Demokratik Sol Parti’nin 2007 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2008/29 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı : 2010/30

Karar Günü : 13.5.2010

R.G. Tarih-Sayı : 03.07.2010-27630

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Demokratik Sol Parti’nin 2007 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ’ın katılımıyla 16.7.2009 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

Demokratik Sol Parti’nin 2007 yılı kesinhesabının ilk incelemesi sonucunda;

‘Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle’ karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 2007 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Demokratik Sol Parti’nin 2007 yılı gelirleri toplamının 103.589.381,06 YTL, giderleri toplamının 60.277.503,45 YTL olduğu, 44.149.973,13 YTL’nin nakit mevcudu olarak 2008 yılına devrettiği ve gelirleri ve giderleri arasındaki -838.095,52 YTL farkın ise gider fazlası olarak 2008 yılına devrettiği görülmüştür. Bu gider farkının nedenini, 2820 sayılı Yasa’nın 67. maddesi hükümlerine uygun olarak kredili satın alınan mallar için satıcılara olan borçlar oluşturmaktadır.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Demokratik Sol Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılı gelirleri toplamı 91.742.439,83 YTL olarak gösterilmiştir.

Bunun 6.468,27 YTL’si bağış gelirleri, 80.623.953,64 YTL’si yılbaşındaki mevcut öz varlık, 10.604.416,20 YTL’si banka gelirleri, 505.761,31 YTL’si örgüt iadelerinden ve 1.840,41 YTL’si sair gelirlerden oluşmaktadır.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Demokratik Sol Parti’nin 81 il örgütünün 2007 yılı gelirleri toplamı 11.846.941,23 YTL olarak gösterilmiştir.

Bunun 69.034,50 YTL’si aidat gelirleri, 478.- YTL’si satış gelirleri, 11.031.756,52 YTL’si Genel Merkez’den sağlanan yardım gelirleri, 25.718.- YTL’si partice tertiplene dayanışma gecesi ve konser faaliyetlerinden sağlanan gelirleri ve 152.197,76 YTL’si bağışlar, 11.685,69 YTL’si faiz gelirleri, 16.691,51 YTL’si diğer gelirler ve 539.379,69 YTL’si ise 2006 yılından devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Demokratik Sol Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılı giderleri toplamı 48.679.238,51 YTL olarak gösterilmiştir.

Bunun 18.243.716,39 YTL’si genel yönetim giderleri, 14.516.267,74 YTL’si seçim tanıtım propaganda giderleri, 10.678.686.- YTL’si seçim tanıtım propaganda stokları, 5.218.666,26 YTL’si sabit kıymetler alım giderleri, 20.400.- YTL’si iş avansları, 1.502,12 YTL’si verilen depozito ve teminat giderlerinden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi’nin 2008 yılına devreden nakit mevcudu ise 43.794.812,13 YTL’dir.

Demokratik Sol Parti Genel Merkezi’nin 2007 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temel kavramlarından biri ‘Belgelendirme’ kavramıdır. Vergi Usul Kanunu’nun 229. maddesinde ‘Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır‘ şeklinde tarif yapılmış ve ‘Fatura Kullanma Mecburiyeti‘ başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de, faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebe kayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.

Yine aynı Kanun’un ‘Gider Pusulası‘ başlıklı 234. maddesinde ki, ‘Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve çiftçilerin vergiden muaf esnafa; Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge, birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edilir. Gider pusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev’i ile miktar ve bedelini ve iş ücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanın adlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihi ihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malı satana tevdi olunur. Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir.‘ hükmünden fatura vermek mecburiyetinde olmayanlar için gider pusulası düzenleneceği anlaşılmaktadır.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş bin liraya kadar olan (2007 yılı için 48,86 YTL) harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli ve kanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir.

2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 70. maddesinde, ‘Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır‘ ve aynı Kanun’un 75. maddesinde, ‘Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir‘ ve 76. maddesinde de, ‘Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir‘ hükümleri yer almaktadır.

  1. Aşağıda ayrıntısı belirtilen muhasebe fişi ve eki belgeler incelendiğinde, Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında yapmamaları ve gerekli özeni göstermemeleri sonucu oluşan gecikme zammı ve faizi ile kişilerin şahsi kusurları dolayısıyla tahakkuk eden para cezalarının Parti bütçesinden ödendiği görülmüştür.

