergilendirme dönemleri itibariyle mahsuben, izleyen yıl içerisinde (Ocak-Kasım dönemi beyannameleri ile) talep 149 edilmesi kaydıyla nakden ya da mahsuben iade edilebilecektir. Söz konusu iade taleplerinin 4.000 TL’yi aşmaması halinde VİR, YMM raporu veya teminat aranmaksızın; 4.000 TL ve üstündeki iade talepleri ise VİR, YMM raporu ya da teminat karşılığı yerine getirilmektedir. İade talebinin YMM raporu ile talep edilmesi halinde, iade talebi YMM raporunun ibraz edildiği tarihte geçerlik kazanacaktır. 5.1. Sözleşme Dönemi İndirimli orana tabi işlemlerden doğan iade taleplerinde, yılı içinde mahsuben iade edilemeyen kısmın takip eden yılda YMM raporuna istinaden nakden veya mahsuben iadesi için gerekli olan KDV iadesi tasdik sözleşmesinin, iade talebinin gösterildiği aylık KDV beyannamesinin dönemini kapsayacak şekilde düzenlenmesi gerekir. Ancak indirimli orana tabi işlemlerin gerçekleştiği takvim yılını kapsayacak şekilde düzenlenen tasdik sözleşmelerinin de kabul edilmesi mümkün bulunmaktadır. Örneğin; (Y) AŞ 2012 yılında gerçekleştirmiş olduğu indirimli orana tabi işlemler nedeniyle 2013/Temmuz dönemi KDV beyannamesinde iade talebinde bulunmuştur. İadenin YMM raporu sunarak alınmak istenmesi durumunda, KDV iade sözleşmesi 2013/Temmuz ayını kapsayan bir dönem için veya 2012/Ocak- Aralık dönemi için düzenlenmelidir. 5.2. Tam Tasdik Sözleşmesi Bulunmayan Mükellefin YMM Raporuna İstinaden İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi İndirimli orana tabi işlemleri dolayısıyla iade talebinde bulunan mükelleflerin yılı içinde mahsup edilemeyip takip eden yılda tam tasdik sözleşmesi bulunmayan YMM tarafından düzenlenecek rapora istinaden yapacağı nakden ya da mahsuben iade taleplerinde tutarın Bakanlığımızca belirlenen limiti (2014 yılı için 814.000 TL’yi) aşması halinde, aşan kısmının iadesinin talep edilmeyerek indirim hesaplarında muhafaza edilmesi ve bu kısmın iadesinin talep edilmeyeceğinin vergi dairesine bir dilekçe ile bildirilmesi halinde iade taleplerinin tam tasdik sözleşmesi bulunmayan YMM tarafından düzenlenecek rapora istinaden yerine getirilmesi mümkün bulunmaktadır. Diğer taraftan; indirimli orana tabi işlemlerden doğan ve yılı içinde mahsup edilemeyen iade tutarının izleyen yılda, tam tasdik sözleşmesi bulunmayan YMM’nin raporuna istinaden talep edilmesi halinde iadesi yapılacak üst limit olarak işlemlerin gerçekleştiği yıla ilişkin belirlenen limit değil iadenin talep edildiği yıla ilişkin belirlenen limit dikkate alınacaktır. Nakden-mahsuben iade tutarı toplamının bu sınırın altında kalması halinde YMM raporuna istinaden iade talepleri yerine getirilebilecektir. 6. Kurumlar Vergisinden Muaf Olan Kuruluşların KDV İade Talepleri Üniversiteler gibi kurumlar vergisinden muaf olan teşekküllerin YMM’lerle tam tasdik sözleşmesi düzenlemesi söz konusu değildir. Bu nedenle bu gibi kuruluşların KDV iade talepleri parasal hadlerle sınırlı olmaksızın aralarında KDV iadesine ilişkin tasdik sözleşmesi bulunan YMM tarafından düzenlenmiş KDV iadesi tasdik raporuna istinaden yerine getirilebilecektir.150 7. YMM Raporuna İstinaden Geçmiş Takvim Yıl(lar)ına İlişkin İade Talepleri 7.1. 29 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nin “Süresinde Tam Tasdik Sözleşmesi Düzenleyen Mükelleflerin Önceki Yıllara İlişkin KDV İadeleri” başlıklı III/3’üncü bölümünde, YMM’lerle süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenleyen mükelleflerin KDV iade taleplerinin bu YMM’ler tarafından düzenlenen tasdik raporlarına dayanılarak yerine getirilmekte olduğu, bu mükelleflerin varsa tam tasdik sözleşmesinin düzenlendiği yıldan önceki dönemlere ilişkin KDV iadelerinin de anılan YMM tarafından düzenlenen tasdik raporları ile yapılabileceği, önceki yıllarda mükellefin bir başka YMM ile süresinde tam tasdik sözleşme düzenlemiş olması ve tasdik raporunun yazılarak süresinde vergi dairesine verilmiş olması kaydıyla (rapor teslim süresinin henüz dolmadığı durumlarda bu şart aranmayacaktır) o döneme ilişkin iade raporlarının anılan YMM tarafından düzenlenmesinin de mümkün olduğu açıklanmıştır. Örneğin; 2013 yılı için YMM (A) ile süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenleyen bir mükellef, 2012/Haziran dönemine ilişkin KDV iadesini 2013 yılında almak istediği takdirde bu iadeye ilişkin KDV iadesi tasdik raporu YMM (A) tarafından düzenlenebilecektir. Mükellef, 2012 yılında YMM (B) ile süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenlemiş ve bu sözleşmeye istinaden tasdik raporu düzenlenerek süresinde vergi dairesine teslim edilmiş ise söz konusu KDV iade raporunun YMM (B) tarafından düzenlenmesi de mümkün bulunmaktadır. Bu durumda, KDV iadesi tasdik raporu, iade tutarına ilişkin bir üst limit söz konusu olmaksızın YMM (A) veya (B) tarafından düzenlenebilecektir. 7.2. Geçmiş takvim yıl(lar)ında süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan, ancak cari yılda süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunmayan mükelleflerin önceki takvim yıllarına ilişkin KDV iade talepleri, cari yılda farklı bir YMM ile imzalanan KDV iadesi tasdik sözleşmesine istinaden düzenlenen KDV iadesi tasdik raporuna göre (her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenen limitler dahilinde) yerine getirilebilecektir. Örneğin; 2012 yılında YMM (C) ile düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan (X) AŞ’ın 2013 yılı için herhangi bir YMM ile süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesinin mevcut olmaması, ancak YMM (D) ile 2012 vergilendirme dönemleri için akdedilmiş KDV iadesi tasdik sözleşmesinin bulunması halinde 2012 yılına ilişkin talep edilecek KDV iadelerinde YMM (D)’nin düzenleyeceği rapora göre limitler dahilinde işlem yapılabilecektir. 7.3. Geçmiş takvim yıl(lar)ında süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunmayan, ancak cari yılda süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerin önceki takvim yıllarına ilişkin KDV iade talepleri, herhangi bir limite bağlı olmaksızın tam tasdik sözleşmesi düzenlenen YMM’nin düzenleyeceği KDV iadesi tasdik raporuna dayanılarak yerine getirilebilecektir. Örneğin; (A) AŞ’ın 2011, 2012 ve 2013 yıllarında KDV Kanunu’nun 13/d maddesi uyarınca gerçekleştirdiği teslimleri bulunmaktadır. (A) AŞ’ın 2011 ve 2012 yıllarında herhangi bir YMM ile tam tasdik ve KDV İadesi tasdik sözleşmesi bulunmamaktadır. 2013 yılı için YMM Bayan (F) ile süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan (A) AŞ’ın151 2013 yılına ilişkin iade taleplerinin yanı sıra 2011 ve 2012 yılları KDV iadeleri de herhangi bir limite bağlı olmaksızın YMM Bayan (F)’nin raporlarına göre yerine getirilebilecektir. 8. Kısıtlı YMM’ler Tarafından Verilen Tasdik Hizmetleri “Düzenlediği Rapor Bakanlık Talimatı Doğrultusunda İşleme Konulacak YMM’ler” listesine alınma işlemi, listeye alınan YMM’lerce düzenlenen KDV iadesi tasdik raporlarının işleme konmamasını değil, sadece Bakanlığımızca (Gelir İdaresi Başkanlığı) gözden geçirilmesini ifade etmektedir. Dolayısıyla bahse konu meslek mensuplarının mükelleflerle tasdik sözleşmesi yapmalarında ve yaptıkları sözleşme konusunda tasdik raporu düzenlemelerinde herhangi bir engel bulunmamaktadır. Kısıtlı YMM ile imzalanan denetim ve tam tasdik sözleşmesinin tek taraflı feshedilerek başka bir YMM ile yapılan sözleşmeye istinaden rapor düzenlenmesi, fesih işleminin süresinde tesis edilmesi ve fesih tarihinden itibaren bir ay içinde başka bir YMM ile sözleşme düzenlenmiş olmasına bağlıdır. Aksi takdirde, süresinden sonra fesih mümkün olmadığından ilgili takvim yılına ilişkin denetim ve tam tasdik raporunun kısıtlı YMM tarafından düzenlenmesi gerekir. 9. Tasdik Hizmetini Üstlenen YMM’nin Vefatı ya da İstifa Etmesi 9.1. Vefat eden YMM’nin sağlığında sözleşme düzenlediği firmaların söz konusu sözleşmeleri feshederek başka bir YMM ile mevzuatta belirtilen süreler dahilinde sözleşme düzenleyebilmeleri mümkündür. Öte yandan, vefat eden YMM’nin sağlığında düzenlemiş olduğu karşıt inceleme tutanaklarının, sözleşme düzenlenen başka YMM’ler tarafından kullanılması, mevzuatta yer alan sorumluluk hükümlerinin yeni YMM’leri bağlayıcılığı da gözönünde bulundurulmak suretiyle uygundur. Örneğin; (X) AŞ 2012 yılı KDV iade işlemleri için YMM (S) ile sözleşme imzalamıştır. YMM (S) iade işlemleri tamamlanmadan vefat etmiştir. (X) AŞ, YMM (S) ile olan sözleşmesini feshederek ilgili dönem KDV iadeleri için YMM (L) ile sözleşme imzalamıştır. Bu durumda YMM (L)’nin düzenleyeceği KDV iadesi tasdik raporunda YMM (S) tarafından düzenlenen karşıt inceleme tutanaklarını sorumluluk kendisine ait olmak üzere kullanması mümkün bulunmaktadır. 9.2. Şirket bünyesinde faaliyet göstermekte iken istifa vb. nedenlerle ortaklıktan ayrılan YMM tarafından yürütülen KDV iade işlemlerine ilişkin incelemenin şirket bünyesinde faaliyet gösteren başka bir YMM tarafından tamamlanması, düzenlenecek KDV iadesi tasdik raporunda ortaklıktan ayrılan YMM tarafından tanzim edilen karşıt inceleme tutanaklarının kullanılması mümkündür. Örneğin; (X) Ltd. Şti. 2013 yılı için (ST) YMM AŞ ile süresinde tam tasdik sözleşmesi imzalamış ve YMM şirketi adına tasdik hizmetinin YMM (T) tarafından yürütüleceği elektronik ortamda internet vergi dairesine bildirilmiştir. (X) Ltd. Şti.nin 2013 yılı KDV iade işlemlerinin YMM (T) tarafından yürütülmesi gerekmekte olup YMM (T)’nin şirket ortaklığından ayrılması halinde diğer ortak YMM152 (S)’nin KDV iade raporunu düzenlerken YMM (T) tarafından düzenlenen karşıt inceleme tutanaklarını kullanabilmesi mümkündür. 