12.1.2011 günlü, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 398. maddesinin Anayasa’nın 2., 13. ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemi

                        

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

 

Esas Sayısı     :  2014/49
Karar Sayısı :  2014/50
Karar Günü :  13.3.2014
R.G. Tarih-Sayı :  Tebliğ edildi

                   İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ermenek Sulh Hukuk Mahkemesi

 

                   İTİRAZIN KONUSU : 12.1.2011 günlü, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 398. maddesinin Anayasa’nın 2., 13. ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.

 

      I- OLAY

      Sanık hakkında, ihtiyati tedbir kararına muhalefet ettiğinden bahisle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

 

      II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI

      6100 sayılı Kanun’un itiraz konusu 398. maddesi şöyledir:

        Tedbire muhalefetin cezası

     

           MADDE 398- (1) İhtiyati tedbir kararının uygulanmasına ilişkin emre uymayan veya tedbir kararına aykırı davranan kimse, bir aydan altı aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır. Görevli ve yetkili mahkeme, esas hakkındaki dava henüz açılmamışsa, ihtiyati tedbir kararı veren mahkeme; esas hakkındaki dava açılmışsa, bu davanın görüldüğü mahkemedir.

      III- İLK İNCELEME

      Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Fatih ŞAHİN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ve dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

      Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesine göre, bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir.

Başvuran Mahkemede görülmekte olan dava, sanığın, ihtiyati tedbir kararına muhalefet ettiğinden bahisle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 113/A maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle açılmıştır. Davanın ilk olarak 17.4.2008 tarihli iddianame ile Ermenek Sulh Ceza Mahkemesinde açıldığı ancak dava devam etmekte iken yürürlüğe giren itiraz konusu kural gereğince dava dosyasının itiraz başvurusunda bulunan Mahkemeye gönderildiği anlaşılmaktadır.

İhtiyati tedbir kararına aykırı eylemin gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 113/A maddesinde, ihtiyati tedbir kararının uygulanması dolayısıyla verilen emre uymayan veya o yolda alınmış tedbire aykırı davranışta bulunan kimsenin, fiili daha ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılacağı belirtilmiştir. Anılan suç için öngörülen azami ceza miktarının 2 yıldan az olması nedeniyle ihtiyati tedbir kararına aykırı davrananlar hakkında açılan davalar, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 10. maddesi uyarınca sulh ceza mahkemelerinde görülmüştür.

1.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Kanun’un itiraz konusu 398. maddesiyle, ihtiyati tedbir kararının uygulanmasına ilişkin emre uymayan veya tedbir kararına aykırı davranan kimse hakkında uygulanacak ceza disiplin hapsine çevrilmiş ve bu davalarda görevli ve yetkili mahkeme, “esas hakkındaki dava henüz açılmamışsa, ihtiyati tedbir kararı veren mahkeme; esas hakkındaki dava açılmışsa, bu davanın görüldüğü mahkeme” olarak belirlenmiştir. Öte yandan, Kanun’un geçici 1. maddesinde, bu Kanun’un yargı yolu ve göreve ilişkin hükümlerinin, Kanun’un yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmayacağı da belirtilmiştir.

Bakılmakta olan davada, sanık hakkında ihtiyati tedbir kararına muhalefetten dolayı ilk olarak Ermenek Sulh Ceza Mahkemesinde kamu davası açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, 6100 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesi gereğince davanın Ermenek Sulh Ceza Mahkemesinde görülmeye devam etmesi gerekmektedir. Dolayısıyla bakılmakta olan dava, başvuruda bulunan Mahkemenin görev alanına girmemektedir.

Açıklanan nedenlerle, başvurunun, Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

       IV- SONUÇ

       12.1.2011 günlü, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 398. maddesine yönelik itiraz başvurusunun, başvuran Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,  13.3.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkanvekili

Serruh KALELİ

Başkanvekili

Alparslan ALTAN

Üye

Serdar ÖZGÜLDÜR

Üye

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Zehra Ayla PERKTAŞ

Üye

Recep KÖMÜRCÜ

Üye

Burhan ÜSTÜN

Üye

Engin YILDIRIM

Üye

Nuri NECİPOĞLU

Üye

Hicabi DURSUN

Üye

Celal Mümtaz AKINCI

Üye

Erdal TERCAN

Üye

Muammer TOPAL

Üye

Zühtü ARSLAN

Üye

M. Emin KUZ

Bir Cevap Yazın