Parti yetkilileri konu ile ilgili olarak:

Trafik Cezaları: Seçim gezileri ve programlara yetişebilmek amacıyla trafik cezalarına maruz kalınmıştır. Seçim minibüslerinin çeşitli illerde çalışması neticesinde arkadan trafik cezaları gelmiştir. Araç muayenelerinin yapılabilmesi için söz konusu cezaların ödenmesi gerekmektedir. Yoğun bir seçim atmosferinde söz konusu cezalar ile karşı karşıya kalmak işin doğası gereğidir.

Motorlu Taşıt Vergisi Gecikme Zammı: Tan Oto firmasından filo şeklinde topluca alınan araçların teslimi geciktiğinden MTV’sinin firma tarafından karşılanacağı düşünüldüğünden MTV zamanında yatırılamamıştır. Zamanında teslim edilen araçların MTV’si süresinde ödenmiştir. MTV’lerin geç ödenmesinden kaynaklanan gecikme zammı bankadan elde edilen faiz gelirinden daha düşük olduğundan ortada hazine zararı söz konusu değildir.

Türk Telekom % 10 Faiz ödemesi % 90 Kampanyada silindi: Seçim zamanında yoğun olan telefon trafiği nedeniyle Genel Merkez’e hat başvurusunda bulunulduğunda; Türk Telekom tarafından bazı örgütlerimizin borcu olduğu bu borç ödenmeden yeni hat bağlanamayacağı bildirildiğinden, Türk Telekom’un uyguladığı kampanyadan faydalanılarak faizlerin % 90’ı silinmiş ve geri kalan kısmı Genel Merkez tarafından ödenmiştir. Türk Telekom uygulamasında gecikme faizleri aynı zamanda KDV ve ÖİV gibi vergilerinde matrahını teşkil etmektedir ve ödenen gecikme faizinin bir kısmı hazineye vergi olarak yatmaktadır. Gecikme faizinin % 90’ının silindiği sadece % 10 ödendiği, bankada faizde bulunan paranın getirisinin yüksek olması sebebiyle ortada hazine zararı söz konusu değildir.

SGK Gecikme Zammı: 2007/04 dönemi SSK prim ödemesi muhasebe personeli tarafından Banka’ya geç bildirilmiş bu nedenle söz konusu prim gecikme cezası ile ödenmiştir. Fakat söz konusu personelden 17.08.2007 tarihinde gününde bankadan yapılamayan ödeme için bağış makbuzu düzenlenerek söz konusu bedel tahsil edilmiş ve işlem telafi edilmiştir.

Yukarıda genel olarak belirtilen işlemlerin hepsi bir kamu kurumu olmakla beraber ödenen bedellerin hepsi hazineye gitmektedir. Geç ödenmesinden ötürü kamunun kaybı giderilmiş olmakla birlikte o esnada parti mevduatının banka faizinde olması ve faiz getirisi ise parti defterlerinde gelir olarak kaydedildiği için hem partinin hem de hazinenin zarara uğratılmadığını düşünmekteyiz.

Şeklinde savunma göndermişlerdir. Savunmalarda ödemelerin niteliği kabul edilmekle birlikte, Hazine zararının bulunmadığına vurgu yapılmıştır.

Siyasî Partiler Yasası’nın 75. maddesinde de belirtildiği üzere ‘Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine‘ karar verilir. Siyasi partinin veya Hazine’nin zarara uğrayıp uğramadığı konusunda bir denetim yapılmaz. Diğer yandan parti bütçesi ile hazine arasında doğrudan bir ilişki bulunmamaktadır. Kaldı ki kanuna aykırı gelir ve giderlerin Hazine’ye gelir kaydedilmesi Hazine’nin zararını tazmin amacıyla değil ortaya çıkan hukuka aykırılığa bir yaptırım olması amacıyla düzenlenmiştir.