10. Tasdik Raporlarının Vergi Dairesine Teslimi 10.1. Tam Tasdik Raporlarının Teslimi Gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ve eklerinin tasdikine yönelik düzenlenen tam tasdik raporlarından, kural olarak YMM’nin iş yerinin bulunduğu il merkezindeki mükelleflere ait olanlar ilgili vergi dairesine veya malmüdürlüğüne bizzat raporu düzenleyen YMM tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında teslim edilecek, YMM’nin işyerinin bulunduğu il merkezi dışındaki mükelleflere ait tam tasdik raporları ise faaliyet belgesi ile birlikte taahhütlü olarak posta yoluyla vergi dairelerine gönderilebilecektir. Ancak, 41 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nde yapılan açıklamalara göre; YMM’lerin gerek bulundukları il sınırları içerisindeki mükelleflere ve gerekse bulundukları il sınırları dışındaki diğer illerde bulunan mükelleflere ait tam tasdik raporlarını, varsa bulundukları ilde kurulmuş yeminli mali müşavirler odasına beyanname verme dönemi sonuna kadar veya beyannamenin verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde imza karşılığında teslim etmeleri halinde, bu teslimleri vergi dairesine yapılmış olarak kabul edilecektir. İlgili yeminli mali müşavirler odasınca bu raporlar; en geç beyannamenin verildiği ayı takip eden iki aylık sürenin sonundan itibaren 15 gün içerisinde gerek bulunulan ildeki mükelleflerin bağlı bulundukları vergi dairelerine, gerekse bulunulan il dışındaki diğer illerde bulunan mükelleflerin bağlı bulundukları vergi dairelerine oda tarafından görevlendirilecek yetkili elemanlar vasıtasıyla imza karşılığında teslim edilecektir. Bu uygulamada, beyanname verme dönemi sonuna kadar veya beyannamenin verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde ilgili odalara teslim edilecek tasdik raporlarının, beyannamenin verildiği ayı takip eden iki aylık sürenin sonundan itibaren 15 gün içerisinde ilgili vergi dairelerine intikalinin sağlanması, ilgili yeminli mali müşavirler odasının sorumluluğundadır. Bu sorumluluğun öngörülen sürede yerine getirilmemiş olması, bir başka ifadeyle söz konusu raporların öngörülen 15 günlük süreden sonra ilgili vergi dairelerine ibrazı halinde ise bu raporlar ilgili vergi dairelerince teslim alınmayacaktır. Söz konusu raporlar, öngörülen 15 günlük süreden sonra herhangi bir şekilde (posta, kargo, kurye vb.) ilgili vergi dairelerine intikal ettirilmiş olsa bile bu raporlar uyarınca vergi dairelerince işlem tesis olunmayacaktır. 10.2. KDV İadesi Tasdik Raporlarının Teslimi KDV iadesi tasdik raporlarının vergi dairesine teslimine ilişkin açıklamalar 21 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nin (C) bölümünde yer almakta olup buna göre, YMM’lerce tanzim edilen KDV iadesi tasdik raporları ilgili vergi dairelerine veya malmüdürlüklerine bizzat raporu düzenleyen YMM tarafından kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında teslim edilecektir. Tutanaklar vergi dairesi müdürü veya yardımcıları tarafından imzalanacaktır.153 11. YMM Tasdik Sözleşmelerine İlişkin Damga Vergisi Vergi dairelerine ibraz edilen YMM tasdik raporları ve ekleri üzerinde dairelerce yapılacak tetkik ve kontroller sırasında dikkat edilmesi gereken hususlardan biri de, tasdik raporuna dayanak teşkil eden sözleşmeye ilişkin damga vergisinin ödenip ödenmediğidir. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanun’a ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, Damga Vergisi Kanunu’ndaki kâğıtlar teriminin, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade ettiği hükme bağlanmıştır. Yukarıda sözü edilen “Damga Vergisine Tabi Kağıtlar” başlıklı (1) sayılı tablonun “I. Akitlerle İlgili Kağıtlar” bölümünün (A/1) numaralı ayrımında, belli parayı ihtiva eden kağıtlardan mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu görülmektedir. Öte yandan, VUK’un 19’uncu maddesine göre, vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğmaktadır. Konuyla ilgili olarak Başkanlığımız Mükellef Hizmetleri Diğer Vergiler Grup Müdürlüğünün 30/06/2009 tarihli ve 2062 sayılı tamim yazısında, tam tasdik sözleşmesi dışındaki diğer sözleşmelerde, düzenlendiği anda belli bir tutarı ihtiva etmesi durumunda bu tutar üzerinden damga vergisine tabi tutulması, belli tutar ihtiva etmemesi durumunda ise damga vergisinin aranılmaması, ancak, YMM’lerin tasdik sözleşmelerine ilişkin ücretin sözleşme düzenlendikten sonra belirlenmesi ve bu tutarın sözleşmeye eklenmesi halinde, bu durumun şerh olarak kabul edilmesi ve değişikliğin yapıldığı tarih itibarıyla bu sözleşmelerin 488 sayılı Kanun’a ekli (1) sayılı tablonun (I/A-1) bölümü gereğince damga vergisine tabi tutulması gerektiği belirtilmiştir. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, YMM tasdik sözleşmelerine ilişkin damga vergisi açısından vergiyi doğuran olay, kural olarak sözleşmeye istinaden düzenlenen KDV iadesi tasdik raporunun vergi dairesince işleme konularak iade tutarına ilişkin düzeltme fişinin düzenlenmesiyle somut hale gelecek olan ücret bilgilerinin yukarıda sözü edilen Tebliğ hükmü uyarınca sözleşmeye eklendiği aşamada meydana gelecektir. Bu aşamaya kadar henüz doğmamış olan bir vergiye ilişkin eksiklikten söz edilemeyeceği tabiidir. Tasdik sözleşmesinin düzenlendiği anda belli bir tutarı ihtiva etmesi durumunda damga vergisi doğmuş olacağından bu şekilde düzenlenen bir sözleşmeye istinaden ödenmeyen damga vergisinin mükelleften aranılması gerekmektedir. Ancak, KDV iade işlemleriyle doğrudan ilgisi olmayan bu hususun KDV iade sürecini etkilememesi, eksiklik yazılarına konu edilmemesi, mükellef tarafından ödenmemiş olan söz konusu verginin KDV iade işlemleri dışında ayrıca değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir.154 12. İşleme Konulmayacak YMM Raporları 12.1. Özel Esaslara Tabi Mükellef Hakkında Düzenlenmiş YMM Raporları KDV iade taleplerinin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esaslar 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin “Genel Esaslar” ve “Özel Esaslar” alt başlıklarında ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. 34 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nin (A.2) bölümünde, iade talepleri genel esaslara göre değerlendirilmesi gereken mükelleflerin taleplerinin YMM tasdik raporu ile yerine getirilebileceği, iade talepleri özel esaslara göre değerlendirilmesi gereken mükelleflerin ise taleplerinin YMM tasdik raporu ile yerine getirilmesinin mümkün bulunmadığı açıklanmıştır. Bu itibarla, özel esaslara tabi mükellefler hakkında YMM’ler tarafından KDV iadesi tasdik raporu düzenlenmesi mümkün bulunmamaktadır. Dolayısıyla, KDV iade talebi olan ve özel esaslarda yer alan bir mükellef hakkında YMM’lerce düzenlenmiş KDV iadesi tasdik raporunun vergi dairesine intikali halinde bu rapor işleme konulmayacaktır. 12.2. Alt Firmalar Hakkında Olumsuzluk Bulunan Mükellefler Hakkında Düzenlenmiş YMM Raporları Kendileri hakkında herhangi bir olumsuzluk bulunmayan ancak, alt firması veya daha alt mükellefler hakkında olumsuzluk bulunan mükelleflerin iade taleplerine ilişkin YMM’ler tarafından KDV iadesi tasdik raporu düzenlenebilmesi mümkündür. 20 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nin “Vergi Dairelerince Yapılacak İşlemler” başlıklı A/10 bölümünde yapılan açıklamalara göre, YMM KDV iadesi tasdik raporları, KDV iadesi talebinde bulunan mükellef ya da mükellefe mal teslimi ve hizmet ifasında bulunan alt mükelleflerin kayıtlarının ve teslimlerinin gerçeği yansıtmadığı, adreslerinde bulunamadığı, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlemesi veya kullanılması organizasyonunda yer aldıkları ve benzeri hususların tespiti halinde işleme konulmayacak, bu tespitlerin dışındaki bir nedenle işleme konulmaktan imtina edilmeyecektir. Tebliğ’deki “işleme konulmayacak” ifadesinden kasıt; kendisi hakkında herhangi bir olumsuzluk bulunmayan ancak alt firmalarında söz konusu olumsuzluklar bulunan firmalar hakkında hiçbir suretle rapor düzenlenemeyecek olması değildir. Bu durumda bulunan mükellefler hakkında düzenlenen raporların, 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde sayılan genel esaslara dönüş şartları sağlanmak suretiyle işleme konulması mümkün bulunmaktadır. Ayrıca, YMM tasdik raporlarına istinaden yapılacak işlemlerde tereddüt hasıl olması ya da incelenmesinin talep edildiği durumlarda, söz konusu tasdik raporlarının yazı ekinde doğrudan Mükellef Hizmetleri Katma Değer Vergisi Grup Müdürlüğü’ne gönderilmesi ve alınacak cevaba göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 13. YMM Tasdik Raporlarının Geri Çekilmek İstenmesi YMM’lerce düzenlenerek ilgili vergi dairesine ibraz edilmiş olan tasdik raporları üzerinde vergi dairesi tarafından herhangi bir tespit ya da işlem yapılmadan önce tasdik raporunu düzenleyen yeminli mali müşavirin raporun işleme konulmaması ya da kendisine 155 iade edilmesini talep etmesi halinde, YMM’nin bu talebinin yerine getirilmesinde bir sakınca bulunmamaktadır. Ancak söz konusu tasdik raporunun bir kez idarenin ıttılaına girmiş olması ve daha sonra verilecek raporla gerektiğinde karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak amacıyla raporun her iki nüshasının değil, bir nüshasının YMM’ye iade edilmesi, diğer nüshasının vergi dairesinde saklanması gerekmektedir. 14. YMM’lerin Sorumluluğu YMM’ler yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. 3568 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi hükmü uyarınca yaptıkları tasdik işlemi gerçeğe aykırı olan YMM’ler, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklardır. Aynı Kanun’un “Disiplin Cezaları” başlıklı 48’inci maddesinde ise mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla, görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan yahut da görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları hakkında, muhasebe ve müşavirlik hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi maksadı ile durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre disiplin cezaları verileceği hükme bağlanmıştır. Buna göre, YMM’ler tarafından düzenlenerek vergi dairesine ibraz edilen tasdik raporları üzerinde yapılan kontrol ve araştırmalar sonucunda YMM’nin tasdik yetkisini ilgili mevzuata uygun şekilde kullanmadığına ilişkin belirlemelerin yapılması halinde, söz konusu tasdik raporunun ilgili YMM’ye iade edilmesi mümkün bulunmamakta olup tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklardır. Tasdik raporları üzerine vergi dairelerince işlem tesis edilmemiş olması dolayısıyla vergi ziyaı meydana gelmemiş olması, tasdik yetkisini gerçeğe aykırı olarak kullanmış olan YMM’nin disiplin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır. Müşterek ve müteselsil sorumluluğu vergi denetim elemanlarınca yapılacak inceleme sonucunda VİR ile tespit edilen YMM’ler nezdinde yapılacak takibat, vergi ve ceza tahakkukunun kesinleşmesinden sonra başlatılacak olup vergi dairelerince yapılacak takibat tahakkuku kesinleşen vergi ve cezaların tahsiline yönelik olacaktır. YMM’lerin müştereken ve müteselsilen sorumluluğu kapsamında haklarında başlanılan takibata asıl mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesince düzenlenen ödeme emrinin ilgili YMM’nin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi suretiyle başlanılır. 