Genç Parti’nin 2002 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2003/13 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı : 2011/21

Karar Günü : 28.9.2011

R.G. Tarih-Sayı : 15.10.2011-28085

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Genç Parti’nin 2002 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Genç Parti’nin 2002 yılı kesinhesabının ilk incelemesi sonucunda;

‘Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine Osman Alifeyyaz PAKSÜT’ün karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA’ karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Partinin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2002 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Genç Parti 2002 yılı gelirleri toplamının 14.312.605.284.410.- tl, giderleri toplamının 26.400.310.181.813.- tl, borçlarının 12.109.735.570.794.- tl olduğu, 11.746.963.391.- liranın kasa ve banka mevcudu olarak 2003 yılına devrettiği anlaşılmaktadır.

Parti’nin 2002 yılı birleşik kesinhesabının, Merkez Yönetim Kurulu’nun 29.6.2003 gün ve 20 sayılı kararı ile kabul edilerek onaylandığı görülmüştür.

Genç Parti 2002 yılı birleşik kesinhesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle partinin 2002 yılı birleşik kesinhesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi’nin 2002 yılı gelirleri 14.156.116.109.402.- tl olarak gösterilmiştir.

Bunun 14.027.500.000.000.- lirası üye giriş ve yıllık aidatından, 75.735.450.000.- lirası aday adaylığı aidatından, 52.120.000.000.- lirası bağış ve yardımlardan ve 760.659.402- lirası ise önceki yıl kasa mevcudundan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin 2002 yılı defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti il örgütlerinin 2002 yılı gelirleri 156.489.175.008.- tl olarak gösterilmiştir.

Bunun 12.680.183.020.- lirası üye giriş ve yıllık aidatından ve 143.808.991.988.-lirası bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.

Parti il örgütlerinin 2002 yılı kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezinin 2002 yılı giderleri 26.234.958.173.112.- lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 234.240.632.624- lirası personel gideri, 2.086.185.000.- lirası temsil ve ağırlama gideri, 367.182.196.079.- lirası basılı kağıt-kırtasiye-büro gideri, 1.275.504.764.002.- lirası haberleşme gideri, 1.441.937.561.516.- lirası taşıma ve vasıta gideri, 11.928.825.477.801.- lirası seyahat gideri, 1.650.652.707.644.- lirası kira gideri, 339.490.066.719.- lirası tamir bakım gideri, 59.243.261.968.- lirası ısıtma-aydınlatma-temizlik-su gideri, 11.900.872.115.- lirası vergi-harç-noter-sigorta gideri, 4.673.979.685.952.- lirası basın ve yayın gideri, 382.738.883.087.- lirası sair yönetim gideri, 3.292.418.378.567.- lirası satın alınan propaganda malzeme gideri, 18.053.005.070.-lirası taşra gideri, 553.787.034.819.- lirası demirbaş gideri ve 2.917.460.149.- lirası önceki yıl giderlerinden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi’nin 2003 yılına devreden kasa ve banka mevcudu 5.155.381.005.- liradır.

Genç Parti Genel Merkezi’nin 2002 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede,aşağıda belirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temel kavramlarından biri ‘Belgelendirme’ kavramıdır. Vergi Usul Kanunu’nun 229. maddesinde ‘Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır’ şeklinde tarif yapılmış ve ‘Fatura Kullanma Mecburiyeti’ başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de, faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebe kayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş bin liraya kadar olan (2002 yılı için 18.175.341.- lira) harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli ve kanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir.

2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 70. maddesinde,

‘Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır ve aynı Kanun’un 75.maddesinde, ‘Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir’ ve 76. maddesinde de, ‘Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir’ hükümleri yer almıştır.

25 Şubat 2011 tarih ve 27857 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun yayınlandığı tarih itibariyle yürürlüğe girdiğinden ve geçici maddelerde yargılanmamış siyasi parti hesaplarında değiştirilen hükümlerin uygulanacağına dair düzenleme de yapılmadığından dolayı bu tarihten önceki denetim ve yargılamada değişiklikten önceki hükümler uygulanacaktır.

1- Parti görevlilerinin Vergi, SSK ve diğer ödemelerle ilgili yükümlülüklerini zamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme zammı, bedeli ve buna bağlı giderler Parti bütçesinden ödenmiştir.