Parti görevlilerinin veya sözleşme ile hizmet satın alınan kişilerin kusurlarından kaynaklanan söz konusu harcamaların parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak kabul edilmesi mümkün görülmediğinden 2820 sayılı Kanun’un 70. maddesine aykırı olarak yapılan toplam 4.114,21 YTL’lik ödemenin, aynı Kanunun 75. maddesi hükmü uyarınca Hazine’ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Gecikme Zammı, Gecikme Faizi ve Cezalara Ait Liste

Yevmiye tarih ve no Alındı tarih ve no Mahiyeti Tutarı
10.2.2007/44 2.2.2007/F01027 Trafik cezası 166,5
2.2.2007/F01031 81
20.2.2007/56 20.2.2007/F01208 36,75
14.2.2007/F01169 81
14.2.2007/F01168 81
10.3.2007/82 5.3.2007/F01363 54,6
20.3.2007/101 19.3.2007/F01535 166,5
16.3.2007/030640000190 Motorlu Taşıt Vergisi gecikme zammı 17,94
16.3.2007/030640000189 25,07
16.3.2007/104072 Trafik cezası 39
31.3.2007/123 23.3.2007 Telefon Faturası gecikme zammı 32,51
Motorlu Taşıt Vergisi gecikme zammı 16,77
83,27
10.4.2007/146 2.4.2007/F02035 Trafik cezası 166,5
30.4.2007/202 30.4.2007/ F01550 52
25.4.2007/031180000208 39
10.5.2007/221 8.5.2007/030770000032 Motorlu Taşıt Vergisi gecikme zammı 136,33
9.5.2007/0304100000271 199,58
20.5.2007/240 16.5.2007/0306400000084 100,05
16.5.2007/0306400000083 100,05
16.5.2007/0306400000082 100,05
16.5.2007/0306400000081 100,05
16.5.2007/0306400000080 100,05
16.5.2007/0306400000079 100,05
16.5.2007/0306400000078 100,05
16.5.2007/0306400000077 100,05
16.5.2007/0306400000085 100,05
30.5.2007/268 30.5.2007/F00794 Trafik cezası 39
20.6.2007/301 19.6.2007/F00196 81
20.7.2007/346 18.7.2007/528872 Türk Telekom %10 faiz ödemesi 46,28
18.7.2007/528879 70,5
18.7.2007/528881 7,5
18.7.2007/528885 12
18.7.2007/528887 7,5
18.7.2007/528890 14
18.7.2007/528894 44,2
18.7.2007/528896 38,88
18.7.2007/528899 61,1
18.7.2007/528900 30
18.7.2007/528901 15,23
18.7.2007/528902 8,78
18.7.2007/528905 133.98
18.7.2007/528906 13,25
8.8.2007/408 8.8.2007/F01161 Trafik cezası 39
8.8.2007/F01160 39
8.8.2007/F01157 160
15.8.2007/449 15.8.2007/549261 Türk Telekom %10 faiz ödemesi 42,86
15.8.2007/549262 8,72
15.8.2007/549268 12,23
15.8.2007/549272 9,83
15.8.2007/549259 30,24
15.8.2007/251144752 4,6
15.8.2007/251144426 42,57
15.8.2007/251144166 31,88
16.8.2007/458 16.8.2007/550231 9,45
16.8.2007/550235 25,3
16.8.2007/550227 31,78
16.8.2007/251449622 38,07
17.8.2007/463 17.8.2007/251728287 42,08
17.8.2007/559567 11,37
17.8.2007/193 SGK Ankara il Md. 2007/4 Dönem Prim Gecikme Bedeli 334,79
15.8.2007.452 24.7.2007/400220003320 Trafik cezası 166,5
27.9.2007/693 27.9.2007/F00764 39
2.10.2007/694 2.10.2007/F01166 52
2.10.2007/0301800000238 36,75
2.10.2007/0301800000239 41,2
TOPLAM(YTL) 4.114,21
  1. Aşağıda gösterilen 2.546,44 YTL tutarındaki giderler, bir açıklama yapılmaksızın ve gerekçe gösterilmeksizin fatura aslı yerine fotokopisine dayanılarak yapılmıştır.

Parti yetkilileri konu ile ilgili ‘Söz konusu firmalardan alınan faturaların aslı tüm aramalara rağmen bulunamamıştır. Firmalardan aslı gibidir tasdiki yaptırılarak dosyamıza eklenmiştir. ‘ şeklinde savunma yapmışlardır.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş milyon (2007 yılı için 48,86 YTL) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle, firma tarafından tasdik edilmiş olsa dahi fatura fotokopisine dayanılarak kaydedilen toplam 2.546,44 YTL giderin, Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.