15. Karşıt İnceleme YMM’lerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik’in 14’üncü maddesinde YMM’lerin tasdik konusu ve kapsamı ile ilgili yeterli miktarda güvenilir kanıtları toplamak zorunda oldukları belirtilmiş, “Denetim Teknikleri” başlıklı 15’inci maddesinin (d) bendinde ise işletme kayıtlarında yer alan hususların ilgili üçüncü şahıslar nezdindeki defter ve belgeler üzerinde araştırılarak tespit edilmesi de denetim teknikleri arasında sayılmıştır. Bu çerçevede, YMM’ler mükelleflerin tasdik kapsamına giren işlemlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının tespiti için gerekli karşıt incelemeleri yapmakla yükümlüdürler. 156 Buna göre, YMM’lerin hem tam tasdik işlemleri için hem de KDV iadesi tasdik işlemleri için karşıt inceleme yapmaları gerekmektedir. 15.1 Karşıt İnceleme Yapılmasındaki Amaç 27 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nin II-2 bölümünde yapılan açıklamaya göre karşıt inceleme yapılmasındaki amaç; tasdike konu işlemin gerçek mahiyetinin ortaya çıkarılmasının sağlanmasıdır. KDV iadesi işlemlerinde karşıt incelemenin amacı, iade ya da mahsup edilecek KDV tutarının doğru olarak belirlenmesi, tam tasdik kapsamında yapılan karşıt incelemenin amacı ise gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde yer alan matrah ve vergiye ilişkin tutarların doğruluğunun sağlanmasıdır. 15.2. KDV İadesi İşlemlerinde Karşıt İnceleme KDV Kanunu’nun 32’nci maddesi kapsamındaki iade hakkı doğuran işlemler ile Kanun’un 9’uncu ve 29’uncu maddelerine istinaden yapılan işlemlerden doğan iade talepleriyle ilgili olarak YMM’ler tarafından düzenlenerek vergi dairesine ibraz edilecek olan KDV iadesi tasdik raporlarında talep edilen KDV’nin doğruluğunun tespiti amacıyla yapılan alt firma incelemelerine ilişkin karşıt incelemelerde uyulması gereken usul ve esaslara ilişkin düzenlemelere 20, 27, 29 ve 34 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliğleri’nde yer verilmiş olup 01/01/2014 tarihinden itibaren düzenlenecek belgelerde KDV hariç 21.000 TL olarak belirlenmiş tutarın üzerindeki zorunlu karşıt inceleme kapsamındaki mal ve hizmet alımlarının %80 ve fazlasını karşılayacak şekilde karşıt incelemenin yapılmış ve yapılan karşıt inceleme safhalarının raporda açıklanmış olması şarttır. %80’lik karşıt inceleme zorunluluğundan anlaşılması gereken, iade talep eden mükellefin ilgili dönem indirilecek KDV ile birlikte (iade talebine ilişkin geçmiş dönem yüklenimleri dahil) yüklenilen KDV’nin de asgari %80’inin incelenmesidir. Diğer taraftan, düzenli olarak her dönem YMM tasdik raporu ile ya da inceleme sonucu KDV iadesi alan mükelleflerde önceki dönemleri incelenmiş olacağından tekrar inceleme yapılmasına ihtiyaç olmadığı açıktır. 15.3. Karşıt İncelemenin Yapılacağı Aşamalar ve Rapora Eklenecek Karşıt İnceleme Tutanakları 1 ve 15 Sıra No’lu Tebliğlere konu teşkil eden ihracat teslimleri ve ihraç kaydıyla yapılan teslimlerden doğan KDV iadeleriyle, Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan satışlarla ilgili KDV iadelerinde YMM’lerce düzenlenecek tasdik raporlarında karşıt incelemelerin, ihracata konu mal ve hizmetin imalatçısı (üreticisi) konumundaki alt mükelleflerin bir alt kademesine kadar yapılması zorunlu olup bu iadeler dışında kalan diğer iade işlemlerinde ise bu konudaki sorumluluk kendilerine ait olmak üzere en az işlemlerini tasdik ettikleri mükellefe mal veya hizmet satan mükelleflerin kayıtlarına inilmesi suretiyle karşıt inceleme yapılması mümkün bulunmaktadır. Ancak bu durumda, tasdike konu işlemin gerçek mahiyetinin ortaya çıkarılması ve müteselsil sorumluluk, disiplin hükümleri ve diğer yaptırımlarla karşılaşmamaları bakımından gerektiği kadar alt kademeye inilerek karşıt inceleme yapılması gereklidir. Karşıt inceleme tutanakları ilke olarak tasdik raporuna eklenecektir. Ancak, tutanak sayısının fazla olması durumunda, en yüksek tutarlı faturaları içeren asgari 10 adet 157 inceleme tutanağının rapora eklenmesi, incelemeye yetkili elemanlarca talep edilmesi halinde ibrazı şartıyla diğer tutanakların ise tasdik işlemini yapan YMM’lerce muhafaza edilmesi mümkün bulunmaktadır. En yüksek 10 alım ifadesinden, iade talebinde bulunan mükelleflerin ilgili dönemdeki en yüksek tutarlı 10 alımına ilişkin (fatura) bilgilerinin anlaşılması gerekmekte olup düzenlenecek karşıt inceleme raporuna eklenecek karşıt inceleme tutanakları, aynı mükelleften de olsa, en yüksek 10 alıma ilişkin bilgileri içeren tutanakların eklenmesi yeterli olacaktır. 1 ve 15 Sıra No’lu Tebliğler çerçevesinde yapılan iadelerde karşıt incelemenin kural olarak ihracat konusu mal veya hizmetin imalatçısı konumundaki alt mükelleflerin bir alt kademesine kadar yapılması zorunlu olmakla birlikte, ithal edildikten sonra KDV Kanunu’nun 11’inci maddesi kapsamında ihraç edilen ürünlerde söz konusu malı ithal eden firmanın kayıtlarına inilmesi yeterli olacaktır. Alt firmalar nezdinde yapılacak karşıt incelemelerin ihraç konusu mal ve hizmetlere ilişkin girdilerle sınırlı tutulması gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle, ihraç edilen mal dışındaki alımlara ilişkin (iade talebine konu olmayan alımlara ilişkin) karşıt inceleme yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır. Karşıt inceleme yapma zorunluluğu bulunmayan bu tutarların doğruluğu, karşıt inceleme dışında başkaca yöntemlerle YMM’ce araştırılacak ve düzenlenecek tasdik raporunda buna ilişkin açıklama yapılacaktır. Ancak, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlenmesi veya kullanılması ihtimalinin bulunduğu haller ile benzeri diğer şüpheli durumlarda YMM’ler tarafından herhangi bir kademe sınırlaması olmaksızın işlemin gerçek mahiyetini ortaya çıkarıncaya kadar alt kademelere inilecektir. Tedarikçi ihracatçılarda da prensip itibarıyla en büyük mal alımlarına ilişkin 10 adet tutanak aranılacaktır. Ancak hazır mal alınan firma sayısının 10’dan fazla olması halinde tedarikçi ihracatçının bir altındaki hazır mal alımlarının hepsine ilişkin karşıt inceleme tutanaklarının rapora eklenmesi gerekmektedir. Şu kadar ki, satın alınan hazır mal tutarları ilgili genel tebliğde belirlenen karşıt inceleme yapma zorunluluğu limitinin altında ise mal ve hizmet alışlarının %80’ine tekabül eden tutanağın eklenmesi yeterlidir. 15.4. Karşıt İnceleme Yapılmasının Zorunlu Olmadığı Haller 15.4.1. Karşıt inceleme yapılmasının zorunlu olmadığı haller, 27 Seri No’lu Tebliğ’de açıklanmış olup mal ve hizmet alımları ile ilgili KDV hariç tutarı 21.000 TL’yi [430 Sıra No’lu VUK Genel Tebliği’nde 2013 yılı için açıklanan yeniden değerleme oranına (% 3,93) göre belirlenmiş tutar] aşmayan belgeler için karşıt inceleme yapılması zorunlu değildir. İndirilecek KDV’nin üçte biri veya daha fazlasının karşıt inceleme zorunluluğu kapsamı dışında bırakılan mal veya hizmet alımlarından kaynakladığı hallerde karşıt inceleme zorunluluğu kapsamı dışında bırakılan mal ve hizmet alımları ile ilgili indirilecek KDV’nin yarısına tekabül eden mal ve hizmet alımları ile ilgili karşıt inceleme yapılması yeterli olacaktır. Bu durumda karşıt inceleme kapsamındaki mal ve hizmet alımlarına ilişkin karşıt incelemelerle %80 oranının sağlanması ile yetinilmesi mümkün bulunmaktadır. Şu kadar ki, 158 karşıt inceleme kapsamında bulunan mal ve hizmet alımları tutarı ile %80 oranına ulaşılamadığı hallerde bu oranın sağlanıp sağlanmadığı dikkate alınmayacaktır. 15.4.2. Genel ve katma bütçeli idarelerden, belediyelerden ve il özel idarelerinden veya en az %51 ya da daha fazla hissesi bu kurumlara ait olan kuruluşlardan yapılan mal ve hizmet alımları için karşıt inceleme yapılması zorunlu değildir. 34 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nin (B) bölümünde “… Ancak, yeminli mali müşavirlerce katma değer vergisi iadesi tasdik işlemlerinde mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak yapılan karşıt incelemelerle (karşıt inceleme zorunluluğu kapsamı dışında bırakılan kurum ve kuruluşlardan yapılan mal ve hizmet alımları toplamı dahil) %80 oranına ulaşılması yeterli olacaktır. Bu durumda, kalan %20′ lik kısım içerisinde belli miktarı aşması nedeniyle karşıt inceleme yapılması zorunluluğu bulunan belgeler mevcut olsa bile, sorumluluk yeminli mali müşavire ait olmak üzere, %80 oranı ile yetinilmesi mümkün bulunmaktadır.” denilmektedir. Ayrıca, özelleştirilen kamu kuruluşlarından yapılan elektrik, telefon ve doğal gaz alımlarına ilişkin belgeler ile ilgili karşıt inceleme yapılması da zorunlu değildir. Yapılan karşıt incelemeler ile ilgili %80 oranının hesaplanmasında karşıt inceleme zorunluluğu kapsamı dışında bırakılan kurum ve kuruluşlardan yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin KDV’de dikkate alınacaktır. Öte yandan, KDV iadesi talebinde bulunan mükelleflerin beyannamelerinde yer alan iade edilecek KDV’nin iadenin talep edildiği dönemden önceki dönemlerden de kaynaklanması halinde karşıt incelemelerin bu tutarları da kapsayacak şekilde yapılması zorunludur. Düzenli olarak her dönem YMM tasdik raporu ile ya da inceleme sonucu KDV iadesi alan mükelleflerde önceki dönemler incelenmiş olacağından tekrar inceleme yapılmasına ihtiyaç olmadığı açıktır. Örneğin; Uluslararası nakliyecilik yapan (A)’nın Ocak/2013 dönemine ilişkin indirilecek KDV miktarı 1.000.000 TL’dir. İndirilecek KDV’nin 400.000 TL’si belge tutarı 