45 SERİ NO’LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ(*)

45 SERİ NO’LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ(*)

Resmi Gazete Sayısı
Resmi Gazete Tarihi 15/12/1961
Kapsam
1. Bilindiği gibi 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 64 üncü maddesinin 1 inci fıkrasiyle kazançları götürü usulde tesbit edilen ticaret, sanat erbabı yanında çalışan hizmet erbabı aynı kanunun 108 inci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince 1.3.1961 tarihinden itibaren mükellefiyete alınmış olduğundan, bunlara ait götürü ücretler, 1961, 1962 ve 1963 bütçe yıllarında uygulanmak üzere 3 yıl için takdir edilmiş, aynı maddenin 1 inci fıkrasında zikredilen kazançları götürü usulde tesbit edilen serbest meslek erbabı yanında çalışanlar ile 2, 3, 4 ve 5 inci fıkralarında zikredilen hizmet erbabı ve kazançları götürü usulde tesbit edilen serbest meslek erbabı için ise, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 1 inci maddesi gereğince 1960 yılı götürü matrahları uygulandığından bir takdir yapılmamıştır. Ancak sözü geçen geçici madde hükmünün tatbik süresi, 28.2.1962 tarihinde hitama ereceğinden götürü ücret ve götürü serbest meslek kazançlarına ait takdirlerin de yenilenmesi icap etmektedir.2. Bu kerre 193 sayılı kanunun 64 üncü maddesi şumulüne giren bütün hizmet erbabını kavrayan yeni bir cetvel hazırlanmış ve tab’ı işine tevessül olunmuştur. En kısa zamanda tevziine çalışılmaktadır. Cetveller, incelenmesinden de anlaşılacağı üzere, 64 üncü maddede zikredilen hizmet erbabı guruplarına mütenazır olarak 5 cetvel halinde tertip ve tanzim edilmiştir. 1 No. lu cetvel götürü usulde vergiye tabi ticaret ve sanat erbabı yanında çalışanlar ve kazançları götürü usulde vergiye tabi serbest meslek erbabı yanında çalışanlar diye iki bölüme ayrılmış, maddenin 2, 3, 4 ve 5 inci fıkralarında sayılan hizmet erbabının her biri de ayrı bir cetvelde gösterilmiştir. Bu cetvellerden 1 ilâ 4 numaralı cetveller dışında kalıpta memuriyetinizce cetvellere ithal olunması gereken hizmet erbabı tesbit olunduğu takdirde bunların ait oldukları cetvellere kayıt edilip ücretleri takdir edilmekle beraber, keyfiyet ayrıca Bakanlığa da bildirilecektir. 5 numaralı cetvele sokulması icap eden hizmet erbabı hakkında götürü matrah takdiri yoluna gidilmeyip bunlar doğruca Bakanlığa bildirilmekle yetinilecektir.

3. 193 sayılı kanunun kazançları götürü usulde tesbit edilen serbest meslek erbabı ile ilgili 69 uncu maddesi mülga kanunun 53 üncü maddesine esas itibariyle tevafuk ettiğinden bu zümre mükellefler için, yeniden cetvel tanzim edilmemiştir. Eski cetveller kullanılacaktır.

4. Götürü ücretlere ait cetvellerin alınmasını müteakip derhal takdir işlemlerine tevessül olunacak ve bu işlemlerin en kısa zamanda ikmali ile matrahların 1.3.1962 tarihinden önce kesinleşmesi temin edilecektir.

5. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun götürü usulde tespit edilen ücretlerin, serbest meslek kazançlarının ve ticarî kazançların sureti tesbitine müteallik 40 ıncı maddesi hükümleri, 41 No.lu Genel Tebliğin 2 inci sahifesinin 2 numaralı paragrafında etraflıca açıklanmış olduğundan götürü ücretlerle serbest meslek kazançlarının takdir işlemleri de anılan tebliğdeki esaslara göre yapılacaktır.