Fatura Fotokopisi ile Yapılan Giderlere Ait Tablo

Yevmiye Tarih ve No Kimden alındığı Belge türü Tutar
30.1.2007/11 Amasya Oruçlar Oto Firma Tasdikli Fotokopi Fatura 1.169,58
20.3.2007/117 Mekanik Oto 180,4
20.5.2007/251 Zeg İnşaat Malzemeleri Sanayi Ticaret Ltd.şti. 1.196,46
TOPLAM(YTL) 2.546,44
  1. Parti görevlilerince, kişi ya da kuruluş elemanlarına bahşiş olarak tutanak ile aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam 1.827,95 YTL ödemede bulunulmuştur.

Parti yetkilileri konu ile ilgili ‘Parti görevlilerince veya parti yöneticilerince yapılan şehirlerarası seyahatler de restoranlarda bahşiş ödemeleri yapılmıştır. Ayrıca köy kahvelerinde vatandaşlarla yapılan toplantıda çay bedeli ödenmiştir. Fakat bu tür yerlerden belge alınamamaktadır. Bu tür belge alınamayan harcamalara kişinin avansını kapatabilmek için harcama içeriği gösterilerek avans sahibince tutanak düzenlenmiştir. Belge alınması mümkün olunmayan bu tür durumlarda Siyasi Partiler Kanunu’nun belli bir bedelin altındaki harcamalarda belge aranmayacağı hükmündeki sınıra riayet edilmiştir.‘ şeklinde savunma yapmışlardır.

Parti’nin kesinhesabı incelenirken Parti görevlilerince 2007 yılı için geçerli belgelendirme sınırı olan 48,86 YTL’nin aşılmamasına dikkat edilerek yemek bedeli, taksi ücreti ve bahşiş adı altında yukarıda ayrıntısı verilenler dışında tutanak düzenlenerek çok sayıda harcama yapıldığı görülmüştür. Belirtilen harcamalar belgelendirme sınırının altında olduğu için tutanakla dahi yapılmış olsa kanuna aykırı bulunmamıştır. Aşağıda ayrıntısı verilen ve sadece bahşiş ödemesi olduğu ifade edilen harcamaların ise bir hizmet karşılığı olmaksızın kişi ya da kuruluş elemanlarına bahşiş adı altında yapılması nedeniyle parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak kabul edilmesi mümkün görünmemektedir. Bu nedenle 2820 sayılı Kanun’un 70. maddesine aykırı olarak yapılan toplam 1.827,95 YTL’lik ödemenin, aynı Kanun’un 75. maddesi hükmü uyarınca Hazine’ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yevmiye Tarih ve No Açıklama Tutar
10.1.2007/8 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 127,2
20.1.2007/16 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 106.41
10.3.2007/82 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 184,6
20.4.2007/184 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla K.Maraş, Trabzon, İstanbul seyahatinde bahşiş ödemesi 180
Necmi Çavuşoğlu tarafından tutanakla Ordu, Samsun ve Giresun seyahatinde bahşiş ödemesi 35
20.4.2007/176 Milli egemenlik mitinginde bahşiş Hasan Suna 42
Milli egemenlik mitinginde bahşiş Abdullah Beşer 5
20.5.2007/249 Yemekte bahşiş ödemesi tutanakla 150,9
20.6.2007/306 Yemekte bahşiş ödemesi tutanakla 90
30.6.2007/318 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 45
10.7.2007/332 Mehmet Unutmaz tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 90
Kemal Doğan tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 18,8
20.7.2007/348 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 90
20.7.2007/349 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 106.06
20.7.2007/352 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 35,75
20.7.2007/356 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 92
31.7.2007/368 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 85
6.8.2007/405 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 35
22.10.2007/792 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 75
22.10.2007/793 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 124
3.11.2007/866 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 87,7
8.11.2007/889 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 76
14.11.2007/923 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 78
26.11.2007/985 Yıldırım Ongun tarafından tutanakla yemekte bahşiş ödemesi 81
TOPLAM(YTL) 1.827,95
  1. Aşağıda ayrıntısı verilen harcamalar kanunen geçerli herhangi bir belgeye dayanmaksızın yapılmıştır.