21.000 TL’den yüksek, 500.000 TL’si ise 21.000 TL ve daha düşük olan, 100.000 TL’si kamu kurumundan yapılan mal veya hizmet alımlarına ilişkindir. Örnekte karşıt inceleme zorunluluğu kapsamı dışında bırakılan mal veya hizmet alımlarından kaynaklanan indirilecek KDV (500.000 TL), toplam indirilecek KDV’nin (1.000.000 TL) üçte birinden daha fazladır. Kamu kurumundan yapılan alımlar (100.000 TL) ile ilgili olarak karşıt inceleme yapılmayacak olup bu alımlar %80 oranının karşılanmasında karşıt incelemesi yapılmış alım olarak kabul edilecektir. Bu durumda kamu kurumlarından olan alımlar ile belge tutarı 21.000 TL’den yüksek olan alımların toplamı %80 oranını karşılamaya yetmediğinden 21.000 TL üzerindeki alımların tamamı ile belge tutarı 21.000 TL ve daha düşük olan mal veya hizmet alımlarından kaynaklanan indirilecek KDV’nin yarısının (500.000/2=250.000) karşıt inceleme yoluyla doğruluğunun araştırılması gerekir. Neticede karşıt incelemesi yapılmış sayılan mal ve hizmet alışlarına ilişkin KDV tutarı toplamı (100.000+400.000+250.000=)750.000 TL olacaktır. Bu tutar indirilecek KDV toplamının %80’nin altında kalsa da %80 oranına ulaşıldığı kabul edilecektir.159 15.5. Karşıt İnceleme Tutanak Örneklerinin Başka Raporlara Eklenmesi Karşıt inceleme tutanaklarının asıllarının tasdik raporuna eklenmesi gerekmekle birlikte, tutanak asıllarının başka tasdik raporlarına eklenmiş olması vb. hallerde söz konusu tutanakların onaylı örneklerinin rapora eklenmesi de mümkündür. YMM’ler tarafından düzenlenen karşıt inceleme tutanaklarında; karşıt incelemeyi yapan YMM’nin sözleşmeli olduğu mükellefe ait bilgiler (adı-soyadı veya unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi kimlik numarası) söz konusu tutanakların asli ve zorunlu unsurlarından olduğundan, bu mükellefle ilgili olarak tasdik sözleşmesine bağlı konuda düzenlenmiş olan karşıt inceleme tutanağının, daha sonra aynı sözleşme kapsamında aynı vergi dairesine ibraz edilecek müteakip dönem tasdik raporları için (onaylanmak kaydıyla) kullanılması mümkün bulunmaktadır. Bu durumda, onaylanacak karşıt inceleme tutanağına “tutanağın aslı (X) dönemi tasdik raporu ekinde sunulmuştur” şerhine yer verilmesi gerektiği tabiidir. Ancak, tasdik sözleşmesinin tarafı olan mükellef için düzenlenecek tasdik raporu ile ilgili olarak; YMM’nin tasdik hizmeti verdiği mükellefe mal veya hizmet tesliminde bulunan alt mükellefler nezdinde yaptığı inceleme sonucu düzenlediği karşıt inceleme tutanağını çoğaltmak suretiyle, bu tutanağın örneğini tasdik raporu düzenleyeceği başka bir mükellef için kullanması veya aynı mükellef için de olsa farklı sözleşmeler için kullanması mümkün değildir.160 BÖLÜM 7 TEMİNATLI İŞLEMLERDE ÖZELLİK ARZ EDEN DURUMLAR 1. Teminatlı İadeler Vergi dairelerinden KDV iade alacağı olan mükelleflerin bu alacaklarını %100 teminat mektubu ibraz ederek talep etmeleri halinde; – İade talebine ilişkin dilekçe ve “KDV iade talebine ilişkin İnternet Vergi Dairesi Liste Alındısı”nın vergi dairesine teslim edilmiş olması, – Talep edilen iade tutan kadar (%100) banka teminat mektubunun vergi dairesine teslim edilmiş ve teyidinin alınmış olması, – İade dosyasında özel fatura, DAB, serbest bölge işlem formu gibi teyit işlemi gerektiren belgelerin bulunduğu durumlarda teyit işlemlerinin yapılmış olması koşullarıyla “KDV İadesi Kontrol Raporu”nun KDVİRA sistemi tarafından üretilmesinden itibaren; – İndirimli orana tabi teslimlere ilişkin iade taleplerinin 10 iş günü [muhasebe işlem fişi (MİF) onayının KDV Grup Müdürü tarafından yapılacak olması durumunda 13 iş günü], – İndirimli orana tabi teslimler dışındaki işlemlerden kaynaklanan diğer iade taleplerinin 5 iş günü (MİF onayının KDV Grup Müdürü tarafından yapılacak olması durumunda 8 iş günü) içerisinde yerine getirilmesi gerekmektedir. Öte yandan, KDV İadesi Kontrol Raporunda gözüken başarısız segmentler nedeniyle izaha ihtiyaç duyulan konulara isabet eden iade tutarının blokede bırakılarak kalan tutarın iade işleminin yapılacağı tabiidir. 2. KDV İadelerine İlişkin Olarak Verilen Teminat Mektuplarının Teyidi KDV Kanunu’nun 8/2, 9, 29/2 ile 32’nci maddesi kapsamında yer alan ve uygulamada “iade hakkı doğuran işlemler” olarak adlandırılan işlemlerle ilgili olarak yüklenilen ve indirim konusu yapılamayan vergiler mükelleflere nakden veya mahsuben iade edilmektedir. Konuyla ilgili olarak yayımlanan KDV Genel Tebliğleri ile gerçekleştirilen düzenlemeler uyarınca, mükelleflerin bazı işlemlerine ait nakden veya mahsuben iadelerinin bir an önce gerçekleştirilmesini sağlamak üzere, bu işlemlerin teminat karşılığında sonuçlandırılmasına imkân tanınmıştır. Öte yandan, bu kapsamdaki KDV iade talepleri için banka teminat mektubu verilmesi halinde, iade işlemi yapılmadan önce, verilen teminat mektuplarının 18/12/1987 161 tarih ve KDV:2601079-4-81787 sayılı genel yazımızdaki açıklamalara göre ilgili banka şubesinden yazılı teyidinin alınması gerekmektedir. Ancak, teminat mektubu teyitlerine ilişkin bu işlemin, aradan geçen zamanda kaydedilen teknolojik gelişmeler dikkate alınarak, bundan böyle E-VDO Yönetim Bilgi Sistemi (YBS) üzerinden yapılması uygun görülmüştür. Bankalar tarafından müşterilerine düzenlenen teminat mektuplarına ait bilgiler Bakanlığımız veri ambarına günlük olarak gönderilmekte olup banka teminat mektuplarına, bilgilerin gönderilmesini takip eden gün itibarıyla, E-VDO YBS üzerinden “Mükellef Hizmetleri / Vergi Dairesi İşlemleri / İade Dosyası İşlemleri / Banka Teminat Mektubu Görüntüleme” ekranından ulaşılmaktadır. Bu çerçevede, mükellefler tarafından KDV iade alacakları için verilen ve 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde öngörülen niteliği haiz banka teminat mektuplarının teyidi işlemi, söz konusu görüntüleme ekranı esas alınarak gerçekleştirilecektir. Banka teminat mektubu bilgilerine E-VDO üzerinden ulaşılamaması halinde ise eskiden olduğu gibi teminat mektubunu veren banka şubesinden, anılan yazımız çerçevesinde teyidin alınacağı tabiidir. 3. Teminat Çözümlerinde Yetkili Makam Mükelleflerin teminat çözümümün ilgili olduğu döneme ilişkin KDV beyannamesindeki “İade Edilmesi Gereken KDV” tutarının; • 200.000 TL ve altında olması halinde teminat çözümü vergi dairesi müdürü tarafından yapılacaktır. Ancak 2012/10 Seri No’lu Uygulama İç Genelgesi’nin yayım tarihinden (20/11/2012) önce MİF’i uygulama grup müdürü tarafından onaylanmış olan iadelere ilişkin teminatların çözüm işlemi de ilgili uygulama grup müdürü tarafından yapılacaktır. Örnek 1: Mükellefin Mart/2012 dönemine ait KDV beyannamesinde iade edilmesi gereken KDV tutarı 170.000 TL’dir. Bu iade alacağı mükellef tarafından farklı zamanlarda 80.000 TL ve 90.000 TL’lik iki ayrı teminat mektubu karşılığında talep edilmiş ve iki ayrı MİF düzenlenmek suretiyle yerine getirilmiştir. Bu durumda ilgili dönem KDV beyannamesindeki iade edilebilir KDV tutarı 200.000 TL’nin altında olan mükellefin her iki talebine ilişkin MİF vergi dairesi müdürü tarafından imzalandığından (MİF’lerden hiçbiri uygulama grup müdürü tarafından imzalanmadığından), teminatların çözümü işlemi vergi dairesi müdürü tarafından yapılacaktır. Örnek 2: Nisan/2012 döneminden 190.000 TL KDV iade alacağı olan bir mükellefin, toplam iade tutarından 110.000 TL’lik kısmı teminat mektubu karşılığı uygulama grup müdürü tarafından MİF’i imzalanarak yapılmıştır. Geri kalan 80.000 TL’lik kısmı da yine teminat karşılığı MİF’in vergi dairesi müdürü tarafından imzalanması suretiyle yapılmıştır. Mükellefin beyannamesindeki iade edilmesi gereken KDV tutarı 200.000 TL’nin altında olmasına rağmen, aynı vergilendirme dönemine ilişkin düzenlenen MİF’lerden birisinin 2012/10 Seri No’lu Uygulama İç Genelgesi’nin yayım tarihinden önce uygulama grup müdürü tarafından imzalanmış olması nedeniyle teminat çözümü işlemi ilgili uygulama grup müdürü tarafından yapılacaktır.162 • 200.001 TL ile 1.000.000 TL arasında olması halinde teminat çözümü ilgili uygulama grup müdürü tarafından yapılacaktır. Örnek 3: Ocak/2012 döneminden 300.000 TL KDV iade alacağı olan bir mükellefin iade alacağından 110.000 TL’lik kısmı teminat mektubu karşılığı 20 Mayıs 2012 tarihinde MİF’in uygulama grup müdürü tarafından imzalanması suretiyle yerine getirilmiştir. Geri kalan 190.000 TL’lik kısmı da yine teminat mektubu karşılığı 22 Kasım 2012’de MİF’in vergi dairesi müdürü tarafından imzalanması suretiyle yerine getirilmiştir. Bu durumda mükellefin Ocak/2012 dönemine ilişkin vermiş olduğu toplam 300.000 TL’lik teminatın çözümü, ilgili uygulama grup müdürü tarafından yapılacaktır. Örnek 4: Ağustos/2012 döneminden 220.000 TL KDV iade alacağı olan bir mükellef teminat mektubu vererek iade talebinde bulunmuş ve bu talebin 90.000 TL’lik kısmı Ekim ayında, 130.000 TL’lik kısmı da Aralık ayında MİF’leri vergi dairesi müdürü tarafından imzalanarak sonuçlandırılmıştır. Bu durumda KDV beyannamesindeki iade edilmesi gereken tutar 200.000 TL’yi aştığından, MİF’ler vergi dairesi müdürü tarafından imzalanmış olmasına rağmen, teminat çözümü ilgili uygulama grup müdürü tarafından yapılacaktır. • 1.000.000 TL’nin üzerinde olması halinde teminat çözümü o döneme ait en yüksek tutarlı MİF’i onaylayan makam (Uygulama Grup Müdürü veya KDV Grup Müdürü) tarafından yapılacaktır. Örnek 5: Mükellefin Temmuz/2012 dönemine ait KDV beyannamesinde iade edilmesi gereken KDV tutarı 2.600.000 TL’dir. Bu iade alacağı mükellef tarafından farklı zamanlarda 800.000 TL, 700.000 TL ve 1.100.000 TL’lik üç ayrı teminat mektubu karşılığında talep edilmiştir. İlk iki talebe ilişkin MİF uygulama grup müdürünce, üçüncü talebe ilişkin MİF, KDV Grup Müdürü tarafından imzalanmak suretiyle iade gerçekleştirilmiştir. Bu durumda teminat çözümü işlemleri en yüksek tutarlı MİF’i imzalamış makam olan KDV Grup Müdürünce gerçekleştirilecektir. Örnek 6: Mükellefin Haziran/2012 dönemine ait KDV beyannamesinde 2.000.000 TL KDV iade alacağı olup ilk talebi 800.000 TL, ikinci talebi 700.000 TL ve üçüncü talebi 500.000 TL’dir. Bütün talepleri teminat mektubu karşılığında yerine getirilmiştir. Bu halde KDV beyannamesindeki iade tutarı 1.000.000 TL’yi aşmış olmasına rağmen teminat çözüm işlemi KDV Grup Müdürü tarafından değil, o döneme ilişkin en yüksek MİF’i onaylayan makam olan uygulama grup müdürü tarafından gerçekleştirilecektir. Yukarıda yer verilen belirlemeler özel tüketim vergisi, özel iletişim vergisi ve banka ve sigorta muameleleri vergisi iadelerine ilişkin alınmış olan teminatların çözümü işlemi açısından da geçerlidir. 