Gecikme Zammı ve Faiz Ödeme Tablosu

Yevmiye tarih ve no İçerik Faiz veya gecikme tutarı
10.1.2002/3 Elektrik gecikme bedeli 6.271.110
31.1.2002/6 Vergi gecikme zammı 36.560.000
‘ ‘ SSK gecikme zamları 7.452.861
28.2.2002/8 SSK gecikme zamları 7.524.883
‘ ‘ Vergi gecikme zammı 36.560.000
20.3.2002/11 Elektrik gecikme bedeli 10.677.206
‘ ‘ Vergi gecikme zammı 36.560.000
‘ ‘ SSK gecikme zamları 7.574.692
10.4.2002/14 İşsizlik sigortası gecikme zammı ile SSK gecikme zammı, faiz ve diğer gid. 184.358.367
30.4.2002/16 Elektrik gecikme bedeli 3.697.397
‘ ‘ Vergi gecikme zammı 36.560.000
‘ ‘ SSK gecikme zammı, faiz ve diğer giderler, 24.964.347
31.5.2002/19 Vergi gecikme zammı 36.560.000
‘ ‘ SSK gecikme zammı, faiz ve diğer giderler, 25.093.000
20.6.2002/21 Vergi gecikme zammı 36.560.000
‘ ‘ SSK gecikme zammı, faiz ve diğer giderler, 18.356.320
20.7.2002/25 SSK gecikme zammı, faiz ve diğer giderler, 130.854.089
31.7.2002/27 Askiye ödenen su gecikme bedeli, ceza ve diğer giderler 8.552.135.000
‘ ‘ Vergi ve özel işlem gecikme zammı 2.357.140.000

Toplam 11.555.459.272.-

Parti yetkilileri, ‘Yeniden Doğuş Partisi zamanında parti bütçesinin düşük gelir performansından kaynaklanan ödemelerdir.’ şeklinde cevap vermişlerdir.

Siyasî partinin veya Hazine’nin zarara uğrayıp uğramadığı konusunda bir denetim yapılmadığı gibi, parti bütçesi ile Hazine arasında doğrudan bir ilişki de bulunmamaktadır. Kanuna aykırı gelir ve giderlerin Hazine’ye gelir kaydedilmesi Hazine’nin zararını tazmin amacıyla değil ortaya çıkan hukuka aykırılığa bir yaptırım olması amacıyla düzenlenmiştir.

Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması için gerekli tedbirleri almaları gerekir. Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme zammı, bedeli, faiz ve buna bağlı giderlerden parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır.

2- Parti adına kayıtlı araba olmadığı halde benzin alımları Parti bütçesinden karşılanmıştır.

Yevmiye tarih ve no Fişi veren Fiş tarih ve no İçerik Tutar
17.7.2002/6 Bp Bilginler A.Ş. 15.7.2002/4 Kurşunsuz 80.000.000
27.9.2002/150 Akgüç Petrol 27.9.2002/829167 Kurşunsuz 70.000.000
4.9.2002/61 May Petrol 4.9.2002/37112 Kurşunsuz 97.000.000

Toplam 247.000.000.-

Parti yetkilileri, ‘Parti adına kiralanan araçlara siyasi faaliyet çalışmaları kapsamında alınan benzin alımlarıdır.’ şeklinde cevap vermişlerdir.

Parti yetkilileri parti adına kiralanan araçlar olduğunu söylemelerine rağmen kiralamaya ilişkin herhangi bir belge sunmamışlardır. Dolayısıyla akaryakıt harcamasını gerektirecek araç kiralama gideri bulunmayan harcamalar parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.

3- Öğrenci giderleri parti bütçesinden karşılanmıştır.

Yevmiye tarih ve no İçerik Tutar
17.9.2002/106 Ziya Şengül öğrenci katkı payı ödemesi 207.900.000.-
24.9.2002/136 Mehmet Torbalı öğrenim harcı ödemesi 110.000.000.-
26.9.2002/142 Hamit Kısa öğrenim harcı ve evrak gideri ödemesi 211.000.000.-
‘ ‘ Aytuğ Erçelik öğrenim harcı ve evrak gideri ödemesi 211.000.000.-

Bir Cevap Yazın