Parti yetkilileri konu ile ilgili ‘Tutanak ile yapılan ödemelerin hepsi iş avansı ile görevlendirilen parti yetkililerinin parti merkezi dışında bu harcamaları yapmaları ve avansı kapatabilmeleri için yaptıkları ödemeyi, ödeme yapılan kişinin imzasını almak suretiyle tutanak ile gerçekleştirmelerinden kaynaklanmıştır. Gider Makbuzları parti Genel Merkezinde bulunmaktadır. Yetkililere seyahatlerinde sıra numaralı gider makbuzu verilememektedir. Gider makbuzları Genel Merkez’de zimmetlidir. Parti dışına çıkması evrakın kaybolması ve takibinin zor olmasına yol açmaktadır. Seyahat dönüşlerinde sonradan gider makbuzu düzenlenmemiştir. (ödeme yapılan kişilerin imzasının alınamaması nedeniyle)‘ şeklinde savunma yapmışlardır.

Siyasi partiler tarafından yapılan ödemelerde Vergi Usul Kanunu’nda sayılan belgelerin varlığı aranmaktadır. Alınan hizmet bedeli karşılığı fatura kesemeyen kişilerin parti yetkililerinin de kabul ettiği gibi serbest meslek makbuzu veya gider pusulası düzenlemeleri gerekmektedir.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş milyon (2007 yılı için 48,86 YTL) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların fatura veya gider makbuzu gibi geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle, her ne suretle olursa olsun tutanak düzenlenerek kaydedilen toplam 1.190,38 YTL giderin, Yasa’nın öngördüğü anlamda belgeye dayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.

Yevmiye tarih ve nosu Kişi Adı Belge Türü Tutar
10.4.2007/146 Cemalettin Mutlu Tutanak 100
10.4.2007/156 Hüseyin Mert 150
30.4.2007/197 Necati Albay 150
20.5.2007/262 Bursa 2. İcra Müdürlüğü

(2007/4826 Dosyaya istinaden)

415,38
20.7.2007/355 Serkan Olgun 150
31.7.2007/370 Ömer Engin 175
2.10.2007/694 Murat Batlar 50
TOPLAM(YTL) 1.190,38
  1. 30.1.2007 tarih ve 35 no’lu ödeme belgesi ile Tanoto Ford bayiine 15.184 YTL ödemede bulunulduğu görülmüştür.

Ekli belgelerin incelenmesi sonucunda 2.992.- YTL’nin motorlu araç trafik ve tescil belgesi bedeli, 8.260.- YTL’nin motorlu taşıtlar vergisi ödemeleri ve 765.- YTL’nin TŞOF’na plaka ödemesi olduğu, eki makbuz ve faturaların bulunduğu görülmüştür. Belge ekinde tutulan hesap pusulasında kalan tutarın damga vergisi ve araç muayene bedeli ödemesi olduğu belirtilmektedir. Ancak bu ödemelere ilişkin fatura ve benzeri gider belgesinin eklenmediği görülmüştür.

Parti yetkilileri konu ile ilgili ‘Tan Oto firmasına yapılan 15.184.- YTL’nin, 2.992.- YTL’lik kısmı 6. maddede belirttiğimiz Tan Oto firması tarafından adımıza yapılan motorlu araç trafik ve tescil bedelidir. Borç tahakkuku içeriği 6. maddede belirtilmiştir. Kalan tutarın 8.260.- YTL’si MTV, 765.- YTL’si ise TŞOF plaka ödemesi geri kalanı Damga Vergisi ve Araç Muayene bedelidir. Söz konusu ödemeler de Tan Oto firmasınca adımıza ilgili kuruluşlara ödenmiştir. Yukarıda belirtilen ödemelerin ilgili kuruluşlara tarafımızdan tekrar ödenmesi söz konusu değildir. Bu durum da mükerrerlik oluşacaktır. Söz konusu evrakların hepsinin belgeleri ilgili fişlerin altındadır. Kaldı ki sistem gereği ilgili kuruluşlara ödemelerin 2. kez yapılması mümkün değildir.‘ şeklinde savunma yapmışlardır. Damga Vergisi ve araç muayene bedelleri için yapılan toplam 3.167.- YTL için Parti adına ilgili firma tarafından ödeme yapıldığını gösteren veya ilgili firma tarafından bu giderler için düzenlenmiş fatura gibi herhangi bir kanıtlayıcı belge sunmamışlardır.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinde beş milyon (2007 yılı için 48,86 YTL) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşan harcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir. Bu nedenle, kanıtlayıcı belgeye dayanmadan yapılan toplam 3.167.- YTL giderin aynı Kanun’un 75. maddesi hükmü uyarınca Hazine’ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

  1. 31.3.2007 tarih ve 140 no’lu ödeme belgesinde Gülseli Çelikbaş isimli şahıs adına Mesa Hastanesi tarafından düzenlenen fatura karşılığında 6.052,99 YTL tutarında tedavi giderinin, Parti bütçesinden karşılandığı görülmüştür.