4. İndirimli Teminat Uygulaması 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin “I/2.1.2.2. İndirimli Teminat Uygulaması” başlıklı bölümünde iade taleplerinde indirimli teminat uygulanabilecek mükelleflerin taşıması gereken nitelikler açıklanmıştır. Bu niteliklerden birisi de “Haklarında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge (SMİYB) düzenlediği veya kullandığı konusunda rapor bulunmaması”dır. KDV iadesi ile ilgili mevzuatın mevcut halinde, hakkında VİR düzenlendiği için bu niteliğini kaybeden mükelleflerin tekrar indirimli teminattan yararlanma koşullarını kazanmalarına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.163 Dolayısıyla, SMİYB düzenleme veya kullanma raporu üzerine yapılan tarhiyat, kesinleşmiş yargı karan ile terkin edilmek suretiyle rapor hiç düzenlenmemiş sayılmadığı müddetçe bu mükelleflerin tekrar indirimli teminat uygulamasından faydalanmaları olanaksızdır. Buna göre, haklarında SMİYB düzenlediğine veya kullandığına ilişkin vergi inceleme raporu bulunan mükellefler, ödeme, teminat gösterme gibi seçeneklerle özel esaslardan genel esaslara dönmüş olsalar bile (rapor üzerine yapılan tarhiyat kaldıran kesinleşmiş yargı karan ile genel esaslara geçilmesi durumu hariç) iade taleplerinde indirimli teminat uygulamasından yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır. 5. %8 Oranında İndirimli Teminattan Faydalanarak İade Talep Eden Mükelleflerin Gerekli Şartları Taşımaya Devam Edip Etmediklerinin Periyodik Olarak Kontrolü Bu kapsamdaki mükelleflerin nakden iadelerini %8 teminatla alabilmeleri için 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (1/2.1.2.2.1.) bölümünde sayılan şartlara sahip olmaları ve bu şartları sürekli olarak taşımaları gerekmekte olup şartlardan herhangi birini kaybeden mükelleflerin gerekli şartları kaybettikleri yıldan itibaren indirimli oranda teminattan faydalanmaları mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle, %8 oranda indirimli teminattan faydalanarak iade talep eden mükelleflerin gerekli şartları taşımaya devam edip etmediklerinin periyodik olarak yapılacak kontrollerle takip edilmesi ve şartları kaybedenlerin şartları kaybettikleri yıldan itibaren indirimli oranda teminattan faydalandırılmamaları gerekmektedir. 6. Ortaklık Adına Verilen Teminat Mektubu Teminat mektupları, lehtarın (asıl borçlunun) belli bir taahhüdü yerine getirmemesi halinde, muhatabına belli bir tutarı ilk talepte kayıtsız şartsız, borçlunun rızasını almaya veya herhangi bir hükme gerek kalmadan teminat mektubunu düzenleyen banka tarafından ödeneceğine yönelik bir tür garanti sözleşmeleridir. Teminat mektupları ancak lehtarın, taahhüdünü yerine getirmemesi halinde ve yalnızca muhatabın talebi üzerine paraya çevrilmeleri mümkün bulunmaktadır. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre teminat olarak gösterilecek banka teminat mektuplarının 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan bankalar (katılım bankaları dahil) tarafından düzenlenmiş olması ve paraya çevrilmeleri konusunda hiçbir sınırlayıcı şart taşımaması (süresiz-şartsız olması) gerekmektedir. Diğer taraftan, esas borçlu yerine üçüncü kişiler tarafından gösterilen teminat mektuplarının teminat olarak kabul edilmemesi hususunda, gerek 6183 sayılı Kanun, gerekse 5411 sayılı Kanun’da herhangi bir hükme yer verilmemiştir. KDV uygulaması kapsamında; ortaklığın KDV iade alacağına ilişkin olarak ortaklardan birinin kefaleti ile “süresiz ve şartsız” olarak düzenlenecek olan teminat mektubunun verilmesi mümkündür.164 Ancak bu şekilde alınacak teminat mektubunda; “… işbu teminat mektubu karşılığında KDV Kanunu kapsamında inceleme yapılmaksızın nakden veya mahsuben iade alması ve iadeden sonra yapılan inceleme neticesinde adı geçen Ortaklığın haksız iade aldığının tespiti halinde söz konusu kamu alacağının ödenmesinde kullanılmak üzere verilmiştir.” ifadesinin yer alması gerekmektedir.165 BÖLÜM 8 HIZLANDIRILMIŞ KDV İADE SİSTEMİ (HİS) 109 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde (120 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde yapılan düzenlemelerle birlikte) belirtilen şartları taşıyan mükelleflere “HİS Sertifikası” verilir ve bu mükelleflerin KDV iade talepleri, sertifika tarihini içine alan dönemden başlamak üzere tutarına bakılmaksızın, – Teminat, – VİR, – YMM Raporu, aranılmadan yerine getirilir. 1. HİS Uygulaması Kapsamına Girecek Mükellefler 1) Başvuru tarihinden önceki son 5 tam yıl itibarıyla vergi mükellefiyetinin bulunması, 2) Başvuru tarihinden önce vergi dairesine vermiş olduğu son yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin ekinde yer alan bilançoya göre en az; a) aktif toplamının 200.000.000 TL, b) maddi duran varlıkları toplamının 50.000.000 TL, c) öz sermaye tutarının 100.000.000 TL, d) net satışlarının 250.000.000 TL, olması, 3) Başvurudan önceki takvim yılında vergi dairesine vermiş olduğu muhtasar beyannamelere göre aylık ortalama çalıştırılan kişi sayısının 350 ve daha fazla olması, 4) Başvuru tarihinden önceki son 5 yıl içinde; a) Mücbir sebep sayılan haller dışındaki nedenlerle, defter ve belgelerin ibrazından imtina edilmemiş olması, b) Farklı vergilerin her birine ait beyanname verme ödevinin birden fazla dönem için aksatılmamış olması (süresinden sonra kendiliğinden verilen beyannameler hariç), c) SMİYB düzenleme veya kullanma fiili nedeniyle hakkında olumsuz rapor düzenlenmemiş olması, 5) Başvuru tarihi itibarıyla; a) KDV iade taleplerinde özel esaslara tabi olmayı gerektiren bir durumunun bulunmaması,166 b) Ödenmesi gereken vergi borcunun bulunmaması (vergilerin tecil edilmiş olması bu şartın ihlali sayılmaz), gerekmektedir. 2. HİS Uygulamasına Göre İade Taleplerinin Yerine Getirilmesi HİS sertifikası sahibi mükelleflerin nakden ve/veya mahsuben iade talepleri tutarına bakılmaksızın, teminat, inceleme raporu veya YMM Raporu aranılmadan yerine getirilecektir. İade talebi bir dilekçe ile yapılacaktır. Talep, beyanname ve dilekçenin verilmiş olması şartıyla, ilgili genel tebliğlerde iade için öngörülen belgelerin tamamlandığı tarihte geçerlilik kazanacaktır. Bu mükelleflerin nakden iade talepleri, belgelerin tamamlandığı tarihi izleyen 5 iş günü içinde yerine getirilecek, mahsuben iade talepleri ise belgelerin tamamlandığı tarih itibarıyla hüküm ifade edecektir. Tamamı ibraz edilen belgelerde şekil veya muhteviyat yönünden vergi dairesince eksiklik veya yanlışlık tespit edilmesi halinde iade talepleri yerine getirilmekle birlikte, bu hususlar belgelerin ibraz edildiği tarihi izleyen 15 gün içinde mükellefe tebliğ edilecektir. Mükelleflerin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde eksiklikleri tamamlamamaları halinde, durum ilgili vergi dairesi başkanlığına/defterdarlığa bildirilecektir.167 BÖLÜM 9 ÖZEL ESASLAR 1. Genel Bilgi SMİYB düzenleme ve kullanma fiiliyle doğrudan veya dolaylı olarak ilgisi bulunan mükelleflerin KDV iade talepleri, 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin “II. Özel Esaslar” bölümünde yapılan açıklamalar çerçevesinde yürütülmektedir. KDV İadesi Risk Analizi Projesinin uygulanmaya başlanmasıyla iade talepleri özel esaslara göre yerine getirilmesi gereken mükelleflerin tespiti 60 No’lu KDV Sirküleri ile mükelleflerin elektronik ortamda göndermeleri zorunlu kılınan listeler esas alınarak elektronik ortamda yapılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda KDVİRA kapsamında yapılacak sorgulamalarda yararlanılacak veri tabanının oluşturulması amacıyla yapılacak çalışmalarda uyulacak usul ve esaslar 2010/2 Sıra No’lu KDV İç Genelgesi ile belirlenmiştir. İade talepleri özel esaslara göre yerine getirilmesi gereken veya genel esaslara dönmesi gereken mükelleflere ilişkin bilgiler söz konusu İç Genelge ekinde yer alan formlar (Ek-1, Ek-2, Ek-3, Ek-4) kullanılmak suretiyle vergi dairelerince Başkanlığımıza iletilecektir. Anılan İç Genelge ekinde yer alan formların doldurulmasında gerekli dikkat ve özenin gösterilmesi, formlara sadece mükellefin özel esaslara alınmasına veya genel esaslara döndürülmesine dayanak teşkil eden belgelerin eklenmesi, konuyla ilgisi olmayan belgelere kesinlikle yer verilmemesi gerekmektedir. Öte yandan İç Genelge uygulamasının daha sağlıklı işlemesini teminen Başkanlığımıza gönderilen İç Genelge ekindeki tablo, yazı ve formların imzalı ve mühürlü olması aranılacaktır. 2. Özel Esaslara Tabi Olma Başkanlığımız tarafından 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’ne göre “özel esaslar” kapsamına giren mükellefler ve mükelleflere ilişkin olarak temin edilen belgelere dayalı bilgiler, DEFGEL otomasyon sistemi içinde kullanıma sunulan ekranlar aracılığıyla, düzenli olarak sisteme aktarılmaktadır. Vergi dairelerince yapılacak işlemler ise 2010/2 Sıra No’lu KDV İç Genelgesi’nin (D-I) bölümünde ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bu bağlamda özel esaslara tabi tutulması gereken mükelleflere ilişkin bilgiler vergi dairelerince söz konusu İç Genelge ekinde yer alan formlar kullanılmak suretiyle -özel esaslara tabi tutulmalarının gerekçelerine ilişkin bilgiler ve dayanak belgelerle (VİR’e ekli inceleme elemanlarınca doldurulan tablo, yoklama tutanağı, yetkili makamlardan gelen yazı, tutanak vb.) birlikte- belgelerin temin edildiği tarihi izleyen 5 iş günü içinde Başkanlığımıza gönderilecektir. Mükellefler hakkında sadece anılan İç Genelge’de belirtilen kriterler esas alınarak yapılan olumsuz tespitler sisteme aktarılacaktır. Bu nedenle İç Genelge’de sisteme 168 aktarılacaklar arasında sayılmayan (mükellefiyetleri resen terk ettirilen, birden fazla döneme ilişkin KDV beyannamesi vermeyen) mükelleflere ait bilgiler Başkanlığımıza bildirilmeyecektir. 