Ancak, sözü edilen paragrafın a fıkrasında götürü ticarî kazançların 1961 – 1962 ve 1963 yıllarında uygulanmak üzere 3 yıl için takdir olunacağı belirtilmiştir. Buna mukabil Gelir Vergisi Kanununun 64 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında zikredilen götürü ticaret ve sanat erbabı yanında çalışan hizmet erbabının 1961, 1962 ve 1963 bütçe yılları vergi matrahları, 3 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğine bağlı cetvellere göre takdir olunmuş, aynı maddenin 1 inci fıkrasında zikredilen götürü serbest meslek erbabının yanında çalışanlar ile 2, 3, 4 ve 5 inci fıkralarında zikredilen hizmet erbabı ve götürü usulde vergiye tabi serbest meslek erbabı hakkında ise, Vergi Usul Kanununun geçici 1 inci maddesi gereğince 1960 yılı götürü matrahları uygulanmıştır.

Götürü usulde vergiye tabi bulunan hizmet erbabının götürü ücretlerinin takdirinin yeni cetvellere göre yapılmasını temin etmek ve bunların takdir sürelerini aynı esaslara bağlamak üzere Vergi Usul Kanununun 44 üncü maddesiyle Bakanlığıma tanınan yetkiye dayanılarak;

a) Götürü usulde vergiye tabi ticaret ve serbest meslek erbabı yanında çalışanlar için evvelce eski cetvellere göre ve 3 yıl için takdir olunan matrahların sadece 1961 bütçe yılı için tatbik edilmesi; 1962 ve 1963 bütçe yılları matrahlarının yeniden takdir olunması;

b) Vergi Usul Kanununun geçici 1 inci maddesi gereğince 1961 yılı vergilerinin hesabında 1960 yılı götürü matrahları uygulanan Gelir Vergisi Kanununun 64 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında zikredilen serbest meslek erbabı yanında çalışanlar ile 2, 3, 4 ve 5 inci fıkralarında zikredilen hizmet erbabı götürü serbest meslek erbabı için de 1962 ve 1963 yılları için matrah takdiri,

uygun görülmüştür.

6. Götürü ücretler ve götürü serbest meslek kazançları yıllık ve safi olarak takdir edilecektir.

7. Gelir Vergisinde vergilendirme dönemi esas itibariyle geçmiş takvim yılıdır. Götürü usulde tesbit edilen ücretlerde ise bu dönem, hizmetin ifa olunduğu bütçe yılı olarak kabul edilmiştir (G. V. K. Md. 108/2).

Binaenaleyh takdirler yapılırken, götürü usulde vergiye tabi ticaret ve sanat erbabı ile serbest meslek erbabı için geçmiş takvim yılı, hizmet erbabı için de gelecek bütçe yılı dönemlerinin iş, faaliyet ve kazanç imkânlârı nazara alınacaktır.

Bunun dışında, götürü usulde vergiye tabi ticarî kazançlarla serbest meslek kazançları ve götürü ücretler arasında tarh zamanı, sınıf ve derece tâyini, vergi ödevlerinin zamanında yerine getirilmemiş olması halinde uygulanacak muamele, itiraz ve vergi ödeme bakımlarından bir fark bulunmamaktadır. Bu hususlar hakkında 41 numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde kâfi açıklama yapıldığından burada tekrarına lüzum görülmemiştir.

Şu kadarki götürü ücretlerde sınıf ve derecelerin tefriki işinin, esas itibariyle, mükelleflerin mensup oldukları meslekî teşekküllere bırakılmasına mütedair 17.5.1961 tarih ve 2129-710/16683 sayılı tamim esasları mahfuzdur. Meslekî teşekkül mevcut olmayan il ve ilçelerde sınıf ve derece tâyini yetkisi tabiatiyle vergi dairelerince istimal edilecektir.

Bilgi edinilmesi, gereğinin buna göre ifası ve istihsal olunacak takdir kararlarından birer nüshasının Bakanlığa gönderilmesi rica olunur.
(*) Güncelliği kalmamıştır.

Bir Cevap Yazın