Parti yetkilileri konu ile ilgili ‘Gülseli Çelikbaş Kırıkkale İl Başkanıdır. Genel Merkez’de yapılan bir toplantıda aniden kalp rahatsızlığı geçirmiş ve acilen Mesa Hastane’sine kaldırılmıştır. Parti toplantısı sırasında cereyan eden bir olay olduğu için sağlık masrafları Genel Merkez’ce karşılanmıştır.’ şeklinde savunma yapmışlardır.

2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesinin birinci fıkrasında ‘Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.‘ ikinci fıkrasında ise ‘Bir siyasi partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır.‘ hükümlerine yer verilmiştir.

Parti üyeleri için ödenen toplam 6.052,99 YTL tutarındaki; muayene, tıbbi sarf malzemesi ve yatak ücreti kalemlerinden oluşan sağlık giderinin parti tüzelkişiliği adına ve parti amaçları doğrultusunda yapılmış bir ödeme sayılması mümkün değildir.

Bu nedenle 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine aykırı olarak yapılan bu ödemenin, aynı Yasa’nın 75. maddesi hükmü uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yukarıda maddeler halinde yapılan açıklamalara göre, Parti adına ve amaçlarına uygun olarak yapılmayan toplam 18.898,97.- YTL gider karşılığı parti malvarlığının, 2820 sayılı Yasa’nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine’ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Demokratik Sol Parti’nin 81 il örgütünün 2007 yılı giderleri toplamı 11.598.264,94 YTL olarak gösterilmiştir.

Bunun 5.184.834,50 YTL’si genel yönetim giderleri, 217.765,82 YTL’si demirbaş alım giderleri, 6.085.610,64 YTL’si seçim giderleri, 3.215,81 YTL’si alacaklar, 106.838,17 YTL’si borç ödemelerinden oluşmaktadır.

İl örgütlerinin 2007 yılına devreden nakit mevcudu 355.161.- YTL’dir.

Parti’nin il örgütlerinin 2007 yılı kesinhesap çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu görülmektedir.

C- Parti Mallarının İncelenmesi

Demokratik Sol Parti’nin 2007 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede,

Parti’nin 2007 yılında 2820 sayılı Yasa’nın 74. maddesi uyarınca değeri yüz milyon lirayı aşan 1.340.761,28 YTL değerinde 450 adet demirbaş eşya niteliğinde taşınır mal ve 16.005.- YTL değerinde taşınmaz mal ediniminin olduğu anlaşılmaktadır.

Parti’nin Genel Merkez ve il örgütlerinin ihtiyacı için ve tamamı satınalma yoluyla elde edilen toplam 1.356.766,28 YTL tutarındaki taşınır ve taşınmaz malların 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Demokratik Sol Parti’nin 2007 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- 2820 sayılı Yasa’nın 70. maddesine aykırı olarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 18.898,97 YTL karşılığı Parti malvarlığının, aynı Yasa’nın 75. maddesi uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine,

2- Parti’nin 2007 yılı kesin hesabında gösterilen 103.589.381,06 YTL gelir ve 60.277.503,45 YTL gider ile 44.149.973,13 YTL. nakit devrinin, gelirleri ve giderleri arasındaki -838.095,52 YTL farkın ise gider fazlası olarak 2008 yılına devrinin, Hazine’ye irad kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, (not: son paragraf 3.7.2010 günlü, 27630 sayılı Resmi Gazete ile düzeltilmiştir)

13.5.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

Haşim KILIÇ

Başkanvekili

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Fulya KANTARCIOĞLU

Üye

Ahmet AKYALÇIN

Üye

Mehmet ERTEN

Üye

Serdar ÖZGÜLDÜR

Üye

Şevket APALAK

Üye

Serruh KALELİ

Üye

Zehra Ayla PERKTAŞ

Üye

Engin YILDIRIM

Üye

Nuri NECİPOĞLU

Bir Cevap Yazın