3. KDVİRA Kapsamında İncelemeye Sevk Edilen Mükellefler Gelir İdaresi Başkanlığınca KDVİRA uygulaması kapsamında yapılan belirlemelere göre incelemeye sevk edilen mükellefler ekranlar aracılığıyla ilgili vergi dairesine bildirilmektedir. Vergi dairesi ekranında yer alan mükellefler, hakkında SMİYB düzenleme tespiti olan mükellef durumundadırlar. Bu mükelleflerin, vergi dairelerince düzenlenecek örneği 2010/2 Sıra No’lu KDV İç Genelgesi’ne ekli Ek-2 Formunda haklarında düzenleme tespiti yapılarak Başkanlığımıza iletilmesi sonucu, sisteme girişleri sağlanacaktır. 4. Vergi Tekniği Raporu ve Basit Rapor ile Yapılan Tespitler 2010/2 Sıra No’lu KDV İç Genelgesi’nin; C/3 ayrımına göre; “Vergi tekniği raporları ile basit raporlarda, gerek hakkında rapor düzenlenen gerekse bunlarla ilişkili diğer kişiler hakkında yapılan belirlemeler olumsuz tespit olarak değerlendirilecektir.” D/l.3 ayrımına göre ise; “Vergi daireleri, olumsuz raporlardan kaynaklananlar dışındaki olumsuz tespitlere ilişkin bilgileri/belgeleri, örneği ekli form (Ek 2) ekinde bağlı oldukları VDB/Defterdarlığa göndereceklerdir.” Buna göre, 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ve 2010/2 Sıra No’lu KDV İç Genelgesi uygulamasında vergi tekniği raporları ve basit raporlar olumsuz rapor sayılmamakta, bu raporlarda yer verilen olumsuzluklar olumsuz tespit olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle, düzenlenen vergi tekniği raporları ve basit raporlarda haklarında olumsuzluk tespit edilen mükelleflerin, başkaca bir muamele yapılmaksızın, 2010/2 Sıra No’lu KDV İç Genelgesi ekinde yer alan Ek-2 formu doldurulmak suretiyle Başkanlığımıza bildirilmesi gerekmektedir. 5. Olumsuz Rapor Vergi daireleri, kendilerine intikal eden olumsuz raporlara (vergi inceleme raporlarına) ekli “Özel Esaslar Tablosu”nu (örneği 2010/2 Sıra No’lu KDV İç Genelgesi’nde yer alan tablo -Ek 1-) bir üst yazı ekinde, VİR’in vergi dairesine intikal ettiği tarih bilgisini de belirtmek suretiyle Başkanlığımıza göndereceklerdir. Başkanlığımızca ihtiyaç duyulması halinde, rapor da gönderilecektir. 6. Gümrük Müsteşarlığı veya Diğer Yetkili Makamlarca SMİYB Düzenleme ya da Kullanma Tespitinin Yapılması Gümrük Müsteşarlığı tarafından ihracat beyannameleri muhteviyatı eşyaların fiilen yurt dışına çıkmamasına rağmen eşyaların sistemde yurt dışı edilmiş gibi göründüğü belirtilmek suretiyle bu fiilleri işleyen mükelleflerin gümrük beyannamelerinin tarih ve numaralarına da atıf yapılarak bildirilmiş olması halinde, söz konusu fiilleri işleyenlerin haklarında SMİYB düzenleme tespiti (olumsuz tespit) olanlar kapsamında değerlendirilmesi 169 ve DEFGEL sistemine vergi dairesince düzenlenecek Ek-2 Formu ile sahte olduğu belirtilen beyannamelerin ait olduğu dönemler itibarıyla dahil edilmeleri gerekmektedir. Öte yandan, 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin (II/2.3.1) bölümüne göre, bu mükelleflerin iade talepleri gerçeği yansıtmayan gümrük beyannamelerinin ait olduğu dönemler için münhasıran vergi inceleme raporu, diğer dönemler için 4 kat teminat karşılığında yerine getirilecektir. Gümrük Müsteşarlığı Teftiş Kurulu tarafından soruşturmaları tamamlanmayan ve dönemleri belli olmayan mükellefler için Teftiş Kurulundan gelen yazının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarih itibarıyla sisteme girişleri yapılacaktır. Bu mükelleflerin bu tarihten sonraki iade talepleri 4 kat teminat karşılığı yerine getirilecektir. Soruşturmanın tamamlanması ve dönemlerin sonradan belli olması durumunda sisteme girişi yapılan bu mükelleflerle ilgili olarak güncellemeler yapılacak ve iade talepleri de gümrük beyannamelerinin ait olduğu dönemler için münhasıran VİR, diğer dönemler için 4 kat teminat karşılığında yerine getirilecektir. Haklarında bu tür bilgiler gelen mükellefler iade talebinde bulunmasalar dahi DEFGEL sistemine girişleri yapılacaktır. Gümrük Müsteşarlığından gelen bilgi ve belgeler, dış ticaret sermaye şirketi veya sektörel dış ticaret şirketi statüsünde olan firmaların da özel esaslara alınmasını gerektiriyorsa; bu şirket ve firmalar da 2010/2 Sıra No’lu KDV İç Genelgesi ile oluşturulan sisteme dahil edileceklerdir. Ancak, bu mükelleflerin iade taleplerinin yerine getirilmesinde Tebliğ’in (II/2.3.1) bölümünde yer alan “Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği tespit edilen dış ticaret sermaye şirketleri ile sektörel dış ticaret şirketlerinin, bu belgelere dayanarak iadesini istedikleri verginin aynı dönemde iadesini talep ettikleri toplam verginin % 4’ünü aşmaması ve bu kısma dört kat teminat gösterilmesi halinde iade talepleri genel esaslara göre yerine getirilir.” şeklindeki düzenlemenin göz önünde bulundurulacağı tabiidir. 7. Olumsuz Tespit Kapsamında Özel Esaslara Alınan Mükelleflerin Bilgilendirilmesi 2010/2 Sıra No’lu KDV İç Genelgesi’nin nasıl uygulanacağı konusunda Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından vergi dairesi başkanlıklarına hitaben yazılan 19/04/2012 tarih ve 43198 sayılı genel yazıda olumsuz tespit (SMİYB kullanma) kapsamında sisteme girişleri yapılan mükelleflerle ilgili olarak; “… ilgili vergi dairelerince özel esas uygulamasına neden olan dayanak rapor, belge, 84 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin ilgili bölümü, genel esaslara dönüş şartları ve benzeri hususlara yer verilmek suretiyle mükellefler bir yazı ile durumlarından haberdar edilecek ve genel esaslara dönüş şartlarının sağlanmaması halinde kendilerinin ve kendilerinden alım yapan mükelleflerin iade taleplerinin gerçekleştirilme prosedürü hakkında hatırlatma yapılacaktır. Öte yandan, bunlardan alım yapanlara, iade talepleri bulunmadıkça ‘özel esas’ uygulamasına ilişkin olarak, söz konusu alımların bahse konu Genel Tebliğ’in ‘III. Müteselsil 170 Sorumluluk’ bölümünde yer verilen düzenlemeler çerçevesinde tevsik edilmesi gerektiği yönünde yazı yazılmayacaktır.” şeklinde açıklamada bulunulmuştur. Buna göre olumsuz tespit (SMİYB kullanma) kapsamında sisteme girişleri yapılan mükelleflerin bağlı oldukları vergi dairesi tarafından durumlarından haberdar edilmeleri ve genel esaslara dönüş şartları ile özel esaslarda kalmaları durumunda kendilerinin ve müşterilerinin iade taleplerinin gerçekleştirilmesinin hangi koşullarla yerine getirileceği konusunda bilgilendirilmeleri gerekmektedir. Diğer taraftan, olumsuz tespit (SMİYB kullanma) kapsamında özel esaslara alınan mükelleflerden alım yapanlara, iade talebinde bulunmadıkları sürece, söz konusu alımlarına ilişkin ödemelerini banka vasıtasıyla yaptıklarının belgelendirilmesi yönünde yazı yazılmayacaktır. 8. Özel Esaslardaki Mükelleflerin İncelemeye Sevki 2010/2 Sıra No’lu KDV İç Genelgesi’nin E/3 ayrımında; “Olumsuz raporlara dayalı SMİYB düzenlenme/kullanma fiiline ilişkin tespitler dışındaki olumsuz tespitlere ilişkin bilgilerin/belgelerin VDB/Defterdarlıkça sisteme aktarılmasından sonra, bu tespitlerin ilişkin olduğu mükelleflerin en kısa zamanda VDB/Defterdarlıkça incelemeye sevk işlemleri de yapılacaktır. Öte yandan, Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili birimlerince KDVİRA uygulaması kapsamında haklarında SMİYB düzenlediğine ilişkin tespit yapılan mükellefler, incelemeye sevk edilmekte ve ekranlar aracılığıyla vergi dairelerine bildirilmektedir. Bu mükelleflerin vergi dairelerince ayrıca incelemeye sevk edilmeyecekleri tabiidir.” denilmektedir. Buna göre, haklarında “olumsuz raporlara dayalı SMİYB düzenlenme/kullanma fiiline ilişkin tespitler dışındaki olumsuz tespitler” bulunan mükelleflerin vergi dairesi başkanlıklarınca incelemeye sevk edilmesi öngörülmektedir. Bu düzenlemeye istinaden haklarında; – Vergi tekniği raporları veya basit raporlara dayalı düzenleme veya kullanma fiili, – Yetkili makamların yazıyla bildirmesi üzerine SMİYB düzenlendiği veya kullanıldığının vergi dairesinin ıttılaına girmesi, – Bilinen adreslerinde bulunamama, – Mücbir sebep sayılan haller dışındaki nedenlerle defter belge ibraz etmeme, – İş hacmi ile işletme kapasitesi arasında bariz nispetsizlik bulunması şeklinde olumsuz tespit olduğu için özel esaslara alınan mükellefler Başkanlığımız tarafından periyodik olarak incelemeye sevk edilmektedir. Yine yukarıda belirtildiği üzere Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesindeki Risk Analiz Müdürlüğü tarafından KDVİRA uygulaması kapsamında haklarında SMİYB düzenlediğine 171 ilişkin tespit yapılan mükellefler, incelemeye sevk edilmekte ve ekranlar aracılığıyla vergi dairelerine bildirilmektedir. Buna göre, mükerrer inceleme sevkine mahal verilmemesi bakımından haklarında yukarıda sayılan olumsuz tespitler bulunması nedeniyle Başkanlığımız tarafından incelemeye sevk edilen mükellefler ile KDVİRA uygulamaları kapsamında yapılan belirlemelere göre Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından incelemeye sevk edilen ve ekranlar aracılığıyla ilgili vergi dairesine bildirilen mükelleflerin vergi dairelerince ayrıca incelemeye sevki yapılmayacaktır. 9. SMİYB ile İlgili KDV’nin Tenzil Edilmek Suretiyle Düzeltme Beyannamelerinin Verilmiş Olması Halinde, Vergi Dairelerince Gerekmedikçe Bu Durumun Teyidi İçin Ayrıca Defter, Kayıt ve Belgelerin Fiziki Kontrolünün Yapılmaması SMİYB kullanma konusunda olumsuz tespitine dayanak belgelerde yer alan KDV’nin tamamının ilgili dönem indirilecek KDV tutarından tenzil edilmek suretiyle düzeltme beyannamelerinin verilmiş olması halinde, vergi dairelerince gerekmedikçe bu durumun teyidi için ayrıca defter, kayıt ve belgelerin fiziki kontrolü yapılmayacaktır.172 BÖLÜM 10 İCRA MÜDÜRLÜKLERİ TARAFINDAN YAPILAN SATIŞLARLA İLGİLİ OLARAK FAZLA VE YERSİZ ÖDENEN KDV’NİN İADESİ KDV Kanunu’nun 8/2’nci maddesinde, vergiye tabi bir işlem söz konusu olmadığı veya KDV’yi fatura veya benzeri vesikalarda göstermeye hakkı bulunmadığı halde, düzenlediği bu tür vesikalarda KDV gösterenlerin, bu vergiyi ödemekle mükellef oldukları; bu gibi sebeplerle fazla ödenen vergilerin, Maliye Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslara göre ilgililere iade edileceği hükmü yer almaktadır. 19/01/2012 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 116 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin 4’üncü bölümünde; fazla veya yersiz hesaplanan verginin satıcı mükelleflere iadesinin mümkün olduğu, bunun için de fazla veya yersiz hesaplanan vergiye ilişkin olarak gerek satıcı gerekse alıcı nezdinde işlemin KDV uygulanmadan önceki hale döndürülmesinin esas olduğu belirtilmiştir. Buna göre müzayede suretiyle İcra Müdürlüğünden satın alınan mallara ilişkin olarak fazla vergi ödendiğinin tespit edilmesi durumunda, Kanun’un 8/2 maddesi ile 116 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalar doğrultusunda, satış işleminde KDV hesaplamak suretiyle beyan eden İcra Müdürlüğünün, fazla ödenen KDV’yi fiilen iade etmeden vergi dairesine başvurarak bu tutarın ihale alıcısına ödenmesi için düzeltme istemesi mümkün bulunmaktadır.173 İNDEKS bavul ticareti 68,82,146 belediye 24,28,39,42,43,44,107,110,112,113,125,158 ciro primi 116,117 deniz ve hava 84,88,89 deniz, hava ve demiryolu 85 DİİB 83,142 diplomatik 102,108 emsal 18,19,25,26,138,139 fazla ve yersiz 94,133 fason 18,38,40,48,66,71,72,77,80,116,138 fuar 15,16,74,75 gümrük beyannamesi 22,23,63,64,65,66,72,80,81,132 hava meydanları 88,89,95 hizmet ihracı 15,67,68,69,90 icra 18,19,23,33,172 ihracat 15,30,63,64,65,66,67,68,69,71,73,76,77,78,79,80,81,82,83,98,101,115,120, 121,122,123,124,132,138,146,156,157,168,176,177,178 ihraç kayıtlı 63,64,68,77,80,83,120,121,122,123,124,134,146,176 indirimli oran 111,114,115,116,117,118,119,120,121,122,123,124,125,128,129,130,131, 149,163,176 indirimli teminat 162,163 istisnadan vazgeçme 35 ithalat 14,15,18,19,23,25,27,34,41,76,106,117,118,138,142,143 kapasite raporu 79,80 makine, teçhizat 40,46,94 motorin 101 olumsuz rapor 165,168,170 onarım 16,30,40,46,83,84,85,87,96 KDV oranı 22,26,31,38 özel esas 140,141,153,154,163,165,167,168,169,170,177 özel matrah 23,24,32 roaming 70,71,138 sanayi sicil belgesi 77,79,80 serbest bölge 63,65,66,67,71,72,109,132,138,160 sinema 76 teminat çözümleri 161,175,176 tevkifat oranları 39 üniversite 43,44,107,108,112,113,149 vergi sorumluluğu 28,29 vergiyi doğuran olay 20,21,22,25,26,27,28,29,64,65,73,128,139,153,175 yapı denetim 28,29,40,49 yatırım teşvik (YTB) 93,94,95,106 yolcu beraberi 72174 DEĞİŞİKLİK FİHRİSTİ Tamimin 6”ncı bölümünün 03/01/2014 tarihinden önceki hali aşağıda yer almaktadır: “YMM KDV İADESİ TASDİK RAPORLARI 1. YMM Tasdik Sözleşmelerinden Doğan Damga Vergisinin Ödenmemiş Olmasının KDV İade Sürecine Etkisi YMM’lerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Tasdik Sözleşmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde, ilgililerce yaptırılacak tasdik hizmetinin tasdik sözleşmesine bağlanması ve sözleşme tarihinden itibaren 15 gün içinde bir örneğinin YMM’ler tarafından Maliye Bakanlığına gönderilmesinin zorunlu olduğu, tasdik sözleşmesinde en az tasdikin amacı, kapsamı, varsa özel nedenleri, YMM tarafından verilecek hizmetin niteliği ve süresi, tarafların sorumluluk ve yükümlülükleri ve ücret hususlarına yer verilmesi gerektiği belirtilmiştir. 1 Sıra No’lu YMM’lerin Tasdik Sözleşmelerine İlişkin Bildirimlerinin ve Sürekli Bilgi Verme Yükümlülüklerinin Elektronik Ortamda Yerine Getirilmesi Hakkında Genel Tebliğ”in “Kapsam” başlıklı bölümünde, bağlı oldukları meslek odasının çalışanlar listesine kayıtlı ve sürekli bilgi verme yükümlülüğü bulunan YMM’lerin, bu Tebliğ gereğince 01/02/2008 tarihinden itibaren aşağıdaki bilgilere ilişkin elektronik ortamda internet vergi dairesine bildirimde bulunacakları açıklanmıştır. i) Mükellefler ile düzenlemiş oldukları “Tam Tasdik (Yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyanname ve eklerinin tasdiki ) Sözleşmeleri”ne ilişkin bilgiler. ii) Mükellefler ile düzenlemiş oldukları diğer sözleşme bilgileri. (KDV iadesi, özel tüketim vergisi, Ar-Ge indirimi tasdik raporu vs.) iii) YMM’nin kimlik bilgileri, şirket veya ortaklık halinde faaliyette bulunuluyorsa şirketin veya ortaklığın bilgileri ile ortakların bilgileri. iv) YMM’nin bürosunda veya YMM şirketinin bürosunda çalışanlara ait bilgiler. Aynı Tebliğ’in “Sözleşmelerin ve Bilgi Formlarının Elektronik Ortamda Gönderilmesine İlişkin Usul ve Esaslar/Sözleşmelerin Elektronik Ortamda Gönderilmesine İlişkin Usul ve Esaslar” başlıklı (V/A) bölümünde, YMM’lerle mükellefler arasında gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerinin tasdikine ilişkin olarak hesap döneminin ilk ayı içinde düzenlenmiş olan tam tasdik sözleşmelerine ilişkin bilgilerin, takip eden ayın son gününe kadar, süresinden sonra düzenlenen sözleşmeler ile tam tasdik sözleşmesi dışındaki diğer tasdik sözleşmelerine ilişkin bilgilerin ise sözleşme tarihinden itibaren 15 gün içinde internet vergi dairesine, YMM’ler tarafından elektronik ortamda girileceği, ayrıca, YMM’ler tarafından vergi idaresine verilecek tasdik raporlarına söz konusu sözleşmelerin birer örneğinin ekleneceği, Tebliğ’in “Ücretlerin Bildirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar” başlıklı (D/1) bölümünde ise YMM’lerin gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerinin tasdikine ilişkin olarak mükellefler ile düzenlemiş oldukları tam tasdik sözleşmelerine ilişkin ücretin tam tutarının YMM’ler tarafından sisteme girileceği, Tebliğ’in (III/b) bölümünde belirtilen ve tam tasdik sözleşmesi dışındaki diğer sözleşme bilgilerinin elektronik ortamda gönderilmesi aşamasında ücret sütununun boş bırakılarak bildirimde 175 bulunulacağı, daha sonra düzenlenen tasdik raporunun vergi dairesince işleme konulması ve alınması gereken ücretin miktarının belirlenmesinin mümkün hale gelmesinden itibaren 15 gün içinde tasdik ücreti ve mükellefçe alınacak iade tutarının, internet vergi dairesine elektronik ortamda sözleşme bilgileri içine dahil edilmek suretiyle evvelce boş bırakılan bölüme ilişkin bilgilerin tamamlanmış olacağı açıklanmıştır. VUK’un 19’uncu maddesinde, vergi alacağının vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde de, bu Kanun’a ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, Damga Vergisi Kanunu’ndaki kâğıtlar teriminin, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade ettiği hükme bağlanmıştır. Yukarıda sözü edilen “Damga Vergisine Tabi Kağıtlar” başlıklı (1) sayılı tablonun “I. Akitlerle İlgili Kağıtlar” bölümünün (A/1) numaralı ayrımında, belli parayı ihtiva eden kağıtlardan mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin binde 8,25 oranında damga vergisine tabi olduğu görülmektedir. Konuyla ilgili olarak Başkanlığımız Mükellef Hizmetleri Diğer Vergiler Grup Müdürlüğünün 30/06/2009 tarihli ve 2062 sayılı tamim yazısında, tam tasdik sözleşmesi dışındaki diğer sözleşmelerde, düzenlendiği anda belli bir tutarı ihtiva etmesi durumunda bu tutar üzerinden damga vergisine tabi tutulması, belli tutar ihtiva etmemesi durumunda ise damga vergisinin aranılmaması, ancak, YMM’lerin tasdik sözleşmelerine ilişkin ücretin sözleşme düzenlendikten sonra belirlenmesi ve bu tutarın sözleşmeye eklenmesi halinde, bu durumun şerh olarak kabul edilmesi ve değişikliğin yapıldığı tarih itibarıyla bu sözleşmelerin 488 sayılı Kanun’a ekli (1) sayılı tablonun (I/A-1) bölümü gereğince damga vergisine tabi tutulması gerektiği belirtilmiştir. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, YMM tasdik sözleşmelerine ilişkin damga vergisi açısından vergiyi doğuran olay, kural olarak sözleşmeye istinaden düzenlenen KDV iadesi tasdik raporunun vergi dairesince işleme konularak iade tutarına ilişkin düzeltme fişinin düzenlenmesiyle somut hale gelecek olan ücret bilgilerinin yukarıda sözü edilen Tebliğ hükmü uyarınca sözleşmeye eklendiği aşamada meydana geleceğinden, bu aşamaya kadar henüz doğmamış olan bir vergiye ilişkin eksiklikten söz edilemeyeceği tabiidir. Tasdik sözleşmesinin düzenlendiği anda belli bir tutarı ihtiva etmesi durumunda damga vergisi doğmuş olacağından bu şekilde düzenlenen bir sözleşmeye istinaden ödenmeyen damga vergisinin mükelleften aranılması gerekmekte ise de, KDV iade işlemleriyle doğrudan ilgisi olmayan bu hususun KDV iade sürecini etkilememesi, eksiklik yazılarına konu edilmemesi, mükellef tarafından ödenmemiş olan söz konusu verginin KDV iade işlemleri dışında ayrıca değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir. 2. Teminat Çözümlerine İlişkin YMM KDV İadesi Tasdik Raporlarının Kontrolü Mükelleflerin %100 teminat mektubu karşılığı iade talep etmeleri halinde, teminat mektubunun teyidinin sağlanmasından sonra iadenin yapılmasına engel teşkil edecek herhangi bir hususun bulunmaması halinde; iade tutarına bakılmaksızın mükelleflerin KDV Kanunu’nun 11/1-a ve 176 11/1-c maddelerinden kaynaklanan iade taleplerinin, 5 iş günü (MİF onayının KDV Grup Müdürü tarafından yapılacak olması durumunda 8 iş günü) içerisinde sonuçlandırılması gerektiğinden; i) %100 teminat mektubu karşılığında nakden veya mahsuben yerine getirilen iade talepleri ile ilgili olarak herhangi bir hazine zararına sebebiyet verilmemesi bakımından daha sonra ibraz edilecek teminat çözümlerine ilişkin YMM Raporlarının, her iade türü itibarıyla yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli kontrol ve incelemelerin dikkatli ve titiz bir şekilde yapılması; ii) Kontrol sonucunda olumsuz herhangi bir husus bulunmaması halinde genel esaslara göre işlemlerin yapılması, olumsuz herhangi bir hususun bulunması halinde ise konunun, teminat mektuplarını iade etmeden Mükellef Hizmetleri KDV Grup Müdürlüğü kanalıyla incelemeye sevk edilmesi, iii) Ayrıca teminat çözümüne ait işlemlerin zamanaşımı süresi içinde sonuçlandırılması gerektiğinden (zamanaşımı süresi dolduktan sonra vergi incelemesi yapılması gerekse bile, vergi incelemesi yapılamayacağından), dairelerce teminat mektubu karşılığı yapılan iadelere ilişkin YMM Raporlarının süresi içinde ibraz edilip edilmediğinin tespit edilmesi ve incelemeye sevk edileceklerin süresi geçmeden incelemeye sevkinin sağlanması gerekmektedir. 3. Tam Tasdik ve KDV İadesi Tasdik Sözleşmelerinin Mükellef ile YMM Şirketi Arasında Düzenlendiği Durumlarda, KDV İadesi Tasdik Raporunun Tam Tasdik Raporunu Düzenleyen/Düzenleyecek Olan Şirket Ortağı YMM Tarafından Düzenleneceği 20 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nin “A/1 KDV İade İşlemlerinin Tam Tasdiki Yapacak Yeminli Mali Müşavir Tarafından Yerine Getirilmesi” başlıklı bölümünde hangi döneme ait olursa olsun bu Tebliğ’in yayımını takip eden 2’nci aybaşından başlamak üzere 18 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği hükümlerine göre YMM’lerle gelir ve kurumlar vergisi beyannamesi eklerinin tasdikine (tam tasdik) ilişkin sözleşme düzenlenmiş bulunan mükelleflerin KDV iadelerini YMM Raporuna istinaden talep etmeleri halinde bu iadelere ait işlemler (tam tasdik sözleşmesi tanzim edilen YMM’ler tarafından) yerine getirilecektir. 37 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği gereğince YMM ile tam tasdik sözleşmesi düzenlemeyen mükelleflere ait, (ihracat ve ihraç kayıtlı teslimlerden doğan KDV’nin iadesinde 01/01/2013’den geçerli 392.000 TL, Türkiye’de İkamet Etmeyen Yolculara Yapılan Satışlar ve Bavul Ticareti ile İlgili KDV’nin iadesinde (tam tasdik sözleşmesi olsun veya olmasın; 01/01/2013’den geçerli 102.000 TL, indirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iadelerinde 01/01/2013’den geçerli 784.000 TL’yi aşmayan) KDV iadeleri herhangi bir YMM tarafından düzenlenen tasdik raporuna istinaden yapılabilecektir. Yine, 29 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nin (III)’üncü kısmının “3- Süresinde Tam Tasdik Sözleşmesi Düzenleyen Mükelleflerin Önceki Yıllara İlişkin KDV İadeleri” başlıklı bölümünde; “Yeminli mali müşavirlerle süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenleyen mükelleflerin KDV iade talepleri bu yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen tasdik raporlarına dayanılarak yerine getirilmektedir. Bu mükelleflerin varsa tam tasdik sözleşmesinin düzenlendiği yıldan önceki dönemlere ilişkin KDV iadeleri de anılan yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen tasdik raporları ile yapılabilecektir. Önceki yıllarda mükellefin bir başka yeminli mali müşavir ile süresinde tam tasdik sözleşme düzenlemiş olması ve tasdik raporunun yazılarak süresinde vergi dairesine verilmiş olması kaydıyla (rapor teslim süresinin henüz dolmadığı durumlarda bu şart aranmayacaktır.) o döneme ilişkin iade raporlarının anılan yeminli mali müşavir tarafından düzenlenmesi de mümkündür. Örneğin; 2001 yılında yeminli mali müşavir (A) ile süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenleyen bir mükellef Haziran/2000 dönemine ilişkin KDV iadesini 2001 yılında almak istediği takdirde bu iadeye 177 ilişkin KDV iadesi tasdik raporu yeminli mali müşavir (A) tarafından düzenlenebilecektir. Mükellef 2000 yılında yeminli mali müşavir (Y) ile süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenlenmiş ve buna ilişkin tasdik raporu düzenlenerek süresinde vergi dairesine teslim edilmiş ise söz konusu KDV iade raporunun yeminli mali müşavir (Y) tarafından düzenlenmesi de mümkün bulunmaktadır.” denilmektedir. Buna göre, tam tasdik ve KDV iadesi tasdik sözleşmelerinin mükellef ile YMM Şirketi arasında düzenlendiği durumlarda, KDV iadesi tasdik raporunun tam tasdik raporunu düzenleyen / düzenleyecek olan şirket ortağı YMM tarafından düzenlenmesi gerekmektedir. 4. Özel Esaslara Tabi Mükellef Hakkında YMM’nin Rapor Düzenleyip Düzenleyemeyeceği 34 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nin (A.2) bölümünde; “Katma değer vergisi iadesi taleplerinin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esaslar 84 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin ‘Genel Esaslar’ ve ‘Özel Esaslar’ alt başlıklarında ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre iade talepleri genel esaslara göre değerlendirilmesi gereken mükelleflerin talepleri yeminli mali müşavir tasdik raporu ile yerine getirilebilmektedir. İade talepleri özel esaslara göre değerlendirilmesi gereken mükelleflerin ise taleplerinin yeminli mali müşavir tasdik raporu ile yerine getirilmesi mümkün bulunmamaktadır.” açıklamaları yapılmıştır. Bu itibarla, özel esaslara tabi mükellefler hakkında YMM’ler tarafından KDV iadesi tasdik raporu düzenlenmesi mümkün bulunmamaktadır. 5. YMM’ler Tarafından Karşıt İncelemenin Hangi Aşamaya Kadar Yapılacağı 20 Sıra No’lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği’nin A/5 bölümünde; “1 ve 15 Sıra Numaralı Tebliğlerde belirtilen katma değer vergisi iadelerine ilişkin işlemlerin tasdikinde, Yeminli Mali Müşavirler karşıt incelemeleri, ihracat konusu mal ve hizmetin imalâtçısı (üreticisi) konumundaki alt mükelleflerin bir alt kademesine kadar yapacaklardır.” denilmektedir. 27 Sıra No’lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği’nin “Karşıt İncelemelerde Uyulacak Esaslar” başlıklı II/2 bölümünde ise; “Karşıt incelemede amaç tasdike konu işlemin gerçek mahiyetinin ortaya çıkarılmasını sağlamaktır. Örneğin, KDV iadesi işlemlerinde karşıt incelemenin amacı, iade ya da mahsup edilecek KDV tutarını doğru olarak belirlemek, tam tasdik kapsamında yapılan karşıt incelemenin amacı ise gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde yer alan matrah ve vergiye ilişkin tutarların doğruluğunu sağlamaktır. Tasdike konu işlemin gerçek mahiyetinin ortaya çıkarılması incelenen işlemin özelliğine, kullanılan yönteme ve mükelleflere göre farklılık göstermektedir. Bu nedenle, bu konudaki sorumluluk yeminli mali müşavire ait olmak üzere karşıt incelemenin hangi aşamaya kadar yapılacağına kural olarak incelemeyi yapan yeminli mali müşavir karar verecektir. Bununla birlikte, hem tam tasdik işlemlerinde hem de KDV iadesi tasdik işlemlerinde yeminli mali müşavirler en az işlemlerini tasdik ettikleri mükellefe mal veya hizmet satan mükelleflerin kayıtlarına inip gerekli karşıt incelemeyi yapmakla yükümlüdürler. Yeminli mali müşavirlerin müteselsil sorumluluk, disiplin hükümleri ve diğer yaptırımlarla karşılaşmamaları açısından karşıt 178 incelemeler konusunda gerekli titizliği göstermeleri ve gerektiği kadar alt kademeye inerek inceleme yapmaları gerekmektedir. Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlenmesi veya kullanılması ihtimalinin bulunduğu haller ile benzeri diğer şüpheli durumlarda yeminli mali müşavirler herhangi bir kademe sınırlaması olmaksızın işlemin gerçek mahiyetini ortaya çıkarıncaya kadar alt kademelere ineceklerdir.” denilmektedir. Buna göre, 1 ve 15 Sıra No’lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğleri’ne konu teşkil eden ihracat teslimleri ve ihraç kaydıyla yapılan teslimlerden doğan KDV iadeleriyle, Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan satışlarla ilgili KDV iadelerinde YMM’lerce düzenlenecek tasdik raporlarında karşıt incelemelerin, ihracata konu mal ve hizmetin imalatçısı (üreticisi) konumundaki alt mükelleflerin bir alt kademesine kadar yapılması zorunlu olup bu iadeler dışında kalan diğer iade işlemlerinde ise bu konudaki sorumluluk kendilerine ait olmak üzere en az işlemlerini tasdik ettikleri mükellefe mal veya hizmet satan mükelleflerin kayıtlarına inilmesi suretiyle karşıt inceleme yapılması mümkün bulunmaktadır. Ancak bu durumda yukarıda açıklandığı üzere, tasdike konu işlemin gerçek mahiyetinin ortaya çıkarılması ve müteselsil sorumluluk, disiplin hükümleri ve diğer yaptırımlarla karşılaşmamaları bakımından gerektiği kadar alt kademeye inilerek karşıt inceleme yapmaları gerekmektedir. 6. YMM’nin Ölümü ya da İşi Bırakması Halinde Önceden Düzenlediği Karşıt İnceleme Tutanaklarının Kullanılıp Kullanılamayacağı 11 Seri No’lu SM, SMMM ve YMM Kanunu Genel Tebliği’nde, şirket olarak faaliyet gösteren YMM’lerin düzenleyecekleri sözleşmelerde, tasdik sözleşmesinin II’nci bölümünde yer alan “Adı- Soyadı (Unvanı)” sütununa YMM şirketinin unvanının yazılacağı açıklamasına yer verilmiştir. Buna göre, şirket bünyesinde faaliyet gösteren YMM’lerin, mükelleflerin şirketle yapacakları sözleşmeleri kendi adlarına düzenleyemeyecekleri tabiidir. Bu durumda, YMM hizmetinin şirket şeklinde sunulması halinde, mükellef ile YMM şirketi arasında düzenlenecek sözleşmelerin şirket adına düzenlenmesi, şirket adına düzenlenen sözleşmenin 1 Sıra No’lu Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Sözleşmelerine İlişkin Bildirimlerinin ve Sürekli Bilgi Verme Yükümlülüklerinin Elektronik Ortamda Yerine Getirilmesi Hakkında Genel Tebliğ’deki düzenleme uyarınca internet vergi dairesine bildiriminde (tasdik işlemini yapacak YMM olarak) bilgileri belirtilen YMM tarafından da tasdik işleminin yapılması gerekmektedir. Ancak, aynı mükellef hakkında hem tam tasdik raporu, hem de KDV iadesi tasdik raporu düzenlenecek olması halinde her iki raporun, şirket bünyesinde faaliyet gösteren farklı YMM’ler tarafından değil, aynı YMM tarafından düzenlenmesi gerekmektedir. Bu açıklamalar çerçevesinde, şirket bünyesinde faaliyet gösteren YMM’nin istifa etmesi ya da ölümü halinde, YMM tarafından yürütülen KDV iade işlemlerine ilişkin incelemelerin şirket bünyesinde faaliyet gösteren bir başka YMM tarafından tamamlanması, düzenlenecek KDV iadesi tasdik raporunda istifa eden ya da ölen YMM tarafından tanzim edilen karşıt inceleme tutanaklarının kullanılması mümkün bulunmaktadır.”179 Tamimin 5’inci bölümünün “4. Tecil-terkin İşlemlerinde İndirilecek KDV Listelerinin Elektronik Ortamda Alınması” başlıklı ayrımının 05/02/2014 tarihinden önceki hali aşağıda yer almaktadır: “İhraç kayıtlı satışlarda, nakden veya mahsuben iade talebi bulunmayıp, sadece terkininin söz konusu olduğu durumlarda, KDVİRA sisteminden alt firma incelemeleri için sadece “İndirilecek KDV Listesi”nin verilmesi zorunlu kılınmıştır. Bu çerçevede, KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesi uyarınca ihraç kayıtlı mal teslimlerinden kaynaklanan tecil terkin işlemlerinde, indirilecek KDV listesinin elektronik ortamda alınması ve alınan listenin de tevsik edici belge olarak kabul edilmesi mümkün bulunmaktadır.”

Bir Cevap Yazın